Facebook Trybuna Polska            Twitter Trybuna Polska           Youtube Trybuna Polska           Kontakt Trybuna Polska

 
środa, 14 grudzień 2022 11:55

Integracja Europejska: Jak to było?

Integracja Europejska po II wojnie Integracja Europejska po II wojnie fot: pixabay

W latach okupacji hitlerowskiej w Europie, w państwach Wielkiej Koalicji rodziły się idee nowego ukształtowania sytuacji europejskiej. Największą aktywność w tym zakresie wykazywali politycy brytyjscy i ruch paneuropejski z centralą, zlokalizowaną w czasie wojny w Nowym Jorku. Natomiast w Londynie powstawały idee unii brytyjsko-francuskiej, polsko-czechosłowackiej i grecko-jugosłowiańskiej.

Jednak europejskie idee integracyjne nie uzyskały poparcia rządów USA i ZSRR. Przywódcy głównych mocarstw światowych za podstawę funkcjonowania powojennego świata przyjęli tworzenie powszechnej organizacji bezpieczeństwa narodowego i dopiero w jej ramach dopuszczali bardziej szczegółowe uregulowania europejskie. Po zakończeniu drugiej wojny światowej idee integracyjne przejawiały się już w działaniach polityków, naukowców, intelektualistów oraz różnych ruchów i stowarzyszeń. Nawiązywano do wcześniejszych koncepcji integracyjnych oraz propozycji działaczy antyfaszystowskiego ruchu oporu. Wśród ruchów zjednoczeniowych największe znaczenie miały: Europejska Unia Federalistów, Europejska Unia Parlamentarna, Nowe Ekipy Międzynarodowe, Ruch Socjalistyczny Stanów Zjednoczonych Europy, Europejska Liga Współpracy Gospodarczej, Francuska Rada Zjednoczonej Europy, Ruch Zjednoczonej Europy, Międzynarodówka Liberalna, Międzynarodówka Chłopska, Międzynarodówka Socjalistyczna i inne. Ruchy te miały jednak elitarny charakter (poza Europejską Unią Federalistów) i dlatego dążyły do pozyskania konkretnych wpływowych środowisk.

 

Proces jednoczący kraje Europy po II wojnie światowej

 

Doświadczenia drugiej wojny światowej zweryfikowały wszystkie plany i sprawiły, że w wielu postępowych kręgach narodziły się kolejne idee utrwalenia pokoju poprzez proces jednoczący kraje Europy. Rozmiary jakie zatoczyła dopiero co zakończona wojna uświadomiły światu, że tradycyjne pojmowanie suwerenności poszczególnych państw nie jest faktem ostatecznym i że łatwo jest tę suwerenność zburzyć. Okazało się, że nawet silne ekonomicznie i militarnie kraje nie zapewniły swoim obywatelom bezpieczeństwa. Pozycja międzynarodowa Europy po wojnie uległa degradacji. W wyniku wojny zmienił się też układ sił między głównymi państwami Zachodu. Europejską równowagę sił z lat międzywojennych zastąpił blokowy podział, który ukształtowały główne działania wojenne. Kontynent europejski na kilka dziesięcioleci uległ poważnemu podziałowi. Jednym z pierwszych mężów stanu, który zdecydował się powrócić do formułowanej dużo wcześniej idei utworzenia wspólnoty europejskiej był Winston Churchil, który swoją myśl wyłożył we wrześniu 1946 r. na Uniwersytecie w Zurychu. Jego idea Stanów Zjednoczonych Europy miała opierać się na współpracy francusko-niemieckiej w kwestii wzajemnego pojednania i zbudowania koalicji przeciwko zagrożeniom ze strony państw komunistycznych.

 

EOWG poczatkiem współpracy na poziomie europejskim



Kraje Europy Zachodniej mając pełną świadomość, że powojenna odbudowa przekracza ich własne możliwości, przyjęły gospodarczą (tzw. plan Marshalla) i militarną pomoc ze strony Stanów Zjednoczonych. Plan Marshalla przewidywał potrzebę utworzenia organu nadzorującego amerykańską pomoc w tym zakresie. Organ ten, utworzony w kwietniu 1948 r. pod nazwą Europejskiej Organizacji Współpracy Gospodarczej, stanowił zaczątek współpracy krajów na poziomie europejskim. Przystąpiło do niego 16 państw zachodnioeuropejskich. Głównym zadaniem EOWG był rozdział środków amerykańskiej pomocy pomiędzy sygnatariuszy oraz sprawowanie kontroli nad realizacją planu Marshalla. Niebawem podjęto także kroki na rzecz tworzenia współpracy między państwami wspólnoty w zakresie międzynarodowego handlu oraz przepływu pieniądza. Jesienią 1961 r. EOWG przekształciła się w Organizację Współpracy i Rozwoju Ekonomicznego. Wówczas to weszły do niej, jako pełnoprawni członkowie, Stany Zjednoczone i Kanada, a w trzy lata później Japonia. Z pomocy USA skorzystały jedynie kraje Europy Zachodniej. Wobec narastającej przewagi militarnej ZSRR kraje te stawały się zależne również od pomocy wojskowej ze strony USA. W związku z tym, w kwietniu 1949 r. utworzyły tzw. Pakt Północnoatlantycki, zwany w skrócie NATO, który miał na celu obronę demokratycznej Europy przed komunistycznymi krajami. W odpowiedzi na powstanie bloku EOWG, Stalin, który nie zgadzał się na taką konsolidację Europy, utworzył w 1949 r. Radę Wzajemnej Pomocy Gospodarczej, obejmującą ZSRR oraz kraje satelickie, na które Związek Radziecki wywarł silną presję. W istocie te dwie główne organizacje przyczyniły się do pogłębienia istniejącego już gospodarczego i militarnego podziału Europy.

 

Europa i Stany Zjednoczone w ścisłej współpracy gospodarczej. Rada Europy i NATO



W konsekwencji tak skomplikowanej sytuacji międzynarodowej, kraje Europy Zachodniej podjęły dalsze próby utrwalenia i rozwoju wspólnoty politycznej i gospodarczej. Głównym ich celem było początkowo umożliwienie sygnatariuszom skutecznego przeciwstawienia się ideologicznej ekspansji ZSRR i jednocześnie uniezależnienia się od wpływów USA. Zjednoczenie miało też na celu wypracowanie wspólnych technologii i specjalizacji, które pozwoliłyby na wzmocnienie gospodarcze. Stany Zjednoczone poparły tendencje integracyjne krajów europejskich, uznając je za partnerskie układy ekonomiczne i ideologiczne. Próbom integracyjnym towarzyszył zamysł utworzenia struktur politycznych i gospodarczych. Poza powołaniem do życia NATO, które było od początku podstawową strukturą obronną Europy Zachodniej, w latach 1948-1949 rozpoczął się proces formowania Rady Europy. Rada Europy została utworzona w celu popierania wszelkich inicjatyw i działań zmierzających do zacieśniania współpracy między państwami wspólnoty oraz ochroną praw człowieka i norm demokracji europejskiej. Początkowe zamiary twórców Rady Europy nie do końca zostały zrealizowane, ponieważ wystąpiły różnice poglądów wśród państw członkowskich. Jednak niewątpliwą zasługą Rady stało się utworzenie forum rozwijania idei integracyjnych i zbliżenia narodów Europy.

Bibliografia:
1. Galster J., Witkowski Z., Kompendium wiedzy o Unii Europejskiej. Z uwzględnieniem Traktatu Amsterdamskiego i Traktatu z Nicei. Toruń 2002.
2. Łastawski K., Idea jedności Europy. (cz. 3). „Społeczeństwo i Polityka” 2005 nr 2, s. 151-170.
3. Łastawski K., Idee, ruchy i działania integracyjne e Europie w pierwszych latach po II wojnie światowej. „Społeczeństwo i Polityka” 2005 nr 3-4, s. 219-252.

Artykuły powiązane

  • Wojsko Polskie: Na polskich drogach pojawią się pojazdy wojskowe Wojsko Polskie: Na polskich drogach pojawią się pojazdy wojskowe

    Sztab Generalny Wojska Polskiego przypomniał o planowanym wzmożonym ruchu kolumn pojazdów wojskowych na drogach całego kraju, który będzie związany z przeprowadzanymi wojskowymi ćwiczeniami pod kryptonimami STEADFAST DEFENDER-24 i DRAGON-24. To istotne działania, które wymagają szczególnej ostrożności ze strony wszystkich uczestników ruchu drogowego.

  • Polska: Protesty rolników w całym kraju Polska: Protesty rolników w całym kraju

    Środowe protesty rolników w Polsce przeciwko wprowadzaniu Zielonego Ładu oraz napływowi towarów z Ukrainy stanowią wyraz głębokiego niezadowolenia. Organizatorzy szacują, że co najmniej 250 miejsc w Polsce zostanie zablokowanych przez drogową akcję protestacyjną, której celem jest przyciągnięcie uwagi do trudności, jakie borykają się polscy rolnicy.

  • Ukraina: Atak na hotel w Charkowie Ukraina: Atak na hotel w Charkowie

    Dramatyczna eskalacja konfliktu na Ukrainie: dwie rosyjskie rakiety uderzają w hotel w Charkowie, drugim co do wielkości mieście kraju. W wyniku ataku rannych zostało aż 11 osób, w tym tureccy dziennikarze, zdaniem gubernatora Charkowa, Ołeha Synehubowa. To kolejny cios dla Ukrainy, której miasta doświadczają coraz intensywniejszych nalotów od czasu pełnowymiarowej inwazji w lutym 2022 roku. Sytuacja nabiera dramatyzmu, a ofiary cywilne stają się tragicznym skutkiem brutalnego konfliktu.

  • Szwecja: Urzędnicy ostrzegają przed wojną Szwecja: Urzędnicy ostrzegają przed wojną

    Szwecja, długo uznawana za bastion pokoju w Europie, znalazła się w centrum uwagi po ostrzeżeniach dwóch najwyższych urzędników obrony, które wstrząsnęły krajem. Minister obrony cywilnej Carl-Oskar Bohlin i naczelny dowódca wojskowy, gen. Micael Biden, apelowali do Szwedów o przygotowanie się do wojny, co wywołało mieszane reakcje społeczności oraz oskarżenia o wzbudzanie paniki.

  • Litwa: Wizyta prezydenta Ukrainy Litwa: Wizyta prezydenta Ukrainy

    Prezydent Ukrainy, Wołodymyr Zełenski, zaskoczył wszystkich, dokonując niezapowiedzianej wizyty na Litwie, kraju uważanym za kluczowego sojusznika Kijowa w walce z rosyjską inwazją. Spotkanie z prezydentem Litwy, Gitanasem Nausedą, jest elementem szerszych rozmów dotyczących wojny i integracji Ukrainy z UE i NATO.

  • Cesarstwo Rzymskie: Hełmy grzebieniowe
    Cesarstwo Rzymskie: Hełmy grzebieniowe

    Wśród wielu artefaktów z okresu starożytności, hełmy grzebieniowe Cesarstwa Rzymskiego wyróżniają się jako ikony militarnego rzemiosła i artyzmu. Pierwsze znaleziska tych hełmów datuje się na początek IV wieku n.e., a ich rozwój i zastosowanie odzwierciedlają zmieniającą się naturę rzymskiej wojny oraz wpływy kulturowe ówczesnego świata.

    Napisano poniedziałek, 04 grudzień 2023 11:30
  • Trzęsienia ziemi w Europie środkowej
    Trzęsienia ziemi w Europie środkowej

    Trzęsienia ziemi - naturalne katastrofy, które od zawsze wzbudzały strach i zdumienie ludzkości. Pomimo że środkowa Europa nie jest pierwszym miejscem, które przychodzi nam na myśl, gdy myślimy o sejsmicznych wstrząsach, ta część kontynentu ma swoją historię dotyczącą tego zjawiska. Ale jakie są jej źródła? Dlaczego tak się dzieje? Oto głębsze spojrzenie na trzęsienia ziemi w środkowej Europie.

    Napisano wtorek, 10 październik 2023 09:29
  • Barcelona 2017: Referendum i walka o niepodległość Katalonii
    Barcelona 2017: Referendum i walka o niepodległość Katalonii

    017 rok przyniósł dla Hiszpanii wyjątkowe wyzwanie, kiedy to serce kraju, Katalonia, podjęła decyzję o przeprowadzeniu referendum niepodległościowego. Barcelona stała się epicentrum konfliktu pomiędzy separatystami a rządem centralnym w Madrycie.

    Napisano niedziela, 08 październik 2023 15:22
  • Afgańscy talibowie. Kim są?
    Afgańscy talibowie. Kim są?

    Kiedy słyszymy słowo "Talibowie", nasze myśli często przeskakują do wizji surowego reżimu islamskiego, kamienowania i zakazu dla kobiet uczestniczenia w życiu publicznym. Ale kim naprawdę są Talibowie? Jakie są korzenie tego ruchu i jakie oddziaływanie ma on na Afganistan i cały świat?

    Napisano niedziela, 08 październik 2023 10:46
  • Co to jest Hezbollah?
    Co to jest Hezbollah?

    Bliski Wschód jest od wieków skomplikowanym regionem, w którym współistnieją różne kultury, religie i interesy polityczne. Jednym z najbardziej kontrowersyjnych i dyskusyjnych elementów współczesnej mozaiki politycznej tego regionu jest Hezbollah, libańska organizacja polityczno-wojskowa. Czy Hezbollah to bojownicy o wolność, czy może narzędzie w rękach większych graczy na Bliskim Wschodzie?

    Napisano niedziela, 08 październik 2023 10:27
  • Co to jest Hamas?
    Co to jest Hamas?

    Bliski Wschód, kraina o złożonej historii, pełen konfliktów i sojuszy, przez wieki stanowił tło dla wielu znaczących wydarzeń na świecie. Jego geopolityczne znaczenie często bywa przysłonięte przez jedno z najbardziej kontrowersyjnych i nierozwiązanych konfliktów współczesności – konflikt izraelsko-palestyński. Jednym z kluczowych graczy w tej zawiłej rozgrywce jest Hamas. Ale kim lub czym właściwie jest Hamas? Czy można go jednoznacznie zdefiniować jako organizację terrorystyczną, czy też posiada on głębsze, bardziej złożone oblicze?

    Napisano niedziela, 08 październik 2023 09:54
  • Konflikt izraelsko-palestyński: O co chodzi?
    Konflikt izraelsko-palestyński: O co chodzi?

    Bliski Wschód, krzyżówka cywilizacji, jest świadkiem licznych konfliktów od setek lat. Jeden z nich, konflikt izraelsko-palestyński, jest szczególnie doniosły, dotykając serc i umysłów ludzi na całym świecie. Z korzeniami sięgającymi początków XX wieku, ta walka o ziemię, tożsamość i suwerenność stała się jednym z najbardziej zapalnych i trudnych do rozwiązania sporów międzynarodowych.

    Napisano niedziela, 08 październik 2023 09:40
  • Cesarze Rzymscy: Rządy, dokonania i najważniejsi z nich
    Cesarze Rzymscy: Rządy, dokonania i najważniejsi z nich

    Cesarze rzymscy byli władcami Imperium Rzymskiego, które kontrolowało większość Europy, część Afryki i Azji. Imperium to było jednym z największych i najpotężniejszych w historii świata, a cesarze, którzy rządzili nim przez wieki, wpłynęli na historię, kulturę i społeczeństwo na całym świecie. W tym artykule przyjrzymy się bliżej cesarzom rzymskim, ich rządom, dokonaniom i wpływowi na historię.

    Napisano środa, 05 kwiecień 2023 16:00
  • Starożytny Rzym: Wojny z Barbarzyńcami
    Starożytny Rzym: Wojny z Barbarzyńcami

    Starożytny Rzym był jednym z największych i najpotężniejszych imperiów w historii. Jednym z kluczowych elementów jego sukcesu była siła i potęga armii rzymskiej, która przyczyniła się do podboju i kontrolowania wielu terenów na całym świecie. Jednakże, Rzym był też obiektem inwazji i ataków ze strony różnych ludów barbarzyńskich, co skłoniło do wielu wojen. W tym artykule przyjrzymy się bliżej wojnom Starożytnego Rzymu z barbarzyńcami, ich przyczynom, przebiegowi i skutkom.

    Napisano środa, 05 kwiecień 2023 15:55
  • Starożytny Rzym: Armia - historia, znaczenie i organizacja
    Starożytny Rzym: Armia - historia, znaczenie i organizacja

    Armia rzymska była jednym z najważniejszych w historii świata. W Starożytnym Rzymie była to instytucja, która pełniła wiele różnorodnych funkcji, w tym ochronę terytorium, obronę granic, ale także zdobywanie nowych terenów i ekspansję terytorialną. W tym artykule przyjrzymy się bliżej historii, znaczeniu i organizacji armii rzymskiej.

    Napisano środa, 05 kwiecień 2023 15:50
  • Oktawian August: Pierwszy cesarz Rzymu
    Oktawian August: Pierwszy cesarz Rzymu

    Oktawian August, znany również jako Augustus, był pierwszym cesarzem rzymskim i jednym z najbardziej wpływowych władców w historii świata. Jego rządy trwały od 27 p.n.e. do 14 n.e., a jego wpływ na kulturę, literaturę, architekturę i politykę  widoczny jest aż do dzisiaj.

    Napisano środa, 05 kwiecień 2023 16:06
  • Starożytny Rzym: Kim byli gladiatorzy?
    Starożytny Rzym: Kim byli gladiatorzy?

    Gladiatorzy byli jednymi z najbardziej kultowych postaci w Starożytnym Rzymie. Znani z walk na arenie, byli uważani za symbole siły, męstwa i odwagi. Jednak ich historia i znaczenie były o wiele bardziej złożone i różnorodne niż tylko walki na arenie. W tym artykule przyjrzymy się bliżej historii i znaczeniu gladiatorów w Starożytnym Rzymie.

    Napisano środa, 05 kwiecień 2023 15:40
  • Teatr współczesny: Realizacja Tadeusza Kantora – artysty totalnego
    Teatr współczesny: Realizacja Tadeusza Kantora – artysty totalnego

    U progu XX wieku europejski teatr współczesny przechodził intensywne przemiany, które w następnych latach nazwane zostały Wielką Reformą. Coraz więcej realizatorów sprzeciwiało się dominującej praktyce życia teatralnego – komercjalizacji, gwiazdorstwa, korupcji aktorów oraz hegemonii tekstu dramatycznego, któremu przedstawienie służyło jedynie za środek przekazu. Rozpoczęto zatem poszukiwania nowych form realizacji teatru u boku modernistycznej epoki. Odchodzono od realizmu wystawy. Ustanawiano reteatralizację teatru, teatru umownego czy poetyckiego teatru ogromnego (S. Wyspiański, 1904 rok).

    Napisano środa, 15 marzec 2023 13:22
  • Starożytny Rzym: Wyzwoleńcy
    Starożytny Rzym: Wyzwoleńcy

    W dniu wyzwolenia niewolnik stawał się wyzwoleńcem, a więc wolnym człowiekiem i obywatelem. Mógł od tej pory integrować się ze społeczeństwem, jednak zawsze dzielił go dystans od ludzi wolnych od urodzenia. Z jednej strony wyzwoleniec zobowiązany był do przestrzegania pewnych powinności i reguł, które nie dotyczyły innych obywateli. Z drugiej mógł często liczyć na wsparcie swojego byłego pana, czyli tzw. patrona.

    Napisano czwartek, 16 luty 2023 18:40
  • Heroizm i patriotyzm w antyku
    Heroizm i patriotyzm w antyku

    Heroizm czyli bohaterstwo i poświęcenie dobrej sprawie oraz patriotyzm czyli oddanie własnej ojczyźnie to postawy widoczne już w wiekach starożytnych. Były one jednak rozumiane nieco inaczej niż współcześnie, bowiem w antyku heroizm cechował nieliczne jednostki, ludzi pięknych i młodych, niemal półbogów, a pojęcie patriotyzmu było wysunięte na pierwszy plan – obrona godności własnego narodu była sprawa nadrzędną.

    Napisano wtorek, 17 styczeń 2023 15:14
  • Wojna polsko-bolszewicka 1919-1921: Bitwa Warszawska
    Wojna polsko-bolszewicka 1919-1921: Bitwa Warszawska

    W listopadzie 1918 r. Polska odzyskała niepodległości, lecz walka o ostateczny kształt jej granic trwała nadal. Najbardziej znaczące były działania skierowane przeciwko bolszewickiej Rosji. Batalia ta trwała od lutego 1919 r. do października 1920 r., a jej celem, oprócz walki o granicę, było powstrzymanie fali rewolucyjnej grożącej całej Europie.

    Napisano czwartek, 12 styczeń 2023 14:23
  • Integracja Europejska: Jak to było?
    Integracja Europejska: Jak to było?

    W latach okupacji hitlerowskiej w Europie, w państwach Wielkiej Koalicji rodziły się idee nowego ukształtowania sytuacji europejskiej. Największą aktywność w tym zakresie wykazywali politycy brytyjscy i ruch paneuropejski z centralą, zlokalizowaną w czasie wojny w Nowym Jorku. Natomiast w Londynie powstawały idee unii brytyjsko-francuskiej, polsko-czechosłowackiej i grecko-jugosłowiańskiej.

    Napisano środa, 14 grudzień 2022 11:55
  • II wojna światowa: Kampania wrześniowa 1939
    II wojna światowa: Kampania wrześniowa 1939

    „My w Polsce nie znamy pojęcia pokoju za wszelką cenę. Jest jedna rzecz w życiu ludzi, narodów i państw, która jest bezcenna: tą rzeczą jest honor.” Te słowa wypowiedział na kilka miesięcy przed wybuchem II wojny światowej minister spraw zagranicznych Józef Beck.

    Napisano czwartek, 01 wrzesień 2022 03:37
  • Karol Marks - najniebezpieczniejszy ekonomista w historii. Życie i tezy. Filmy z wykładów.
    Karol Marks - najniebezpieczniejszy ekonomista w historii. Å»ycie i tezy. Filmy z wykładów.

    Karol Marks. Jego dzieła na zawsze zmieniły historię Europy i świata. Skala, jaką osiągnął jego wpływ, zapewne przekroczyłaby jego wszelkie oczekiwania. Przez innego wybitnego filozofa, Paula Ricouera, nazywany mistrzem podejrzenia. Co kryje się pod tym terminem? "Mistrzowie podejrzenia" to inaczej mówiąc ci, którzy nie bali się zakwestionować idei wywodzących się z tradycji myślowej, w której żyli, nierzadko całkowicie zmieniając sposób patrzenia na świat.

    Napisano sobota, 08 styczeń 2022 18:08
  • 3 sylwetki szalonych kobiet II RP - Pola Negri, Tamara Łempicka i Halina Konopacka
    3 sylwetki szalonych kobiet II RP - Pola Negri, Tamara Łempicka i Halina Konopacka

    Rola kobiet w życiu politycznym i społecznym znacznie zyskała na sile w II RP, czyli tuż po odzyskaniu niepodległości. 28.11.1918 stał się dniem, w którym kobiety otrzymały prawa wyborcze i już w kolejnych wyborach parę kobiet pojawiło się w polskim Sejmie jak Gabriela Balicka-Iwanowska z ramienia partii narodowych czy też Zofia Sokolnicka.

    Napisano niedziela, 05 wrzesień 2021 12:40