Badanie Bundeswehry ujawnia skalę nadużyć wobec żołnierek
W środę 11 listopada 2026 roku minister obrony Niemiec Boris Pistorius z Socjaldemokratycznej Partii Niemiec, przedstawił członkom komisji obrony Bundestagu wyniki badania dotyczącego niewłaściwych zachowań o charakterze seksualnym w Bundeswehrze. Dokument przygotowało Centrum Historii Wojskowości i Nauk Społecznych Bundeswehry. Inicjatywa miała ustalić rzeczywistą skalę przypadków, które nie są zgłaszane przełożonym ani organom ścigania. Do udziału zaproszono ponad 45 tysięcy osób, w tym wszystkie żołnierki oraz zbliżoną liczebnie grupę mężczyzn. Ostatecznie przeanalizowano 8144 w pełni wypełnione ankiety, co odpowiada około 18 procentom zaproszonych.
Prawie 5 tysięcy odpowiedzi pochodziło od kobiet. Badanie przeprowadzono od 13 lipca do 27 sierpnia 2026 roku. Naukowcy rozróżnili cztery kategorie zachowań. Były to molestowanie słowne, niewłaściwe zachowania związane z obrazami, naruszenia cielesne oraz przemoc seksualna. Wyniki uwzględniają zarówno doświadczenia z całej służby wojskowej, jak i zdarzenia z 12 miesięcy poprzedzających ankietę. W całym okresie służby przynajmniej jednej z badanych form niewłaściwego zachowania doświadczyło 75 procent żołnierek i 35 procent żołnierzy. Wśród kobiet 72 procent wskazało molestowanie słowne, 23 procent niewłaściwe zachowania związane z obrazami, 39 procent naruszenia cielesne, a 10 procent przemoc seksualną.
W ciągu ostatnich 12 miesięcy przynajmniej jednego zdarzenia doświadczyło 40 procent kobiet i 19 procent mężczyzn. Szczególnie narażone okazały się młodsze żołnierki z niższych grup stopni wojskowych. W badaniu wskazano również na podwyższone ryzyko wśród mężczyzn o orientacji innej niż heteroseksualna. Według ustaleń przypadki molestowania częściej występują także na okrętach i łodziach niemieckiej marynarki wojennej. Boris Pistorius wiąże to z długotrwałym przebywaniem załóg w ograniczonej przestrzeni.
Wyniki dotyczące ostatnich 12 miesięcy
- 40 procent żołnierek doświadczyło przynajmniej jednej formy niewłaściwego zachowania o charakterze seksualnym.
- 38 procent kobiet zgłosiło w ankiecie molestowanie słowne, w tym niestosowne komentarze i uwagi o podtekście seksualnym.
- 7 procent żołnierek zetknęło się z niewłaściwym wykorzystaniem zdjęć, w tym ich przerabianiem za pomocą sztucznej inteligencji.
- 9 procent kobiet poinformowało o naruszeniach cielesnych o charakterze seksualnym.
- 2 procent żołnierek zgłosiło doświadczenie przemocy seksualnej.
Badanie uwzględniło także odpowiedzi mężczyzn. W ostatnich 12 miesiącach 16 procent żołnierzy doświadczyło molestowania słownego, 5 procent niewłaściwego zachowania związanego z obrazami, a 3 procent naruszeń cielesnych. Przemoc seksualną wskazało 2 procent badanych mężczyzn. Wyniki pokazują różnice między płciami, szczególnie w przypadku molestowania słownego i fizycznego.
„Od początku było dla nas jasne, że analiza ujawni nieprzyjemne prawdy”.
Boris Pistorius, minister obrony Niemiec
Pistorius przyznał, że przed przeprowadzeniem badania pojawiały się głosy ostrzegające przed możliwymi szkodami dla wizerunku Bundeswehry. Mimo tego resort zdecydował się zbadać rzeczywistą skalę problemu. Minister podkreślił, że walka z nadużyciami dotyczy poszanowania godności człowieka i zdolności operacyjnej sił zbrojnych.
Eva Högl i Henning Otte zwracają uwagę na niezgłaszane przypadki przemocy
Problem niewłaściwych zachowań seksualnych w niemieckiej armii był znany już przed publikacją najnowszego raportu. W sprawozdaniu za 2021 rok ówczesna pełnomocniczka Bundestagu do spraw sił zbrojnych Eva Högl opisała przypadek żołnierki, której kolega próbował uderzyć ją w pośladki podczas przygotowań na strzelnicy. Mężczyzna wielokrotnie kontaktował się z nią również za pośrednictwem mediów społecznościowych, przesyłając wiadomości o podtekście seksualnym. Högl zwracała uwagę na trudności w ustaleniu rzeczywistej liczby podobnych zdarzeń. Poszkodowani obawiali się negatywnych skutków zawodowych i osobistych.
W 2024 roku zaproponowała więc przeprowadzenie szerokiego badania obejmującego również przypadki nieujawnione przełożonym. Według najnowszych ustaleń, tylko od jednej szóstej do jednej trzeciej zdarzeń trafia do oficjalnych systemów zgłoszeń. Od 36 do 61 procent badanych, zależnie od rodzaju niewłaściwego zachowania, wskazało obawę przed negatywnymi konsekwencjami jako przyczynę niezgłoszenia incydentu. Z kolei od 44 do 59 procent wątpiło w skuteczność samego zawiadomienia. Część osób nie chciała wywoływać zamieszania w swoim otoczeniu. Inni próbowali rozwiązać sprawę samodzielnie. Naukowcy wskazali również na brak zaufania do przełożonych, nieznajomość dostępnych procedur oraz presję wynikającą z wojskowej hierarchii.
Oficjalne statystyki potwierdzają jednocześnie wzrost liczby rejestrowanych podejrzeń. Według danych niemieckiego Ministerstwa Obrony w 2021 roku odnotowano 312 takich przypadków, a w 2025 roku już 472. Drugi z przekazanych materiałów prasowych podaje za 2025 rok liczbę 476 zdarzeń. Liczby te nie są zgodne. W 2026 roku liczba zgłoszeń nadal rosła. Pełnomocnik Bundestagu do spraw sił zbrojnych Henning Otte zwrócił uwagę, że większej uwagi wymagają również przypadki już ujawnione i znajdujące się w oficjalnych rejestrach.
Dlaczego żołnierki nie informują o nadużyciach?
- Obawiają się negatywnych konsekwencji zawodowych i osobistych.
- Nie wierzą, że zgłoszenie doprowadzi do odpowiedniego wyjaśnienia sprawy.
- Nie mają wystarczającego zaufania do wojskowych przełożonych.
- Nie chcą zwracać na siebie uwagi w jednostce.
- Nie zawsze znają dostępne sposoby uzyskania pomocy.
- Część z nich decyduje się rozwiązać problem bez udziału przełożonych.
Na problem reagował także generalny inspektor Bundeswehry Carsten Breuer. W rozkazie dziennym z 7 września 2026 roku wskazał, że obraźliwe wypowiedzi o charakterze seksualnym oraz molestowanie naruszają wewnętrzną spójność armii. Zaznaczył, że takich zachowań nie mogą akceptować ani dowódcy, ani podwładni, ani żołnierze zajmujący równorzędne stanowiska.
„W naszej armii nie ma miejsca na zachowania pozbawione szacunku i krzywdzące”.
Carsten Breuer, generalny inspektor Bundeswehry
Badanie wskazuje, że sama liczba oficjalnych zawiadomień nie przedstawia pełnej skali nadużyć. Dane z ankiet obejmują również osoby, których doświadczenia nie zostały zgłoszone w wojskowych procedurach. Nie każde opisane niewłaściwe zachowanie jest jednocześnie przestępstwem w rozumieniu prawa karnego. Raport rozróżnia jednak poszczególne kategorie, w tym przemoc seksualną.
Wyroki w Kempten oraz sprawy w Berlinie, Zweibrücken i Weißenfels
Do szczegółowych informacji dotyczących przypadków przemocy seksualnej w Bundeswehrze, dotarli dziennikarze niemieckich nadawców WDR i NDR oraz dziennika „Süddeutsche Zeitung”. Przeanalizowali dokumenty sądowe, prawomocne orzeczenia i materiały dotyczące wojskowych podejrzewanych o nadużycia. Jedna ze spraw dotyczyła gwałtu dokonanego w 2020 roku w niemieckim obozie wojskowym w Mazar-i-Sharif w Afganistanie. W marcu 2023 roku Sąd Krajowy w Kempten skazał sprawcę na 2 lata pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania kary. Kolejne postępowanie dotyczyło podoficera niemieckiej marynarki wojennej.
W 2025 roku nałożono na niego grzywnę wynoszącą około 8 tysięcy euro za znęcanie się i molestowanie seksualne. Nakaz karny uprawomocnił się w październiku 2025 roku. Dokument uzyskali dziennikarze prowadzący wspólne śledztwo. Inna sprawa pozostaje na etapie postępowania sądowego w Berlinie. Do Sądu Rejonowego Tiergarten trafił akt oskarżenia dotyczący zbiorowego gwałtu na żołnierce. Prokuratura oskarża dwóch wojskowych o wykorzystanie seksualne kobiety. Sąd bada obecnie, czy dopuścić oskarżenie do rozpoznania na rozprawie głównej.
W tej sprawie nie zapadł jeszcze wyrok rozstrzygający o winie oskarżonych. Osobne zarzuty pojawiły się w związku z wydarzeniami w jednostkach Bundeswehry w Zweibrücken i Weißenfels. Przypadki ujawnione w 2025 i 2026 roku obejmowały podejrzenia niewłaściwych zachowań seksualnych. W sprawie dotyczącej instruktorów z koszar w Weißenfels, położonych w Saksonii-Anhalt, osoby podejrzewane miały być znacznie starsze i posiadać wyższe stopnie wojskowe niż poszkodowani.
Najważniejsze postępowania opisane w niemieckich mediach
- Mazar-i-Sharif w Afganistanie – gwałt w 2020 roku, prawomocny wyrok Sądu Krajowego w Kempten z marca 2023 roku i kara 2 lat więzienia w zawieszeniu.
- Niemiecka fregata podczas zagranicznej misji – molestowanie śpiącej żołnierki przez podoficera, grzywna około 8 tysięcy euro i prawomocne rozstrzygnięcie z października 2025 roku.
- Berlin-Tiergarten – akt oskarżenia przeciwko dwóm żołnierzom w sprawie zarzucanego zbiorowego gwałtu. Trwa kontrola aktu oskarżenia przez sąd.
- Zweibrücken – ujawnione przypadki niewłaściwych zachowań seksualnych oraz inne zarzuty dotyczące funkcjonowania jednostki wojskowej.
- Weißenfels w Saksonii-Anhalt – podejrzenia niewłaściwych zachowań seksualnych instruktorów wobec osób młodszych i niższych stopniem.
Przedstawione przypadki obejmują zarówno przestępstwa stwierdzone prawomocnymi orzeczeniami, jak i zarzuty, które są nadal przedmiotem postępowań. Dokumenty sądowe pokazują również, że niewłaściwe zachowania występowały podczas zagranicznych misji wojskowych, w jednostkach szkoleniowych i na okrętach marynarki wojennej.
Boris Pistorius zapowiada 34 działania przeciwko nadużyciom w Bundeswehrze
Jeszcze przed opublikowaniem raportu, niemieckie Ministerstwo Obrony rozpoczęło wdrażanie rozwiązań mających ułatwić zgłaszanie przypadków molestowania i przemocy seksualnej. Od 1 listopada 2026 roku osoby poszkodowane mogą korzystać z nowego punktu poradnictwa działającego przy Centrum Przywództwa Wewnętrznego Bundeswehry, poza zwykłą hierarchią służbową. Obecnie telefoniczna pomoc jest dostępna codziennie od godziny 8.00 do 18.00. Resort zapowiedział rozszerzenie pracy placówki na całą dobę, przez 7 dni w tygodniu. Punkt umożliwia uzyskanie wstępnych informacji bez konieczności wcześniejszego zawiadamiania bezpośredniego przełożonego.
Rozwiązanie stanowi część planu obejmującego 34 działania związane z zapobieganiem nadużyciom, prowadzeniem postępowań, odpowiedzialnością dyscyplinarną oraz pomocą osobom pokrzywdzonym. W kolejnych 3 miesiącach mają zostać zmodyfikowane wojskowe programy szkoleniowe. Temat niewłaściwych zachowań seksualnych ma być szerzej omawiany podczas przygotowania żołnierzy do służby. Zmiany wprowadzono już do rozmów rekrutacyjnych prowadzonych w wojskowych ośrodkach naboru. Zapowiedziano również powołanie wyspecjalizowanych zespołów dochodzeniowych oraz zmianę wojskowych przepisów dyscyplinarnych, aby osoby pokrzywdzone mogły otrzymywać więcej informacji dotyczących swoich spraw.
Dowódcy mają obowiązek podjąć czynności wyjaśniające, kiedy pojawia się podejrzenie niewłaściwego zachowania. Jeżeli istnieją oznaki popełnienia przestępstwa, sprawa powinna zostać przekazana prokuraturze. Sposób reagowania na molestowanie i przemoc seksualną będzie uwzględniany przy ocenianiu przełożonych oraz podejmowaniu decyzji o awansach. Boris Pistorius zapowiedział, że osoby tolerujące takie zachowania lub niewyjaśniające ich konsekwentnie nie będą mogły dalej zajmować stanowisk kierowniczych.
Zmiany przewidziane przez niemieckie Ministerstwo Obrony
- Rozszerzenie działania punktu pomocy na całodobową obsługę przez 7 dni w tygodniu.
- Dostosowanie wojskowych programów szkolenia w ciągu 3 miesięcy.
- Szersze omawianie molestowania i przemocy seksualnej w procesie przygotowania żołnierzy.
- Utworzenie wyspecjalizowanych zespołów prowadzących postępowania wyjaśniające.
- Zmiana przepisów dyscyplinarnych dotyczących prawa poszkodowanych do informacji.
- Uwzględnianie reakcji na nadużycia podczas oceny dowódców i decyzji o awansach.
- Rozszerzenie wsparcia psychologicznego i społecznego dla osób poszkodowanych.
- Zwiększenie odpowiedzialności przełożonych za przypadki niewłaściwych zachowań w podległych jednostkach.
„Kto nie daje przykładu, toleruje niewłaściwe zachowania lub nie wyjaśnia ich konsekwentnie, nie będzie już pełnić funkcji kierowniczej”.
Boris Pistorius, minister obrony Niemiec
Przedstawiony plan spotkał się z reakcją przedstawicieli niemieckiego parlamentu. Posłanka Lewicy Zada Salihović uznała utworzenie nowej placówki pomocowej za właściwy kierunek, ale wskazała na potrzebę powołania niezależnej instytucji wyposażonej w uprawnienia dochodzeniowe. Jej zdaniem samo uruchomienie poradnictwa nie wystarczy do rozwiązania problemów wynikających z wojskowej zależności służbowej.
„Już utworzona infolinia jest krokiem we właściwym kierunku, ale nie może zastąpić niezależnej zewnętrznej placówki przyjmującej zgłoszenia, posiadającej uprawnienia dochodzeniowe i specjalnie przeszkolony personel. Potrzebujemy wreszcie takiej placówki, przejrzystych procedur i konsekwentnej ochrony poszkodowanych”.
Zada Salihović, posłanka Lewicy
Podobne stanowisko przedstawiła Vivian Tauschwitz z Unii Chrześcijańsko-Demokratycznej, która sama służyła wcześniej w Bundeswehrze. Posłanka również popiera utworzenie niezależnego organu wyjaśniającego przypadki nadużyć. Zwraca uwagę przede wszystkim na konieczność odbudowania zaufania do instytucji wojskowych.
„Nie powstaje ono dzięki rozkazom dziennym ani konferencjom prasowym, lecz tam, gdzie zgłoszenia są traktowane poważnie, zarzuty wyjaśniane niezależnie, a poszkodowani chronieni. Ministerstwo Obrony nie może być zatem oceniane na podstawie liczby nowych działań, lecz tego, czy rzeczywiście zmieniają one coś w codziennym życiu”.
Vivian Tauschwitz, posłanka Unii Chrześcijańsko-Demokratycznej
Wprowadzenie zapowiedzianych rozwiązań poparła również Agnieszka Brugger, polityczka Zielonych zajmująca się sprawami obronności. Zaznaczyła jednak, że dotychczasowe zaniedbania były zbyt długo lekceważone, a przedstawiony pakiet nie powinien zamykać dalszych prac. Zieloni także opowiadają się za utworzeniem niezależnej placówki przyjmującej zgłoszenia. Brugger oczekuje szczegółowej oceny skuteczności nowych działań i rozpatrywania kolejnych propozycji parlamentarnej komisji obrony.
„To jednak może być dopiero początek”.
Agnieszka Brugger, polityczka Zielonych
Istotnym zagadnieniem, pozostaje również udział kobiet w niemieckich siłach zbrojnych. Bundeswehra prowadzi nabór nowych żołnierzy w związku ze wzrostem potrzeb obronnych Niemiec i wojną w Ukrainie. Kobiety nadal są niedostatecznie reprezentowane w niemal wszystkich obszarach armii. Kolejne badanie Centrum Historii Wojskowości i Nauk Społecznych Bundeswehry wykazało, że tylko 36 procent kobiet w wieku od 16 do 29 lat uważa niemiecką armię za atrakcyjnego pracodawcę. Wśród mężczyzn w tej samej grupie wiekowej odsetek wynosi 56 procent. Od 2018 roku zainteresowanie kobiet służbą wojskową zmniejszyło się niemal o połowę. Na ocenę atrakcyjności zawodu wpływają również możliwości łączenia obowiązków zawodowych z rodzinnymi oraz równe traktowanie kobiet i mężczyzn. Eva Högl w swoim ostatnim sprawozdaniu z marca 2025 roku przywołała skargi par wojskowych posiadających dzieci. Dotyczyły one częstszego wspierania kariery mężczyzn niż kobiet w okresie intensywnych obowiązków rodzinnych.
Kathrin Groh, profesor prawa publicznego na Uniwersytecie Bundeswehry, zwróciła uwagę na zmniejszenie znaczenia działań wspierających kobiety w wojsku. Wskazała również na obawy młodych kobiet przed nierównym traktowaniem podczas ewentualnej obowiązkowej służby wojskowej. Zastrzeżenia dotyczące równości płci pojawiały się w badaniach jeszcze przed ogłoszeniem najnowszego raportu o molestowaniu seksualnym. Boris Pistorius przekonuje natomiast, że niemiecka armia może być bezpiecznym pracodawcą. Minister przyznał istnienie problemu o charakterze systemowym i zapewnił, że podjęte działania mają doprowadzić do poprawy sytuacji.
„Wspieranie kobiet nie jest już tak mocno w centrum uwagi”.
Kathrin Groh, profesor prawa publicznego na Uniwersytecie Bundeswehry
Wyniki badania z 11 listopada 2026 roku stanowią podstawę zapowiedzianych zmian w Bundeswehrze. Ministerstwo Obrony zamierza zwiększyć dostępność pomocy dla poszkodowanych, usprawnić postępowania wyjaśniające oraz wprowadzić większą odpowiedzialność dowódców. Parlamentarzyści opozycji i przedstawiciele części ugrupowań rządowych domagają się ponadto niezależnych procedur dochodzeniowych.
Powiązane artykuły w Trybunie Polskiej
- Niemcy – Boris Pistorius o powrocie poboru wojskowego, rekrutacji kobiet i liczebności Bundeswehry
- Hamburg – Bundeswehra rozpoczyna duże ćwiczenia kryzysowe
- Berlin – rekordowa liczba ofiar przemocy domowej
FAQ
Ile żołnierek Bundeswehry doświadczyło niewłaściwych zachowań seksualnych?
Według badania przedstawionego 11 listopada 2026 roku 40 procent ankietowanych żołnierek doświadczyło co najmniej jednego niewłaściwego zachowania o charakterze seksualnym w ciągu 12 miesięcy poprzedzających badanie.
Ile osób uczestniczyło w badaniu Bundeswehry?
Do badania zaproszono ponad 45 tysięcy żołnierek i żołnierzy. Przeanalizowano 8144 w pełni wypełnione ankiety. Około 5 tysięcy odpowiedzi pochodziło od kobiet.
Jakie formy niewłaściwych zachowań seksualnych występowały w Bundeswehrze?
Badacze rozróżnili molestowanie słowne, niewłaściwe zachowania związane z obrazami, naruszenia cielesne oraz przemoc seksualną. W ostatnich 12 miesiącach 38 procent żołnierek doświadczyło molestowania słownego, 7 procent niewłaściwego wykorzystywania zdjęć, 9 procent naruszeń cielesnych, a 2 procent przemocy seksualnej.
Dlaczego żołnierki nie zgłaszają molestowania seksualnego?
Najczęściej wskazywane przyczyny to obawa przed negatywnymi konsekwencjami, brak zaufania do wojskowych procedur, wątpliwości dotyczące skuteczności zgłoszenia i niechęć do wywoływania zamieszania w jednostce.
Co Boris Pistorius zapowiedział po ujawnieniu wyników badania?
Minister obrony Niemiec przedstawił plan obejmujący 34 działania. Dotyczą one zapobiegania molestowaniu, skuteczniejszego prowadzenia postępowań, zapewnienia pomocy osobom pokrzywdzonym i zwiększenia odpowiedzialności wojskowych przełożonych.
Od kiedy działa nowy punkt pomocy dla żołnierzy Bundeswehry?
Nowy punkt poradnictwa rozpoczął działalność 1 listopada 2026 roku. Obecnie zapewnia telefoniczną pomoc codziennie od godziny 8.00 do 18.00. Ministerstwo Obrony zapowiedziało rozszerzenie jego działalności na 24 godziny na dobę przez 7 dni w tygodniu.
Ile kobiet uważa Bundeswehrę za atrakcyjnego pracodawcę?
Według badania Centrum Historii Wojskowości i Nauk Społecznych Bundeswehry 36 procent kobiet w wieku od 16 do 29 lat uznaje niemiecką armię za atrakcyjnego pracodawcę. Wśród mężczyzn w tej grupie wiekowej odsetek wynosi 56 procent.
Źródła informacji – Tagesschau,WDR, NDR, „Süddeutsche Zeitung”, Tagesspiegel, niemieckie Ministerstwo Obrony.
