Sprawa czterech byłych kierujących nadawcą
Przed berlińskim sądem rozpoczęło się postępowanie dotyczące wydarzeń z lat 2018-2022 w publicznym Rundfunk Berlin-Brandenburg. Akt oskarżenia dotyczy Patricii Schlesinger, dwóch byłych dyrektorów i dawnego przewodniczącego rady administracyjnej nadawcy. Generalstaatsanwaltschaft Berlin uważa, że w różnym stopniu uczestniczyli oni w decyzjach finansowych, które mogły przynieść rbb straty.
Patricii Schlesinger zarzuca się 26 przypadków sprzeniewierzenia powierzonych środków, a pozostałym oskarżonym odpowiednio 13, sześć i pięć przypadków. Są to zarzuty organu ścigania, nie ustalenie winy. Rozpoczęcie procesu oznacza, że sąd dopuścił sprawę do rozpatrzenia i będzie weryfikował materiał zgromadzony przez śledczych, wysłuchując również obrony.
Kontrola nad wydatkami instytucji finansowanej ze środków publicznych jest tu szczególnie istotna. Sprawa dotyczy nie tylko wysokości zarobków menedżerów, lecz tego, kto i na jakiej podstawie podejmował decyzje o ich składnikach oraz czy wymagane procedury zatwierdzania zostały dochowane.
W opisywanej sprawie sąd nie będzie oceniać ogólnej sympatii opinii publicznej do byłych władz rbb. Zadaniem składu orzekającego jest zbadanie konkretnych transakcji, formalnej procedury ich zatwierdzania i ewentualnej szkody. Świadkowie i dokumentacja mogą potwierdzać, korygować albo podważać twierdzenia przedstawione w akcie oskarżenia.
Dlaczego system premii znalazł się w centrum oskarżenia?
Główną osią sprawy jest system zmiennych wynagrodzeń kierownictwa. Według śledczych przy jego organizowaniu mogło dojść do obejścia kontrolnych uprawnień rady administracyjnej rbb oraz do naruszenia obowiązku gospodarności. Oskarżyciele wskazują także określone dodatki i rozliczenia, które ich zdaniem nie powinny obciążać budżetu nadawcy.
Ocena prawna tych decyzji wymaga oddzielenia trzech pytań: czy wypłaty faktycznie miały miejsce, czy były prawidłowo zatwierdzone i czy powstała wymierna szkoda. Nie każda kontrowersyjna lub niepopularna decyzja kierownictwa jest automatycznie przestępstwem. Sąd musi zbadać znamiona czynu zabronionego oraz udział konkretnych osób.
Właśnie dlatego nie należy porównywać tej sprawy z prawomocnym rozstrzygnięciem. Podobny mechanizm różnicowania zarzutu i orzeczenia widać w innych tekstach z niemieckich sal sądowych, np. w doniesieniach o postępowaniu dotyczącym berlińskiego policjanta i sporze polityka AfD w Karlsruhe. Są to odrębne procesy, bez związku z rbb.
| Kwestia | Stan na 10 listopada 2026 |
|---|---|
| Kto odpowiada przed sądem? | Patricia Schlesinger oraz trzy inne osoby z dawnego kierownictwa i nadzoru. |
| Podstawa sprawy | Zarzuty niegospodarności / sprzeniewierzenia środków opisane przez prokuraturę. |
| Liczba terminów | 56 zaplanowanych posiedzeń do końca czerwca 2027 r. |
| Status | Proces rozpoczęty; brak prawomocnego wyroku w tym postępowaniu. |
Podstawowe informacje o berlińskim procesie
Co wydarzyło się od rezygnacji w 2022 roku?
Afera wokół wydatków i zarządzania nadawcą doprowadziła do ustąpienia Schlesinger ze stanowiska w 2022 roku. Wówczas szeroko opisywano wydatki reprezentacyjne, wynagrodzenia oraz kwestie nadzoru nad kierownictwem. Zainteresowanie opinii publicznej nie zastępuje jednak postępowania dowodowego, które rozpoczęło się dopiero po kilkuletnim śledztwie.
Berlińska prokuratura poinformowała o wszczęciu postępowania w sierpniu 2022 roku. Podczas dochodzenia analizowano wielką liczbę dokumentów i plików elektronicznych. Według informacji przywołanych przez ARD zakres zebranych danych wyniósł około 474 gigabajty. Sama objętość materiału nie przesądza o winie; pokazuje złożoność finansowych i organizacyjnych ustaleń.
Odrębne postępowania cywilne dotyczą także sporów finansowych między dawną dyrektorką a nadawcą. Nie należy ich utożsamiać z procesem karnym: różne są zasady odpowiedzialności, przedmiot żądań i standard dowodowy. W procesie karnym prokuratura musi wykazać znamiona zarzucanych czynów ponad rozsądną wątpliwość.
Co będzie badane przez najbliższe miesiące?
Sąd zaplanował na razie 56 terminów do końca czerwca 2027 roku. Harmonogram nie oznacza, że zapadł już wyrok ani że postępowanie nie może zostać wydłużone. W kolejnych miesiącach kluczowe będą dokumenty regulujące wypłaty oraz zeznania osób, które przygotowywały i zatwierdzały decyzje finansowe.
Schlesinger od początku odrzuca zarzuty. Obrona zapowiada ich podważanie, a zasada domniemania niewinności obowiązuje na każdym etapie. Czytelnik zainteresowany szerszym kontekstem odpowiedzialności prawnej instytucji może zapoznać się także z osobnym materiałem o sprawie badanej przez niemiecki Federalny Trybunał Sprawiedliwości, przy czym dotyczy on platform internetowych, a nie budżetu mediów publicznych.
Najważniejsze pytania czytelników
Czy samo postawienie zarzutów oznacza winę Patricii Schlesinger?
Nie. Zarzuty będzie badał sąd, a do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia obowiązuje domniemanie niewinności.
Czy 56 rozpraw oznacza, że wyrok zapadnie w czerwcu 2027 roku?
Nie musi. To wstępnie zaplanowane terminy, które sąd może zmienić lub uzupełnić w toku postępowania.
Wynik postępowania może mieć znaczenie dla zasad nadzoru nad publicznymi instytucjami. Nie ma jednak podstaw, by przed oceną dowodów wyciągać wnioski o indywidualnej odpowiedzialności oskarżonych lub przewidywać treść rozstrzygnięcia.
Źródła informacji
RBB24, ARD Tagesschau, Deutsche Presse-Agentur, epd medien
