Dwa karambole na autostradzie Trakia
Około godziny 7 rano na odcinku autostrady A1, nazywanej również Trakia, rozpoczęła się seria zderzeń. Trasa łączy Sofię z portowym Burgas nad Morzem Czarnym. Wypadki nastąpiły na obu jezdniach w południowo-wschodniej części kraju, w pobliżu Jambołu. Samochody osobowe i pojazdy ciężarowe uderzały w już zatrzymane auta, a część pojazdów została przewrócona lub zepchnięta poza pas ruchu.
Według relacji Reutersa jedna z sekwencji zderzeń rozpoczęła się po kolizji autobusu z ciężarówką na pasie prowadzącym w stronę Burgas. Associated Press opisuje dwa wielopojazdowe wypadki po obu stronach drogi. To ważne rozróżnienie: nie chodzi o jeden samochód, który zderzył się z kilkudziesięcioma innymi, ale o serię następujących po sobie uderzeń na bardzo słabo widocznym odcinku.
Pierwszym zadaniem strażaków i zespołów pogotowia było wydostanie ludzi z uszkodzonych pojazdów, segregacja rannych według pilności pomocy oraz zabezpieczenie miejsca zdarzenia. Lokalna policja informowała o osobach uwięzionych w samochodach. Obie jezdnie autostrady zostały zablokowane, dlatego utrudnienia dotknęły zarówno podróżujących na wschód, jak i kierowców jadących w kierunku Sofii.
Dlaczego media podają różne liczby pojazdów i rannych?
BTA doprecyzowała późnym wieczorem, że w sumie 63 pojazdy znajdowały się w karambolu na jezdni w stronę Burgas, a 23 na jezdni prowadzącej do Sofii. Razem daje to 86 pojazdów. Jest to szczegółowe rozbicie sumy, którego brakowało we wcześniejszych krótszych depeszach. Dla czytelnika ważne jest, że liczba uczestniczących pojazdów nie jest równoznaczna z liczbą osób rannych.
Reuters pisał o około 50 pojazdach oraz 50 osobach rannych. Associated Press, powołując się na komunikaty władz, podała około 86 uczestniczących pojazdów i 46 rannych. Z kolei bułgarska agencja BTA w późniejszym komunikacie przywołała 86 pojazdów i 51 osób hospitalizowanych, ale w tym samym materiale operowała bilansem 11 zabitych. Redakcje korzystały z kolejnych informacji przekazywanych na różnych etapach działań ratunkowych.
Wspólnym mianownikiem dwóch dużych agencji międzynarodowych jest informacja o 12 ofiarach śmiertelnych. Rozbieżności dotyczą między innymi sposobu sumowania pojazdów z obu jezdni i tego, czy dana liczba opisuje wszystkich rannych, przewiezionych do szpitali, czy osoby nadal hospitalizowane. Nie należy dodawać tych wartości ani traktować ich jako odrębnych grup poszkodowanych.
Podobne trudności z szybkim ustaleniem bilansu pojawiają się przy innych zderzeniach zbiorowych. W materiale o karambolu kilkudziesięciu samochodów na drodze S74 opisaliśmy, jak śliska nawierzchnia może doprowadzić do kolejnych uderzeń już po pierwszej kolizji. Zderzenie dużej liczby pojazdów, nawet w niewielkiej odległości, wymaga od służb osobnego sprawdzenia każdej kabiny.
Mgła ograniczyła widoczność do minimum
Zarówno Reuters, jak i AP wskazują na bardzo gęstą mgłę, która gwałtownie ograniczyła widoczność. W relacji AP pojawiła się również informacja o mokrej nawierzchni i podejrzeniach niedostosowania prędkości do warunków. To jednak opis wstępnych przesłanek, a nie prawomocne ustalenie indywidualnej odpowiedzialności któregokolwiek kierowcy. Dokładny przebieg wszystkich uderzeń ma wyjaśnić prowadzone postępowanie.
Największe zagrożenie w takich warunkach powstaje wtedy, gdy kierowca dostrzega stojący sznur aut dopiero z bliskiej odległości. Przy dużych różnicach prędkości nawet prawidłowo działający układ hamulcowy nie gwarantuje wytracenia energii na czas. Drugim czynnikiem jest mały odstęp pomiędzy pojazdami, który skraca przestrzeń na reakcję. To ogólne zasady bezpieczeństwa, a nie ustalenie, że właśnie taki błąd popełnili uczestnicy katastrofy w Bułgarii.
O tym, jak bardzo zmienia się ocena miejsca wypadku po uzyskaniu dokumentacji, przypomina także opis karambolu na moście w Oświęcimiu. Nagromadzenie samochodów i zdjęcia z miejsca zdarzenia nie wyjaśniają jeszcze mechanizmu pierwszego zderzenia. W Jambole służby muszą odtworzyć przede wszystkim chronologię i warunki na poszczególnych odcinkach obu jezdni.
Dzień żałoby i działania władz Bułgarii
Premier Rumen Radew odwiedził rejon wypadków i zdecydował o udostępnieniu samolotów do ewentualnego transportu poszkodowanych do lepiej wyposażonych placówek. Władze ogłosiły środę 11 listopada dniem żałoby narodowej. Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen, przebywająca w Bułgarii, przekazała kondolencje rodzinom ofiar i ograniczyła program wizyty.
Tragedia ma znaczenie również dla ruchu międzynarodowego. A1 jest ważnym połączeniem między stolicą Bułgarii a jej czarnomorskim wybrzeżem. Przy całkowitym zamknięciu obu kierunków kierowcy ciężarówek, autokarów i samochodów osobowych muszą liczyć się ze zmianami organizacji przejazdu. Nie można jednak podawać aktualnego czasu przywrócenia ruchu bez świeżego komunikatu bułgarskich służb.
Przykład rozmiaru skutków dużej katastrofy drogowej poza Europą opisuje nasz materiał o wypadku na trasie Kampala-Gulu w Ugandzie. Obydwa zdarzenia pokazują, że przy masowych kolizjach należy oddzielać pierwsze doniesienia od kolejnych, już potwierdzonych bilansów.
Do czasu opublikowania pełnego raportu śledczych najważniejsze pozostają potwierdzone fakty: dwa karambole, dwie jezdnie autostrady A1, dwanaście ofiar według Reutersa i AP oraz szeroko zakrojona akcja ratunkowa. Pytania o konkretnych sprawców i dokładne przyczyny należy pozostawić ustaleniom dochodzenia.
Krótka chronologia katastrofy
10 listopada, około 7.00 - pierwsze zderzenia na A1 i kolejne karambole na obu jezdniach.
10 listopada, godziny poranne - zamknięcie drogi, działania strażaków i zespołów medycznych, transport rannych.
10 listopada, wieczór - agencje publikują kolejne bilanse oraz szczegółowe zestawienie uczestniczących pojazdów.
11 listopada - ogłoszony przez władze Bułgarii dzień żałoby.
Mapa Jambołu w Bułgarii
Źródła informacji
Reuters, Associated Press, BTA
