Trump zapowiada wysoki podatek za centra danych poza USA
Prezydent Stanów Zjednoczonych mówił o planowanych sankcjach gospodarczych po powrocie z podróży do Azji. Według Reutersa oświadczył, że amerykańskie firmy nie powinny budować centrów danych w innych państwach. Zapowiedział bardzo wysoki podatek wobec przedsiębiorstw, które mimo to będą rozwijały taką infrastrukturę za granicą.
AP zwraca uwagę, że Trump nie przedstawił szczegółowego projektu regulacji i przyznał, iż nie poinformował jeszcze współpracowników z administracji o swoim pomyśle. Nie ma więc podstaw, aby twierdzić, że podatek został już ustanowiony albo że firmy mają wyznaczony termin przeniesienia inwestycji do USA. Na razie jest to publiczna deklaracja prezydenta, której realizacja wymagałaby kolejnych działań władz.
Wypowiedź dotyczy przede wszystkim centrów obliczeniowych wykorzystywanych przez sektor technologiczny i rozwijających się usług sztucznej inteligencji. Tego rodzaju inwestycje powstają w wielu krajach, ponieważ firmy chcą obsługiwać klientów na różnych kontynentach. Decyzja o wyborze lokalizacji zależy nie tylko od kosztu budowy, lecz także od dostępności energii, przepustowości sieci oraz wymagań prawnych.
Biały Dom w Waszyngtonie, miejsce konferencji prezydenta USA.
Dlaczego zagraniczne serwerownie stały się sprawą polityczną?
Centra danych zapewniają moc obliczeniową potrzebną do szkolenia i działania modeli sztucznej inteligencji, ale obsługują też bankowość, handel internetowy, wyszukiwarki i narzędzia komunikacyjne. Na potrzeby największych instalacji buduje się rozległe systemy serwerów, chłodzenia i zasilania. Skala inwestycji sprawia, że ich lokalizacja może mieć znaczenie dla miejsc pracy, rachunków za energię i konkurencyjności przemysłu.
Firmy często umieszczają infrastrukturę niedaleko użytkowników, aby zmniejszyć opóźnienia w przesyłaniu danych i ograniczyć koszty łączności. Takie potrzeby nie znikają wraz z deklaracją polityczną. Podatek nałożony na zagraniczne projekty mógłby zmienić kalkulacje inwestorów, lecz jego rzeczywiste konsekwencje zależałyby od zakresu regulacji, ewentualnych wyjątków i tego, które przedsiębiorstwa zostałyby objęte nowymi zasadami.
Rozbudowa zaplecza sztucznej inteligencji przynosi korzyści również dostawcom półprzewodników i urządzeń energetycznych. Pokazują to między innymi wyniki niemieckiego Infineona, który stawia na zasilanie centrów danych. Potencjalne zmiany w polityce USA mogą zatem być śledzone także przez europejskich producentów podzespołów, choć nie oznaczają automatycznie ograniczenia ich sprzedaży.
Wysokość podatku i data wejścia w życie pozostają nieznane
Trump nie wskazał stawki procentowej ani konkretnej kwoty. Nie wyjaśnił też, czy obciążenia miałyby dotyczyć nowych inwestycji, działających już ośrodków czy przychodów uzyskiwanych dzięki usługom świadczonym z zagranicy. Nie wiadomo również, czy propozycja wymagałaby ustawy uchwalonej przez Kongres, czy administracja spróbuje wykorzystać istniejące kompetencje regulacyjne.
To rozróżnienie ma zasadnicze znaczenie. Zapowiedź podatku jest czymś innym niż podpisana ustawa, rozporządzenie lub obowiązująca decyzja administracyjna. Bez projektu i podstawy prawnej nie można obliczyć potencjalnego kosztu dla konkretnych przedsiębiorstw ani przesądzić, czy przyszłe obciążenia dotkną europejskich dostawców usług chmurowych.
Prezydent podczas wystąpienia zachęcał również amerykańskie społeczności lokalne do przyjmowania inwestycji w centra danych i negocjowania korzyści finansowych od ich operatorów. AP opisuje rosnące spory w USA o zapotrzebowanie takich obiektów na energię i ich wpływ na koszty elektryczności. Ten wewnętrzny konflikt może utrudniać realizację postulatu, aby całą nową infrastrukturę budowano wyłącznie w granicach Stanów Zjednoczonych.
Polityka Trumpa wobec AI - mniej globalnych ograniczeń, większa presja na inwestycje
Nowa wypowiedź stanowi kolejny element sporu o to, gdzie mają powstawać technologie uznawane przez Waszyngton za strategiczne. Dzień wcześniej prezydent sprzeciwiał się międzynarodowym ograniczeniom rozwoju sztucznej inteligencji. Zapowiedź podatku dotyczy jednak innego problemu: nie regulacji samych modeli, lecz geograficznego rozmieszczenia infrastruktury, na której są uruchamiane.
Administracja USA wprowadziła już osobne zasady dotyczące możliwości zdalnego korzystania z zaawansowanych amerykańskich układów obliczeniowych przez podmioty z państw objętych ograniczeniami. Reuters i AP opisywały te przepisy wcześniej w listopadzie. Nie należy ich utożsamiać z nową zapowiedzią podatkową, gdyż dotyczą kontroli dostępu do technologii i eksportu, a nie ogólnego opodatkowania zagranicznych budów.
W polityce amerykańskiej dyskutuje się również o bezpieczeństwie wykorzystania AI. Odrębny wymiar tych działań przedstawia tekst o rozważaniach zespołu Trumpa nad cyberoperacjami z użyciem sztucznej inteligencji. Bezpieczeństwo, dostęp do mocy obliczeniowej i nakłady inwestycyjne są ze sobą powiązane, ale każda z tych kwestii wymaga osobnych decyzji.
Co ta zapowiedź może oznaczać dla Europy i Polski?
Amerykańskie firmy technologiczne należą do największych inwestorów w europejską infrastrukturę cyfrową. Jeśli zapowiadane obciążenia weszłyby w życie w szerokim zakresie, mogłyby wpływać na przyszłe plany lokalizowania serwerown poza USA. Na tym etapie nie ma jednak projektu, który pozwalałby stwierdzić, że konkretna inwestycja w Polsce albo innym kraju Unii Europejskiej zostanie anulowana lub obłożona określonym podatkiem.
Dla Polski znaczenie mają zarówno możliwe inwestycje w centra danych, jak i firmy dostarczające energię, chłodzenie, urządzenia elektryczne oraz rozwiązania sieciowe. Ewentualne zmiany w amerykańskich przepisach mogłyby zmienić rachunek ekonomiczny przyszłych przedsięwzięć. Nie zmieniają natomiast same przez się obowiązujących polskich ani unijnych przepisów dotyczących działalności takich ośrodków.
Kolejnymi punktami decydującymi o rzeczywistych skutkach wypowiedzi Trumpa będą przedstawienie szczegółowej propozycji przez administrację oraz ustalenie jej podstawy prawnej. Dopiero wtedy przedsiębiorcy będą mogli ocenić skalę ryzyka dla projektów realizowanych poza Stanami Zjednoczonymi.
Źródła informacji
Reuters, AP