Facebook Trybuna Polska            Twitter Trybuna Polska           Youtube Trybuna Polska           Kontakt Trybuna Polska

 
wtorek, 17 styczeń 2023 15:14

Heroizm i patriotyzm w antyku

Heroizm i patriotyzm w antyku Heroizm i patriotyzm w antyku pixabay

Heroizm czyli bohaterstwo i poświęcenie dobrej sprawie oraz patriotyzm czyli oddanie własnej ojczyźnie to postawy widoczne już w wiekach starożytnych. Były one jednak rozumiane nieco inaczej niż współcześnie, bowiem w antyku heroizm cechował nieliczne jednostki, ludzi pięknych i młodych, niemal półbogów, a pojęcie patriotyzmu było wysunięte na pierwszy plan – obrona godności własnego narodu była sprawa nadrzędną.

Rycerze w Iliadzie

W eposie Homera, "Iliadzie" opisane zostało życie starożytnej, rycerskiej elity. Homer opisuje szlachetnych rycerzy, których niezbędnym elementem było szlacheckie pochodzenie. Potężni, silni mężczyźni byli wysocy ponad ludzką miarę. Przez całe życie walczyli o swoją pozycję z bronią w ręku, musieli więc być odważni, a zarzut tchórzostwa był w ich kulturze największą obelgą. Centralnym rysem homerowego bohatera jest dbałość o cześć, pragnienie wyróżnienia i sławy, wywalczanie sobie supremacji. Zetknięcie się dwóch rycerzy jest u Homera stale połączone z licytacją, kto lepszy.

Pojedynki w antyku

Pojedynek w kulturze starożytnych Greków stanowił poważny rozdział w życiu ludzkim. Prowokowała go prywatna potrzeba pomsty. Dlatego pomsta Achillesa za zabójstwo przyjaciela Patroklesa była świadectwem jego lojalności, jego wierności w przyjaźni. Hektor i Achilles przedstawieni zostają z wyliczeniem wszystkich swoich dostojnych przodków, pośród których - w przypadku Achillesa - znajdują się także bogowie. Obaj wyróżniali się męstwem, walecznością, odwagą. Hektor opanowywał w sobie nienawiść do wrogów, nie ulegał emocjom, walczył rozważnie. Doskonale wiedział, że podczas pojedynku z herosem zostanie pokonany, postanowił jednak walczyć do końca. To Hektor tuż przed rozpoczęciem walki zaproponował ustalenie warunków pojedynku - zwycięzca miał poszanować ciało pokonanego. Achilles nie zgodził się mimo tego, że w tamtej kulturze wrażliwość na okazywaną sobie cześć była ogromna.

Rola greckich bogów

Warto zwrócić uwagę na to, że bohaterom sprzyjają bogowie - Atena zapewnia Achillesa o swojej pomocy, rozbudza w nim jeszcze większą zawziętość w ściganiu Hektora. Pojedynek tych obu ma miejsce za murami Troi, którą najpierw trzykrotnie okrążają. Achilles porównany zostaje do drapieżnego orła, a uciekający przed ogromnym herosem Hektor do płochliwej gołębicy. Nad walką czuwają bogowie - już z góry ustalone zostaje, że śmierć poniesie Hektor. Antyczny patriotyzm doskonale przedstawiony został w opisie wojny trojańskiej do której doszło po tym, jak książę trojański, Parys, porwał królowi Sparty, Menelaosowi, jego żonę - Helenę. Najpiękniejsza Greczynka stała się kością niezgody - wszystko to działo się zgodnie z planem Zeusa, który chciał w ten sposób zainicjować wojnę, która zahamowałaby rozprzestrzenianie się ludności Troi. Parys porwał Helenę i zawiózł ją do Troi. Posłowie greccy domagający się oddania Heleny zostali odprawieni, wkrótce potem jednak wrócili ukryci w drewnianym koniu trojańskim. Wszyscy dzielni wojownicy: Odyseusz, Achilles, Agamemnon, Diomedes, Nestor pragną walczyć w obronie Grecji, a ich zapał przez lata próbują studzić przeciwności losu i bogowie, którzy spowalniają wyprawę. Odyseusz to fundamentalna postać kultury europejskiej.

Patriotyzm w starożytnej literaturze

To pierwowzór patrioty - podróżnika, wiecznego wędrowca, tułacza. Odyseusz był władcą małej skalistej wyspy Itaki, położonej na Morzu Jońskim. Na wezwanie króla Agamemnona wyruszył na wojnę przeciwko Troi. W domu pozostawił żonę z nowo narodzonym synkiem. Wyprawa wojenna ciągnęła się przez dziesięć lat. Odyseusz był rozważny, odważny i sprawny fizycznie, to on podsunął pomysł budowy drewnianego konia. Po zagładzie Troi, złupieniu Achiwi i zdobyciu Ilionu, natychmiast postanawia powrócić na rodzimą wyspę. Pragnie „zobaczyć bodaj dym wznoszący się” z Itaki, nad którą nie ma dla niego „nic bardziej słodkiego”. Żelazna wola powrotu na Itakę to antyczny pierwowzór odwiecznego ludzkiego dążenia i tęsknoty do domu, do rodzinnego ciepła, do ojczyzny. Jednak powrót do rodzimych stron wydaje się być niemożliwy, jego cel i sens wymykają się spod kontroli podróżnika.

Odyseusz - bohater antyczny

Woli powrotu Odysa przeciwstawiała się natura, bogowie, wrogowie niewidzialni i nieśmiertelni. To oni skazali go na wieloletnią tułaczkę. Gniewał się Posejdon, załoga okrętów itackich była nierozważna, nieprzychylne wiatry rozdzielały floty, ginęli towarzysze. Morskie wędrówki ciągnęły się przez rozległe obszary, miejscami fantastyczne (Hades, wyspa olbrzymów ludożerców, wyspa Syren), miejscami realne – takie jak Egipt, Kreta, Cypr, Sycylia. Zniesione podczas tej wyprawy cierpienia i bliskość śmierci spotęgowały spryt i ostrożność Odysa, wyostrzyły refleks, inteligencję, nauczyły jak dopasowywać się do różnych sytuacji, które wydawały się być bez wyjścia. Nie słabnął w nim ani duch, ani ciało. Tułał się po Morzu Śródziemnym przez kolejne dziesięć lat, a jego męcząca wyprawa przez obce krainy, stała się w naszej kulturze synonimem upartej wędrówki. Oto w jaki sposób antyczni twórcy rozumieli heroizm i patriotyzm. Każdy z bohaterów antycznej literatury odznaczał się niepospolitą odwagą, nadludzką siłą, męstwem i walecznością. Heroizm, podobnie jak patriotyzm był cechą pożądaną u każdego człowieka, co więcej – był dowodem na przenikanie się świata ludzi i bogów.

  • Heroizm i patriotyzm w antyku
    Heroizm i patriotyzm w antyku

    Heroizm czyli bohaterstwo i poświęcenie dobrej sprawie oraz patriotyzm czyli oddanie własnej ojczyźnie to postawy widoczne już w wiekach starożytnych. Były one jednak rozumiane nieco inaczej niż współcześnie, bowiem w antyku heroizm cechował nieliczne jednostki, ludzi pięknych i młodych, niemal półbogów, a pojęcie patriotyzmu było wysunięte na pierwszy plan – obrona godności własnego narodu była sprawa nadrzędną.

    Napisano wtorek, 17 styczeń 2023 15:14
  • Wojna polsko-bolszewicka 1919-1921: Bitwa Warszawska
    Wojna polsko-bolszewicka 1919-1921: Bitwa Warszawska

    W listopadzie 1918 r. Polska odzyskała niepodległości, lecz walka o ostateczny kształt jej granic trwała nadal. Najbardziej znaczące były działania skierowane przeciwko bolszewickiej Rosji. Batalia ta trwała od lutego 1919 r. do października 1920 r., a jej celem, oprócz walki o granicę, było powstrzymanie fali rewolucyjnej grożącej całej Europie.

    Napisano czwartek, 12 styczeń 2023 14:23
  • Integracja Europejska: Jak to było?
    Integracja Europejska: Jak to było?

    W latach okupacji hitlerowskiej w Europie, w państwach Wielkiej Koalicji rodziły się idee nowego ukształtowania sytuacji europejskiej. Największą aktywność w tym zakresie wykazywali politycy brytyjscy i ruch paneuropejski z centralą, zlokalizowaną w czasie wojny w Nowym Jorku. Natomiast w Londynie powstawały idee unii brytyjsko-francuskiej, polsko-czechosłowackiej i grecko-jugosłowiańskiej.

    Napisano środa, 14 grudzień 2022 11:55
  • II wojna światowa: Kampania wrześniowa 1939
    II wojna światowa: Kampania wrześniowa 1939

    „My w Polsce nie znamy pojęcia pokoju za wszelką cenę. Jest jedna rzecz w życiu ludzi, narodów i państw, która jest bezcenna: tą rzeczą jest honor.” Te słowa wypowiedział na kilka miesięcy przed wybuchem II wojny światowej minister spraw zagranicznych Józef Beck.

    Napisano czwartek, 01 wrzesień 2022 03:37
  • Karol Marks - najniebezpieczniejszy ekonomista w historii. Życie i tezy. Filmy z wykładów.
    Karol Marks - najniebezpieczniejszy ekonomista w historii. Å»ycie i tezy. Filmy z wykładów.

    Karol Marks. Jego dzieła na zawsze zmieniły historię Europy i świata. Skala, jaką osiągnął jego wpływ, zapewne przekroczyłaby jego wszelkie oczekiwania. Przez innego wybitnego filozofa, Paula Ricouera, nazywany mistrzem podejrzenia. Co kryje się pod tym terminem? "Mistrzowie podejrzenia" to inaczej mówiąc ci, którzy nie bali się zakwestionować idei wywodzących się z tradycji myślowej, w której żyli, nierzadko całkowicie zmieniając sposób patrzenia na świat.

    Napisano sobota, 08 styczeń 2022 18:08
  • 3 sylwetki szalonych kobiet II RP - Pola Negri, Tamara Łempicka i Halina Konopacka
    3 sylwetki szalonych kobiet II RP - Pola Negri, Tamara Łempicka i Halina Konopacka

    Rola kobiet w życiu politycznym i społecznym znacznie zyskała na sile w II RP, czyli tuż po odzyskaniu niepodległości. 28.11.1918 stał się dniem, w którym kobiety otrzymały prawa wyborcze i już w kolejnych wyborach parę kobiet pojawiło się w polskim Sejmie jak Gabriela Balicka-Iwanowska z ramienia partii narodowych czy też Zofia Sokolnicka.

    Napisano niedziela, 05 wrzesień 2021 12:40
  • Polska za panowania Piastów w skrócie plus 4 części filmu
    Polska za panowania Piastów w skrócie plus 4 części filmu

    Powstanie państwa polskiego przekształciło się w barwną legendę, a opowieści o czasach pierwszych władców niemal od razu stały się częścią tradycji dynastycznej Piastów. Spisał ją jako pierwszy w początku XII wieku anonimowy kronikarz zwany Gallem, ale relacje o pierwszych latach funkcjonowania władzy piastowskiej były rozpowszechniane już ponad sto lat wcześniej.

    Napisano sobota, 24 kwiecień 2021 19:33
  • Monarchia Karola Wielkiego
    Monarchia Karola Wielkiego

    Wędrówki plemion germańskich przyczyniły się do powstania na ziemiach dawnego cesarstwa zachodniorzymskiego kilku państewek plemiennych. Do największego znaczenia doszło państwo Franków. Jego zjednoczenia dokonał pod koniec V wieku król Chlodwig z rodu Merowingów, przyłączając prawie całą Galię. W 496 roku przyjął chrześcijaństwo, co zapewniło mu poparcie duchowieństwa.

    Napisano sobota, 17 kwiecień 2021 13:35
  • Naukowcy islamscy i ich wpływ na Europę
    Naukowcy islamscy i ich wpływ na Europę

    Należy wiedzieć, że w VII wieku n. e. arabski prorok, Mahomet, stworzył nową religię - islam. 100 lat po jego śmierci jego wyznawcy (muzułmanie) władali olbrzymim imperium, rozciągającym się od Hiszpanii do granic Chin. Warto wiedzieć, że rozkwit nauki i sztuki arabskiej nastąpił w latach 900 - 1200 n. e. Podstawę rozwoju średniowiecznej filozofii arabskiej stanowiły przekłady autorów greckich, szczególnie Arystotelesa.

    Napisano sobota, 30 styczeń 2021 19:30
  • Samorząd gminny w Królestwie Polskim - XIX wiek
    Samorząd gminny w Królestwie Polskim - XIX wiek

    Przełom XVIII i XIX wieku przyniósł zmianę statusu wsi, do tej pory traktowanej jako zależna od właściciela i rządzona przez niego społeczność lokalna. Aktem decydującym o charakterze gminy wiejskiej na obszarze późniejszego Królestwa Polskiego był dekret Fryderyka Augusta z dnia 23 lutego 1809 roku, który przesądził o ustroju gminy do momentu uwłaszczenia wsi w Królestwie.

    Napisano środa, 27 styczeń 2021 18:31
  • Czy „Solidarność" odniosła sukces? Postulaty
    Czy „Solidarność

    Patrząc na Polskę po latach wolności zdajemy sobie sprawę, że odpowiedź na pytanie zadane w tytule może być wyłącznie twierdząca. Runął Mur Berliński, runął mur oddzielający nasz kraj od zachodniej części Europy, runął mur dzielący Polaków. Największą zasługę miał w tym ruch „Solidarność”, który był iskrą wywołującą wielki ogień zmian na naszym kontynencie.

    Napisano poniedziałek, 25 styczeń 2021 17:49
  • Sztuka średniowiecza
    Sztuka średniowiecza

    Średniowiecze często określane jest jako wieki ciemne czy też czas upadku kultury, sztuki i nauki. Epoka ta kojarzy się z zacofaniem i zabobonami. Czy jednak tak było naprawdę? Żyjący w XIV w. włoski poeta Petrarka znany ze swoich sonetów do Laury, uważał, że po okresie światła (za jaki uważał antyk) nastał okres ciemności a więc średniowiecze. Sama nazwa głównego nurtu w sztuce średniowiecznej a więc gotyku, także jest nazwą mającą negatywne konotacje.

    Napisano sobota, 09 styczeń 2021 18:57
  • Stalinizm w Polsce
    Stalinizm w Polsce

    Polacy po 1945 roku znaleźli się w bardzo ciężkiej sytuacji polityczno-gospodarczej. Zakończenie II wojny światowej nie przyniosło oczekiwanej wolności, gdyż władzę objęli komuniści. Na ich czele stanął Bolesław Bierut. Od tego momentu Polska stała się uzależniona od Rosji. Najważniejsze decyzje wydawane były w Moskwie przez Józefa Stalina. Lata 1945- 1953 są nazywane stalinizmem lub terrorem stalinowskim, gdyż obejmują okres od końca II wojny światowej do śmierci Stalina.

    Napisano sobota, 09 styczeń 2021 18:33
  • Ciekawostki historyczne - Julia Augusta (Liwia Druzylla), pierwsza cesarzowa cesarstwa rzymskiego. Video
    Ciekawostki historyczne - Julia Augusta (Liwia Druzylla), pierwsza cesarzowa cesarstwa rzymskiego. Video

    Liwia Druzylla przez ponad pół wieku była najpotężniejszą cesarzową starożytnego Rzymu. Przysłowie mówi "Za każdym wielkim mężczyzną stoi wielka kobieta". Najlepszym, historycznym dowodem tej myśli, jest Cesarz August i jego żona Liwia Druzylla.
    Łacińskie słowo Augustus oznacza "majestatyczny, wyniesiony dzięki boskiej mocy".

    Napisano sobota, 09 styczeń 2021 13:35