sobota, 24 kwiecień 2021 19:33

Polska za panowania Piastów w skrócie plus 4 części filmu

Oceń ten artykuł
(1 Głos)
Polska za panowania Piastów w skrócie Polska za panowania Piastów w skrócie fot: commons.wikimedia.org

Powstanie państwa polskiego przekształciło się w barwną legendę, a opowieści o czasach pierwszych władców niemal od razu stały się częścią tradycji dynastycznej Piastów. Spisał ją jako pierwszy w początku XII wieku anonimowy kronikarz zwany Gallem, ale relacje o pierwszych latach funkcjonowania władzy piastowskiej były rozpowszechniane już ponad sto lat wcześniej.

Państwo gnieźnieńskie powstało w połowie X wieku i bardzo szybko objęło najpierw ziemie centralnej i południowej Wielkopolski, by następnie zająć także Mazowsze, ziemię Lubuską, Śląsk i Małopolskę. Zadziwia zarówno szybkość z jaką zostało zorganizowane, jak i zdolność do przetrwania kryzysów oraz umiejętność przejmowania obcych wzorów kulturowych – nowej religii, rytuału władzy, rozwiązań organizacyjnych.

Chrzest Polski w 966 roku i sojusz z Zachodem

Pierwszy znany nam fakt historyczny, chrzest Mieszka I i jego poddanych w 966 roku, był bowiem ważną decyzją polityczną podejmowaną przez władcę silnego i dobrze zorganizowanego państwa. Monarchia piastowska leżała wprawdzie na obrzeżach chrześcijańskiego świata, ale już wówczas miała duże ambicje i niemałe możliwości odgrywania aktywnej roli zarówno wobec cesarstwa i papiestwa, jak i państw sąsiednich. Potwierdzeniem było przybycie w 1000 roku do Gniezna, do grobu świętego Wojciecha, cesarza Ottona III oraz decyzje tam podjęte. Polska uzyskiwała poparcie cesarza, Bolesław Chrobry otrzymywał misję organizowania wschodnich rubieży chrześcijańskiego świata, a Gniezno stawało się jedną z ważnych stolic cesarstwa.

Mieszko II i pierwsze problemy państwa Piastów

Kryzys nadszedł niespodziewanie, wkrótce po objęciu tronu przez Mieszka II i zagroził nie tylko wielkim zamierzeniom dynastycznym, ale również istnieniu państwa. Kraj był spustoszony najazdami i walką wewnętrzną, odradzały się podziały dzielnicowe, a struktura władzy na znacznych obszarach przestawała istnieć. Odbudowę monarchii podjął Kazimierz Odnowiciel, który ponownie narzucił władzę zwierzchnią. Opierała się ona w całym okresie pierwszej monarchii piastowskiej na równomiernie rozrzuconej siatce grodów, wyznaczającej jednocześnie władzę lokalną i nadzór administracyjny, kontrolę poboru danin i powinności oraz ochronę porządku publicznego. Równolegle istniała stale rozbudowywana struktura kościelna z arcybiskupstwem w Gnieźnie, pięcioma biskupstwami w prowincjach państwa oraz kolejnymi fundacjami klasztornymi. Książę dysponował również drużyną rycerską oraz dworem przybocznym, który tworzył ośrodek władzy centralnej. Ten model funkcjonowania państwa przetrwał aż do przełomu XII i XIII wieku. Zobacz także - Sztuka średniowiecza

 

Spory o władzę po śmierci Krzywoustego - podział na dzielnice

Podział królestwa po śmierci Bolesława Krzywoustego doprowadził do powstania pięciu dzielnic książęcych, ale niczym nie zmienił zasad monarchii.
Spory o przywództwo, władzę senioralną i prymat w dynastii zdominowały bieg wydarzeń w okresie panowania pierwszego pokolenia książąt. Postępujące dalej rozdrobnienie terytorialne prowadziło najpierw do osłabienia władzy książęcej i autorytetu dynastii, by następnie zmusić każdego z władców do zmian w funkcjonowaniu domeny. Utrzymywanie sieci grodów, kasztelanii i wysuniętych placówek było zbyt kosztowne i nieopłacalne w skali małego księstwa. Z kolei hierarchia kościelna pozostawała niezależna i zbyt potężna wobec kurczących się możliwości księcia. Dochód z danin nie pozwalał na utrzymanie dużego dworu i kancelarii oraz na kosztowną politykę zewnętrzną. Sytuację pogarszał brak jakiejkolwiek lojalności między członkami dynastii, którzy zawierali ciągle nowe sojusze, posuwali się do zdrady i wiarołomstwa, kierując się własną oceną sytuacji i osobistym interesem. Przetrwała jedynie legenda monarchii piastowskiej i tradycja zjednoczonego królestwa polskiego.

Dążenia dalszych Piastów i scalenie przez Łokietka państwa polskiego

W końcu XIII wieku zostały podjęte pierwsze próby odnowienia królestwa. Wiązały się one z ośrodkiem gnieźnieńskim i osobą Przemysła II, który w 1295 roku koronował się na władcę całego państwa. Dążenia te podjęli następnie ostatni Przemyślidzi, Wacław II i jego syn Wacław III, a później książę kujawsko-łęczycki Władysław Łokietek. Jego rządy doprowadziły do opanowania dużej części monarchii, umożliwiły koronację królewską, ale nade wszystko pozwoliły na odnowienie autorytetu dynastii piastowskiej i na powszechną akceptację dziedziczenia tronu w jego linii. Uznanie tytułu królewskiego i praw do całego dawnego królestwa miało przyjść dopiero później, wraz z sukcesami polityki Kazimierza Wielkiego.

Kazimierz Wielki i zakończenie epoki piastowskiej w 1370 roku

Ostatni Piast na polskim tronie w ciągu 37 lat swojego panowania doprowadził do stabilizacji królestwa, uznania swojej władzy zarówno w całym państwie, jak i na arenie międzynarodowej, zabezpieczenia granic oraz uporządkował finanse, skodyfikował i ujednolicił prawo, odnowił tradycję władzy centralnej i narzucił jednolity system administracyjny. Potrafił połączyć tradycyjny model monarchii patrymonialnej z władcą jako jedynym suwerenem i nadrzędnym arbitrem z potrzebami dużego królestwa i wymogami rozbudowanego aparatu państwowego. Nowa gospodarka, zapoczątkowana w XIII wieku i oparta na czynszu pieniężnym oraz opłatach w zbożu naturze została wkomponowana w sprawny system fiskalny, stworzony przez silnego monarchę, który prowadził na szeroką skalę politykę inwestycji państwowych. Równolegle król prowadził przemyślaną politykę zagraniczną, której celem było uznanie jego korony i granic odnowionego królestwa. Śmierć Kazimierza Wielkiego w 1370 roku zakończyła panowanie wielkiego władcy, ale także epokę piastowską w dziejach Polski.

Może Cię zaciekawić także: Liwia Druzylla - pierwsza cesarzowa Rzymu

  • 3 sylwetki szalonych kobiet II RP - Pola Negri, Tamara Łempicka i Halina Konopacka
    3 sylwetki szalonych kobiet II RP - Pola Negri, Tamara Łempicka i Halina Konopacka

    Rola kobiet w życiu politycznym i społecznym znacznie zyskała na sile w II RP, czyli tuż po odzyskaniu niepodległości. 28.11.1918 stał się dniem, w którym kobiety otrzymały prawa wyborcze i już w kolejnych wyborach parę kobiet pojawiło się w polskim Sejmie jak Gabriela Balicka-Iwanowska z ramienia partii narodowych czy też Zofia Sokolnicka.

    Napisano niedziela, 05 wrzesień 2021 12:40
  • Polska za panowania Piastów w skrócie plus 4 części filmu
    Polska za panowania Piastów w skrócie plus 4 części filmu

    Powstanie państwa polskiego przekształciło się w barwną legendę, a opowieści o czasach pierwszych władców niemal od razu stały się częścią tradycji dynastycznej Piastów. Spisał ją jako pierwszy w początku XII wieku anonimowy kronikarz zwany Gallem, ale relacje o pierwszych latach funkcjonowania władzy piastowskiej były rozpowszechniane już ponad sto lat wcześniej.

    Napisano sobota, 24 kwiecień 2021 19:33
  • Monarchia Karola Wielkiego
    Monarchia Karola Wielkiego

    Wędrówki plemion germańskich przyczyniły się do powstania na ziemiach dawnego cesarstwa zachodniorzymskiego kilku państewek plemiennych. Do największego znaczenia doszło państwo Franków. Jego zjednoczenia dokonał pod koniec V wieku król Chlodwig z rodu Merowingów, przyłączając prawie całą Galię. W 496 roku przyjął chrześcijaństwo, co zapewniło mu poparcie duchowieństwa.

    Napisano sobota, 17 kwiecień 2021 13:35
  • Naukowcy islamscy i ich wpływ na Europę
    Naukowcy islamscy i ich wpływ na Europę

    Należy wiedzieć, że w VII wieku n. e. arabski prorok, Mahomet, stworzył nową religię - islam. 100 lat po jego śmierci jego wyznawcy (muzułmanie) władali olbrzymim imperium, rozciągającym się od Hiszpanii do granic Chin. Warto wiedzieć, że rozkwit nauki i sztuki arabskiej nastąpił w latach 900 - 1200 n. e. Podstawę rozwoju średniowiecznej filozofii arabskiej stanowiły przekłady autorów greckich, szczególnie Arystotelesa.

    Napisano sobota, 30 styczeń 2021 19:30
  • Samorząd gminny w Królestwie Polskim - XIX wiek
    Samorząd gminny w Królestwie Polskim - XIX wiek

    Przełom XVIII i XIX wieku przyniósł zmianę statusu wsi, do tej pory traktowanej jako zależna od właściciela i rządzona przez niego społeczność lokalna. Aktem decydującym o charakterze gminy wiejskiej na obszarze późniejszego Królestwa Polskiego był dekret Fryderyka Augusta z dnia 23 lutego 1809 roku, który przesądził o ustroju gminy do momentu uwłaszczenia wsi w Królestwie.

    Napisano środa, 27 styczeń 2021 18:31
  • Czy „Solidarność" odniosła sukces? Postulaty
    Czy „Solidarność" odniosła sukces? Postulaty

    Patrząc na Polskę po latach wolności zdajemy sobie sprawę, że odpowiedź na pytanie zadane w tytule może być wyłącznie twierdząca. Runął Mur Berliński, runął mur oddzielający nasz kraj od zachodniej części Europy, runął mur dzielący Polaków. Największą zasługę miał w tym ruch „Solidarność”, który był iskrą wywołującą wielki ogień zmian na naszym kontynencie.

    Napisano poniedziałek, 25 styczeń 2021 17:49
  • Sztuka średniowiecza
    Sztuka średniowiecza

    Średniowiecze często określane jest jako wieki ciemne czy też czas upadku kultury, sztuki i nauki. Epoka ta kojarzy się z zacofaniem i zabobonami. Czy jednak tak było naprawdę? Żyjący w XIV w. włoski poeta Petrarka znany ze swoich sonetów do Laury, uważał, że po okresie światła (za jaki uważał antyk) nastał okres ciemności a więc średniowiecze. Sama nazwa głównego nurtu w sztuce średniowiecznej a więc gotyku, także jest nazwą mającą negatywne konotacje.

    Napisano sobota, 09 styczeń 2021 18:57
  • Stalinizm w Polsce
    Stalinizm w Polsce

    Polacy po 1945 roku znaleźli się w bardzo ciężkiej sytuacji polityczno-gospodarczej. Zakończenie II wojny światowej nie przyniosło oczekiwanej wolności, gdyż władzę objęli komuniści. Na ich czele stanął Bolesław Bierut. Od tego momentu Polska stała się uzależniona od Rosji. Najważniejsze decyzje wydawane były w Moskwie przez Józefa Stalina. Lata 1945- 1953 są nazywane stalinizmem lub terrorem stalinowskim, gdyż obejmują okres od końca II wojny światowej do śmierci Stalina.

    Napisano sobota, 09 styczeń 2021 18:33
  • Ciekawostki historyczne - Julia Augusta (Liwia Druzylla), pierwsza cesarzowa cesarstwa rzymskiego. Video
    Ciekawostki historyczne - Julia Augusta (Liwia Druzylla), pierwsza cesarzowa cesarstwa rzymskiego. Video

    Liwia Druzylla przez ponad pół wieku była najpotężniejszą cesarzową starożytnego Rzymu. Przysłowie mówi "Za każdym wielkim mężczyzną stoi wielka kobieta". Najlepszym, historycznym dowodem tej myśli, jest Cesarz August i jego żona Liwia Druzylla.
    Łacińskie słowo Augustus oznacza "majestatyczny, wyniesiony dzięki boskiej mocy".

    Napisano sobota, 09 styczeń 2021 13:35