Ile dodatkowo mogą zapłacić gospodarstwa domowe
Rząd w Berlinie chce rozłożyć koszt utrzymywania zapasu poprzez opłatę doliczaną do gazu dostarczanego odbiorcom. Szacowana stawka to od 0,03 do 0,05 eurocenta za kilowatogodzinę, czyli od 0,0003 do 0,0005 euro. Różnica jednostek ma znaczenie: trzy setne eurocenta to nie trzy eurocenty.
Wysokość przyszłego obciążenia zależy od rocznego zużycia, taryfy i ostatecznych przepisów. Dla typowego gospodarstwa niemieckie ministerstwo podaje kilka euro rocznie. Poniższe przykłady są prostym przemnożeniem planowanej stawki przez zużycie, a nie indywidualną prognozą rachunku, w której uwzględniono podatki i opłaty operatora.
| Roczne zużycie gazu | Dopłata przy 0,03 eurocenta/kWh | Dopłata przy 0,05 eurocenta/kWh |
|---|---|---|
| 10 000 kWh | 3,00 euro | 5,00 euro |
| 13 000 kWh | 3,90 euro | 6,50 euro |
| 20 000 kWh | 6,00 euro | 10,00 euro |
Przykładowe roczne koszty planowanej opłaty za rezerwę gazu
Zgodnie z szacunkiem Ministerstwa Gospodarki sam koszt zakupu gazu dla gospodarstw domowych mógłby wzrosnąć o około 0,3-0,5 proc. w porównaniu z obecnym poziomem cen. Nie oznacza to identycznej zmiany całego rachunku, bo cena końcowa zawiera także dystrybucję i inne elementy. Wielkość opłaty będzie też zależeć od rzeczywistego kosztu rezerwy.
Przeliczenie dopłaty jest szczególnie ważne dla osób porównujących oferty. Stawka wyrażona w eurocentach za kilowatogodzinę wygląda inaczej niż cena gazu podawana w euro za megawatogodzinę; pomylenie jednostek mogłoby wielokrotnie zawyżyć przewidywany koszt.
Rezerwa 24 TWh ma wystarczyć na 30 dni poważnego kryzysu
Planowana wielkość to 24 terawatogodziny, czyli 24 miliardy kilowatogodzin. Niemiecki rząd ocenia ją na około jedną dziesiątą całkowitej pojemności krajowych magazynów. Przy scenariuszu przerwania najważniejszych tras importowych zapas ma przez około miesiąc wspierać dostawy. Nie jest to obietnica, że każda awaria potrwa dokładnie 30 dni ani że gaz będzie rozdawany bez ograniczeń.
Minister gospodarki Katherina Reiche wskazuje na zagrożenia wynikające z sabotażu, ataków na infrastrukturę i innych rzadkich, ale poważnych zdarzeń. Dostęp do rezerwy ma wymagać ogłoszenia przez Federalną Agencję Sieci sytuacji nadzwyczajnej. Celem jest uniknięcie scenariusza, w którym zakłady przemysłowe muszą zatrzymywać produkcję lub władze wprowadzają ograniczenia ogrzewania.
To inny mechanizm niż codzienne kupowanie gazu na giełdzie. Państwowy bufor ma być zabezpieczeniem na skrajne sytuacje, gdy normalna sieć dostaw nie działa. Nie służy natomiast zwykłemu obniżaniu cen, kiedy drożeje import. Rząd podkreśla, że opłata finansuje odporność systemu, a nie gwarancję taniego paliwa.
Kiedy zapas będzie gotowy i kto go utworzy
Za zakup oraz organizację zapasów ma odpowiadać operator rynku gazu Trading Hub Europe. Proces ma rozpocząć się w 2027 roku i może potrwać do trzech lat, aby nadmierne zakupy w krótkim czasie nie wywołały dodatkowych napięć na rynku. Ministerstwo chce zabezpieczyć możliwie dużą część rezerwy już przed zimą 2027/2028, lecz ostateczne terminy zależą od przygotowania i uchwalenia rozwiązań.
Szacowany jednorazowy koszt utworzenia zapasu wynosi od 1,26 do 1,81 mld euro. Do tego dojdą wydatki utrzymaniowe. Przewidziano możliwość przejściowego finansowania przez bank rozwoju KfW. Propozycja musi jeszcze uzyskać ostateczny kształt prawny i organizacyjny.
Do tej pory Niemcy opierały bezpieczeństwo przede wszystkim na obowiązku osiągania określonych poziomów napełnienia magazynów. W materiale o niskim stanie niemieckich magazynów przed sezonem grzewczym opisywaliśmy trudności z realizacją takich celów. Rząd argumentuje, że odrębny zapas interwencyjny lepiej odpowie na nagłe uszkodzenia dostaw niż same sztywne progi napełnienia.
Plan strategicznej rezerwy ma więc dwa odrębne etapy: stworzenie prawnej podstawy działania oraz fizyczne zgromadzenie paliwa. Decyzja gabinetu kończy dopiero część pierwszego procesu i nie oznacza, że 24 TWh znajdują się już w nowym państwowym zapasie.
Bezpieczeństwo dostaw nie jest tym samym co ceny gazu
Aktualna sytuacja energetyczna to dwa powiązane, ale różne problemy. Gaz może być dostępny, a jednocześnie drogi; może też dojść do fizycznego przerwania transportu, którego samą wyższą ceną nie da się naprawić. Wcześniej unijni ministrowie dyskutowali o kosztach gazu i bezpieczeństwie dostaw. Niemiecka rezerwa dotyczy przede wszystkim drugiego z tych zagrożeń.
Resort zapewnia, że obecnie gaz jest dostarczany gospodarstwom i przedsiębiorstwom. Przyjmowanie nowej ustawy nie jest więc komunikatem o bieżącym odcięciu dostaw. To element przygotowań na sytuacje, w których uszkodzony zostanie gazociąg, terminal albo inna infrastruktura o znaczeniu dla całego kraju.
Koszty mogą stać się przedmiotem sporu w parlamencie. Organizacje branżowe popierają sam cel zabezpieczenia, ale część z nich uważa, że rezerwę powinien finansować budżet państwa, skoro korzyści odnoszą także odbiorcy nieogrzewający domów gazem. Rząd rozważa ponadto rozwiązania łagodzące koszty dla najbardziej energochłonnych firm.
Dla Polaków mieszkających w Niemczech najważniejsze będą ostateczna stawka i moment jej zastosowania przez dostawcę. Nie ma podstaw, by już teraz dopisywać zapowiadaną kwotę do aktualnej faktury. Przyszłe rachunki będą zależały zarówno od nowej opłaty, jak i od ceny paliwa w konkretnej taryfie. W szerszym kontekście zmian energetycznych pisaliśmy także o światowej dyskusji o elektryfikacji gospodarki, która nie zastępuje niemieckiej rezerwy awaryjnej.
Źródła informacji
Rząd Federalny Niemiec, Reuters, Handelsblatt
