Niemcy: Seniorów nie stać na domy opieki. Samorządy alarmują

Niemcy przeznaczyły 21,5 mld euro na pomoc społeczną

Federalny Urząd Statystyczny poinformował, że wydatki netto na świadczenia określone w XII księdze niemieckiego kodeksu socjalnego osiągnęły w 2025 roku około 21,5 mld euro. Wzrosły o 6,1 procent w porównaniu z 2024 rokiem. Największą pozycją pozostało podstawowe zabezpieczenie na starość i w przypadku ograniczonej zdolności do pracy. Przeznaczono na nie 11,8 mld euro. Było to o 2,9 procent więcej niż rok wcześniej. Świadczenie odpowiadało za 54,9 procent wszystkich wydatków na pomoc społeczną, ale jego udział zmniejszył się trzeci rok z rzędu. Stawki podstawowe na początku 2025 roku nie zostały podniesione. Taka sytuacja wystąpiła po raz pierwszy od 2011 roku. Zmiany w niemieckim systemie świadczeń pojawiały się również w związku z planem ograniczenia pomocy dla samotnych rodziców.

Pomoc w opiece kosztowała 6 mld euro

Największą dynamikę, odnotowano w przypadku pomocy w opiece. Wydatki w tej części systemu wzrosły o 13,3 procent i osiągnęły 6 mld euro. Pomoc w opiece stanowiła już 27,8 procent wszystkich wydatków socjalnych objętych statystyką. Jej udział zwiększył się trzeci rok z rzędu. Na pomoc w utrzymaniu przeznaczono 1,7 mld euro. Kwota wzrosła o 4,4 procent. Kolejne 2 mld euro wydano między innymi na pomoc zdrowotną, wsparcie w przezwyciężaniu szczególnych trudności społecznych oraz świadczenia udzielane w innych sytuacjach życiowych. Dane nie obejmują świadczenia obywatelskiego. Statystyka dotyczy wyłącznie pomocy przyznawanej na podstawie XII księgi kodeksu socjalnego. Kwestia publicznego wsparcia była poruszana także podczas protestu rodzin dzieci z niepełnosprawnościami w Hamburgu.

• Łączne wydatki netto wyniosły 21,5 mld euro.
• Wzrost wszystkich wydatków osiągnął 6,1 procent.
• Pomoc w opiece kosztowała 6 mld euro.
• Koszty tej pomocy zwiększyły się o 13,3 procent.
• Świadczenie obywatelskie nie zostało ujęte w przedstawionych danych.

Burkhard Jung proponuje pełne ubezpieczenie opiekuńcze

Prezes Niemieckiego Związku Miast i burmistrz Lipska Burkhard Jung z Socjaldemokratycznej Partii Niemiec, opowiedział się za przekształceniem ubezpieczenia opiekuńczego w pełne ubezpieczenie. Obecny system pokrywa tylko część kosztów pobytu w domu opieki. Wysokość wsparcia zależy od ustalonego stopnia potrzeby opieki. Według analizy Związku Kas Zastępczych mieszkańcy placówek w pierwszym roku pobytu płacili z własnych środków średnio 3364 euro miesięcznie. Gdy senior nie może sam pokryć tej kwoty, koszty przejmuje urząd pomocy społecznej.

W Lipsku wydatki na pomoc w opiece zwiększyły się w ciągu 5 lat o 300 procent. Jung wskazał, że szczególnie we wschodniej części Niemiec coraz mniej osób jest w stanie opłacać wymagany wkład własny. Przedstawił także możliwość ustanowienia limitu zależnego od dochodu. Jako punkt odniesienia podał propozycję premier Kraju Saary Anke Rehlinger z Socjaldemokratycznej Partii Niemiec. Zakłada ona, że kasy pokrywałyby wkład własny przekraczający 1500 euro. W finansowaniu limitu miałyby uczestniczyć władze federalne, kraje związkowe oraz samorządy. Krytycy pełnego ubezpieczenia ostrzegają natomiast przed znacznym wzrostem składek płaconych przez pracowników i pracodawców.

„W ten sposób ludzie, którzy przez całe życie ciężko pracowali, nie trafialiby już do pomocy społecznej z powodu kosztów opieki”.

„Jedną z możliwości byłoby ustanowienie limitu wkładu własnego, który w zależności od dochodu byłby wyższy lub niższy”.

„Nie może być tak, że urząd pomocy społecznej staje się standardowym źródłem finansowania opieki”.

Friedrich Merz zapowiada reformę ubezpieczenia opiekuńczego

Kanclerz federalny Friedrich Merz z Unii Chrześcijańsko-Demokratycznej zapowiedział w lipcu, że reforma ubezpieczenia opiekuńczego znajdzie się jesienią w porządku prac. Projekt ustawy o reorganizacji opieki ma ustabilizować finanse ubezpieczenia, pokryć wielomiliardowe braki i zapobiec ogólnemu podnoszeniu składek. Wiąże się z nim pakiet oszczędnościowy. Koszty opieki rosną z powodu wyższych wydatków na personel, większych kosztów działalności placówek, inflacji oraz zwiększającej się liczby osób wymagających wsparcia. W Niemczech opieki potrzebuje już ponad 6 mln osób.

Projekt nowych przepisów przygotowała jeszcze ówczesna minister zdrowia Nina Warken z Unii Chrześcijańsko-Demokratycznej. Resortem kieruje obecnie Carsten Linnemann z tej samej partii. Warken sprzeciwiała się wprowadzeniu pełnego ubezpieczenia. W porannym programie ARD i ZDF przyznała, że reformy emerytur i opieki mogą oznaczać ograniczenia dla obywateli. Zaznaczyła również, że skutki wprowadzanych zmian nie będą widoczne natychmiast.

„Reformy, na przykład emerytur lub opieki, prowadzą również do ograniczeń dla obywateli”.

„Do tego potrzeba odwagi i niekoniecznie jest się wtedy popularnym, ale nie o to chodzi, tylko trzeba teraz działać”.

Dane za 2025 rok pokazują, że podstawowe zabezpieczenie na starość i przy ograniczonej zdolności do pracy pozostaje największą częścią niemieckiej pomocy społecznej. Najszybciej zwiększają się jednak wydatki na opiekę. Niemiecki Związek Miast domaga się pełniejszego pokrywania tych kosztów przez ubezpieczenie. 

FAQ

Ile Niemcy wydały na pomoc społeczną w 2025 roku?

Podmioty odpowiedzialne za pomoc społeczną wydały netto około 21,5 mld euro, czyli o 6,1 procent więcej niż w 2024 roku.

Ile kosztowała pomoc w opiece?

Wydatki na pomoc w opiece osiągnęły 6 mld euro i zwiększyły się w ciągu roku o 13,3 procent.

Jaki był największy wydatek w niemieckiej pomocy społecznej?

Największą pozycją było podstawowe zabezpieczenie na starość i przy ograniczonej zdolności do pracy. Przeznaczono na nie 11,8 mld euro.

Ile mieszkańcy domów opieki płacili z własnych środków?

Według analizy Związku Kas Zastępczych średnia kwota w pierwszym roku pobytu wynosiła 3364 euro miesięcznie.

Źródło: Tagesschau