Rozwój generatywnej sztucznej inteligencji zmienia sposób wyszukiwania, analizowania i przetwarzania informacji. Narzędzia tego rodzaju stają się częścią środowiska pracy dziennikarzy, wydawców, specjalistów SEO, grafików, tłumaczy i osób odpowiedzialnych za techniczne funkcjonowanie serwisów internetowych.
TrybunaPolska.pl nie ignoruje tych zmian. Jednocześnie wykorzystanie nowych technologii nie powinno oznaczać rezygnacji z podstawowych zasad dotyczących odpowiedzialności za publikację, weryfikowania informacji, wskazywania źródeł i poprawiania błędów.
AI jest narzędziem, a nie redakcją
System sztucznej inteligencji może analizować dane, przetwarzać tekst, proponować strukturę materiału, pomagać w tłumaczeniu lub wykonywać inne zadania wspierające pracę. Nie posiada jednak odpowiedzialności redakcyjnej.
Odpowiedzialność za treść opublikowaną w TrybunaPolska.pl pozostaje po stronie redakcji lub wskazanego autora.
Nie przenosimy odpowiedzialności za ewentualny błąd na algorytm, aplikację, wyszukiwarkę ani producenta wykorzystywanego oprogramowania. Jeżeli materiał został opublikowany w portalu, podlega standardom redakcyjnym TrybunaPolska.pl niezależnie od narzędzi użytych podczas jego przygotowania.
Do czego może być wykorzystywana sztuczna inteligencja
Zakres wykorzystania narzędzi AI może zmieniać się wraz z rozwojem technologii. Mogą one wspierać między innymi:
- pracę nad strukturą materiału,
- porządkowanie informacji i notatek,
- analizę dużych fragmentów tekstu,
- wyszukiwanie zagadnień wymagających dodatkowego sprawdzenia,
- pracę językową i stylistyczną,
- tłumaczenia robocze,
- przygotowywanie propozycji tytułów i śródtytułów,
- tworzenie streszczeń materiałów roboczych,
- analizowanie struktury publikacji,
- przygotowanie elementów technicznych i SEO,
- pracę z danymi,
- przygotowywanie materiałów pomocniczych,
- wybrane zadania związane z grafiką i multimediami.
Wykorzystanie określonego narzędzia zależy od charakteru materiału oraz potrzeb autora.
AI nie jest automatycznie wiarygodnym źródłem
Model językowy może wygenerować odpowiedź brzmiącą przekonująco, mimo że zawiera ona informację nieprawidłową, nieaktualną albo całkowicie wymyśloną. Zjawisko to jest jednym z podstawowych powodów, dla których odpowiedź systemu AI nie powinna być automatycznie traktowana jako potwierdzenie faktu.
Jeżeli sztuczna inteligencja wskazuje konkretną datę, liczbę, nazwisko, cytat, wydarzenie, dokument lub inne twierdzenie wymagające potwierdzenia, autor powinien ocenić, czy informacja wymaga sprawdzenia w odpowiednim źródle.
To, że informacja została wygenerowana szybko i przedstawiona pewnym językiem, nie oznacza, że jest prawdziwa.
Źródło jest ważniejsze niż odpowiedź modelu
W przypadku informacji faktograficznych podstawą publikacji powinny pozostawać źródła odpowiednie dla danego tematu. Mogą to być dokumenty, oficjalne komunikaty, dane publiczne, wypowiedzi, raporty, materiały źródłowe oraz inne wiarygodne publikacje.
Jeżeli narzędzie AI pomaga odnaleźć określone zagadnienie, nie oznacza to, że samo narzędzie staje się źródłem pierwotnym.
Przykładowo informację dotyczącą decyzji urzędu lepiej potwierdzić w komunikacie lub dokumencie urzędu niż wyłącznie w odpowiedzi wygenerowanej przez model językowy.
Weryfikacja informacji pozostaje konieczna
Materiały przygotowywane przy wsparciu AI podlegają tym samym podstawowym zasadom weryfikacji co pozostałe publikacje.
Zakres sprawdzenia zależy od rodzaju informacji. Szczególnej uwagi wymagają między innymi:
- nazwiska i funkcje osób,
- daty wydarzeń,
- dane liczbowe i statystyczne,
- cytaty,
- przepisy i informacje prawne,
- wyniki wyborów i głosowań,
- informacje gospodarcze,
- informacje dotyczące zdrowia i bezpieczeństwa,
- zarzuty dotyczące konkretnych osób lub organizacji,
- informacje dotyczące dynamicznie rozwijających się wydarzeń.
Im większe mogą być konsekwencje błędnej informacji, tym większego znaczenia nabiera odpowiednia weryfikacja.
Sztuczna inteligencja a bieżące wiadomości
Wiadomości mogą zmieniać się z godziny na godzinę. Model AI może nie posiadać dostępu do najnowszych informacji albo opierać odpowiedź na danych, które straciły aktualność.
Dlatego w przypadku bieżących wydarzeń istotne jest sprawdzanie aktualności informacji oraz daty źródła. Dotyczy to szczególnie polityki, gospodarki, konfliktów, wyborów, wydarzeń kryzysowych i innych tematów szybko zmieniających się w czasie.
Sztuczna inteligencja a cytaty
AI nie powinna być traktowana jako pewne źródło dosłownych wypowiedzi. Model może pomylić autora cytatu, zmienić jego brzmienie albo wygenerować wypowiedź, która nigdy nie została wygłoszona.
Jeżeli dokładne brzmienie wypowiedzi ma znaczenie dla publikacji, właściwym punktem odniesienia powinno być możliwie oryginalne źródło: nagranie, transkrypcja, dokument, oficjalny komunikat lub publikacja zawierająca daną wypowiedź.
AI a materiały polityczne
Wykorzystanie narzędzi AI przy materiałach dotyczących polityki nie zmienia podstawowej roli redakcji. Celem materiału informacyjnego jest przedstawienie udokumentowanych działań, stanowisk i faktów wraz z istotnym kontekstem.
System AI może generować interpretacje lub oceny wynikające ze sposobu jego działania i materiałów, na których został opracowany. Takie odpowiedzi nie powinny być automatycznie traktowane jako neutralne ustalenia dotyczące osoby, partii, rządu lub innego uczestnika życia publicznego.
Oceny i stanowiska powinny być odpowiednio przypisywane ich rzeczywistym autorom, natomiast decyzje polityczne pozostają po stronie czytelnika.
AI a informacje o osobach
Szczególnej ostrożności wymagają generowane informacje dotyczące konkretnych osób. Model może pomylić osoby o podobnych nazwiskach, przypisać niewłaściwe stanowisko, wydarzenie lub wypowiedź.
Niepotwierdzona informacja wygenerowana przez AI nie powinna stanowić podstawy do publikowania poważnego zarzutu dotyczącego konkretnej osoby.
Dotyczy to zwłaszcza informacji związanych z odpowiedzialnością prawną, zdrowiem, życiem prywatnym, sytuacją finansową oraz innymi kwestiami mogącymi mieć istotny wpływ na reputację.
AI a tłumaczenia
Narzędzia sztucznej inteligencji mogą wspierać tłumaczenie materiałów i pracę z tekstami w różnych językach. Automatyczne tłumaczenie może jednak zmienić znaczenie wypowiedzi, termin specjalistyczny albo kontekst kulturowy.
Jeżeli dokładne brzmienie ma istotne znaczenie, tłumaczenie powinno zostać ocenione w kontekście oryginalnego materiału.
AI a materiały graficzne
Sztuczna inteligencja umożliwia tworzenie realistycznych ilustracji i innych materiałów wizualnych. Obraz wygenerowany komputerowo nie jest jednak automatycznie dokumentacją rzeczywistego wydarzenia.
Redakcja powinna brać pod uwagę charakter grafiki oraz kontekst, w którym jest ona wykorzystywana. Materiał ilustracyjny nie powinien świadomie wprowadzać czytelnika w przekonanie, że przedstawia autentyczne wydarzenie, jeżeli w rzeczywistości jest wizualizacją lub kreacją.
Manipulacje i deepfake
Te same technologie, które mogą pomagać w pracy redakcyjnej, mogą być wykorzystywane do tworzenia fałszywych nagrań, zdjęć i wypowiedzi.
Realistyczny wygląd materiału nie jest wystarczającym dowodem jego autentyczności. Jeżeli nagranie lub fotografia stanowią kluczową podstawę wiadomości i istnieją uzasadnione wątpliwości dotyczące ich pochodzenia, wymagają szczególnej ostrożności.
Automatyzacja nie może zastąpić odpowiedzialności
Technologia pozwala automatyzować coraz więcej procesów związanych z funkcjonowaniem serwisów internetowych. Sama możliwość automatyzacji nie oznacza jednak, że każda decyzja redakcyjna powinna zostać przekazana algorytmowi.
Odpowiedzialność za publikację obejmuje nie tylko poprawność językową tekstu, ale również decyzję o tym, czy dana informacja powinna zostać opublikowana, w jakim kontekście oraz w jaki sposób należy ją przedstawić.
AI i optymalizacja publikacji
Narzędzia oparte na sztucznej inteligencji mogą pomagać również w technicznych aspektach publikacji internetowej. Dotyczy to między innymi analizy struktury tekstu, propozycji opisów, organizacji informacji, elementów SEO oraz dostępności treści.
Optymalizacja techniczna nie powinna jednak zmieniać sensu materiału ani prowadzić do tworzenia informacji wyłącznie w celu oddziaływania na algorytmy wyszukiwarek.
Publikacja jest przygotowywana przede wszystkim dla człowieka. Wyszukiwarki, systemy rekomendacji i narzędzia AI są sposobami jej odnajdywania i przetwarzania, ale nie zastępują odbiorcy.
Autorstwo materiału wspieranego przez AI
Wykorzystanie narzędzia AI na jednym lub kilku etapach pracy nie powoduje automatycznie, że system staje się autorem publikacji.
Autor wskazany przy materiale odpowiada za jego przygotowanie w ramach zasad obowiązujących w redakcji. Dotyczy to również sytuacji, w których podczas pracy wykorzystywane były narzędzia wspomagające analizę, język, strukturę lub inne elementy procesu.
Korekty materiałów przygotowanych przy wsparciu AI
Jeżeli po publikacji zostanie stwierdzony błąd, fakt wykorzystania sztucznej inteligencji podczas przygotowania materiału nie zmienia zasad dotyczących korekt.
Materiał może zostać poprawiony lub zaktualizowany zgodnie z polityką korekt i aktualizacji TrybunaPolska.pl.
Stwierdzenie, że „błąd popełniła sztuczna inteligencja”, nie zwalnia redakcji z odpowiedzialności za opublikowaną informację.
Prawa autorskie
Rozwój generatywnej sztucznej inteligencji tworzy nowe pytania dotyczące autorstwa i praw do treści. Korzystanie z narzędzi AI nie oznacza rezygnacji z zasad dotyczących poszanowania cudzych materiałów.
Autorzy powinni zwracać uwagę na pochodzenie materiałów źródłowych, sposób wykorzystywania cytatów, fotografii i innych treści oraz na zasady obowiązujące przy ich publikacji.
Dane poufne i informacje niepubliczne
Przy korzystaniu z zewnętrznych narzędzi technologicznych należy zachować ostrożność wobec informacji poufnych, danych osobowych oraz materiałów, które nie są przeznaczone do publicznego udostępnienia.
Możliwość technicznego wprowadzenia określonej informacji do zewnętrznego systemu nie oznacza automatycznie, że jej przekazanie jest właściwe.
Technologia będzie się zmieniać
Narzędzia sztucznej inteligencji rozwijają się bardzo szybko. Rozwiązania dostępne obecnie mogą w przyszłości zostać zastąpione przez technologie działające w zupełnie inny sposób.
Dlatego polityka wykorzystania AI może być aktualizowana wraz ze zmianami technologii, praktyk redakcyjnych i sposobów korzystania z informacji przez odbiorców.
Podstawowa zasada pozostaje jednak niezmienna: technologia ma wspierać odpowiedzialną pracę z informacją, a nie zastępować odpowiedzialność za jej publikację.
Transparentność wykorzystania nowych technologii
TrybunaPolska.pl nie traktuje samego wykorzystania sztucznej inteligencji jako czegoś, co należy ukrywać przed czytelnikiem. AI jest jednym z narzędzi współczesnego środowiska cyfrowego, podobnie jak systemy zarządzania treścią, wyszukiwarki, programy do analizy danych czy narzędzia językowe.
Znaczenie ma sposób wykorzystania technologii oraz jakość końcowej publikacji. W sytuacjach, w których wykorzystanie materiału wygenerowanego przez AI ma istotne znaczenie dla sposobu rozumienia publikacji, jego charakter powinien być przedstawiony czytelnikowi w odpowiednim kontekście.
Człowiek pozostaje odpowiedzialny
Najważniejsza zasada polityki AI TrybunaPolska.pl jest prosta: sztuczna inteligencja może pomagać w pracy, ale nie przejmuje odpowiedzialności za publikację.
Źródła nadal wymagają oceny. Fakty nadal wymagają sprawdzenia. Cytaty muszą mieć rzeczywiste pochodzenie. Błędy powinny być poprawiane. Materiały komercyjne powinny być odpowiednio rozpoznawalne, a autorstwo publikacji powinno pozostawać przejrzyste.
TrybunaPolska.pl chce wykorzystywać możliwości nowych technologii bez rezygnowania z zasad, które są istotne niezależnie od tego, czy podczas przygotowywania materiału wykorzystano tradycyjną wyszukiwarkę, edytor tekstu czy zaawansowany system sztucznej inteligencji.