Koniec nocnej sprzedaży w sklepach i na stacjach paliw
Przyjęta przez parlament regulacja ma ustanowić jeden ogólnokrajowy przedział, w którym nie można sprzedawać alkoholu w handlu detalicznym. Zgodnie z uchwalonym rozwiązaniem ograniczenie obejmuje godziny od 22:00 wieczorem do 6:00 rano. Dotyczy to przede wszystkim sklepów spożywczych, punktów całodobowych i stacji benzynowych prowadzących sprzedaż napojów alkoholowych.
Ważny jest zakres wyłączeń. Zakaz nocnej sprzedaży nie został opisany jako całkowity zakaz podawania alkoholu po godzinie 22:00. Z regulacji dotyczącej handlu wyłączona ma być gastronomia, czyli lokale, w których alkohol jest podawany do spożycia na miejscu. Nie należy zatem utożsamiać zmian z obowiązkiem zamykania restauracji, pubów czy barów o określonej godzinie.
Dotąd podobne ograniczenia były kojarzone przede wszystkim z lokalnymi uchwałami samorządowymi. Nowa regulacja zmienia skalę działania - zamiast wyłącznie wybranych gmin i dzielnic ma obejmować handel detaliczny w całym kraju. Dla właścicieli punktów sprzedaży oznacza to konieczność przeorganizowania godzin oferowania alkoholu, a dla kupujących zmianę dotyczącą konkretnej kategorii produktów, nie wszystkich nocnych zakupów.
Promocje „6+6” i „12+12” objęte ograniczeniem
Czwartkowe głosowanie dotyczyło także sposobów zachęcania klientów do zakupu większej ilości alkoholu. Sejm poparł senackie poprawki ograniczające sprzedaż z upustami, rabatami oraz w zestawach promocyjnych. W relacjach z prac parlamentarnych wymieniane są akcje typu „6+6” czy „12+12”, w których dodatkowe produkty trafiają do kupującego w ramach oferty pakietowej.
Takie rozwiązanie ma znaczenie nie tylko dla dużych sieci handlowych. Może wpłynąć także na strategie rabatowe mniejszych sklepów i sprzedawców działających w ramach programów promocyjnych. Ostateczny zakres poszczególnych praktyk i sposób ich oceny powinien wynikać z literalnego brzmienia obowiązujących przepisów, a nie z samej nazwy akcji marketingowej.
Warto oddzielić przepisy dotyczące sprzedaży alkoholu od regulacji związanych z kierowcami. Obecne prace dotyczą przede wszystkim dostępności i reklamy napojów alkoholowych. Inny obszar bezpieczeństwa publicznego opisano przy zasadach konfiskaty pojazdów pijanym kierowcom. Oba zagadnienia łączy profilaktyka, ale stosuje się w nich odmienne przesłanki prawne.
Różnica między obniżką jednostkowej ceny a ofertą pakietową może mieć znaczenie dla oceny praktyk sprzedaży. Ustawa ma ograniczać formy preferencyjnego oferowania alkoholu, a nie jedynie jeden nazwany rodzaj promocji. Z tego powodu dla sprzedawców najważniejsza będzie analiza przyjętego przepisu, także w odniesieniu do programów lojalnościowych i ofert przygotowanych wcześniej.
Reklama piwa bezalkoholowego - poprawka odrzucona
Jednym z najbardziej dyskutowanych zagadnień była reklama napojów. Sejm odrzucił poprawkę Senatu, która miała dopuścić reklamowanie piwa z zerową zawartością alkoholu. Oznacza to utrzymanie bardziej restrykcyjnego kierunku przyjętego przez izbę niż ten, który proponowano w senackiej korekcie.
Ustawa przewiduje sankcje za naruszenie zakazu reklamy alkoholu. W relacjach z przebiegu prac pojawia się przedział grzywny od 30 tys. zł do 1 mln zł albo ograniczenie wolności. Trzeba przy tym odróżnić zakres zakazów od sankcji związanych z konkretnym naruszeniem - ustawa określa zarówno zachowania objęte odpowiedzialnością, jak i rodzaj kary. Sama informacja o widełkach nie przesądza o rozstrzygnięciu w indywidualnej sprawie.
Rozmowy o zasadach sprzedaży alkoholu toczą się równolegle do sporów o skuteczność innych środków prawnych. Przykładowo w osobnej regulacji dotyczącej zaostrzenia kar dla nietrzeźwych kierujących ważna jest odpowiedzialność sprawcy na drodze, a nie sposób prowadzenia promocji przez sprzedawcę.
Co oznacza wynik głosowania dla klientów i sprzedawców?
Najistotniejszą zmianą z perspektywy klienta ma być zakończenie możliwości kupowania alkoholu w sklepie lub na stacji w godzinach objętych zakazem. Nocne zakupy innych produktów pozostaną możliwe na dotychczasowych zasadach, jeżeli dany punkt będzie otwarty. Przedsiębiorcy będą musieli odpowiednio zorganizować sprzedaż, komunikację z personelem i oznaczenia przy kasach.
Dla branży reklamowej i handlowej znaczenie ma również ograniczenie materiałów promujących alkohol oraz oferowania go w obniżonych cenach lub pakietach. Sprzedawcy powinni odróżnić proponowane i przyjęte poprawki od gotowego, już obowiązującego prawa. Dopiero zakończenie procesu legislacyjnego pozwoli ustalić właściwy moment dostosowania praktyk handlowych.
Mapa Sejmu RP w Warszawie
Czy po godzinie 22:00 będzie można zamówić alkohol w restauracji?
Ustawa przewiduje wyjątek dla gastronomii. Zakaz ma dotyczyć nocnej sprzedaży detalicznej w sklepach i na stacjach, a nie podawania alkoholu do spożycia na miejscu.
Czy nocna prohibicja już obowiązuje?
Nie. Sejm zakończył rozpatrywanie poprawek Senatu, ale ustawa wymaga jeszcze dalszego przewidzianego prawem postępowania, w tym decyzji prezydenta.
Źródła informacji
Radio ZET, PAP, Termedia