Trump odrzuca międzynarodowe ograniczenia sztucznej inteligencji
Donald Trump mówił w Shenzhen o szybkim rozwoju amerykańskich technologii i uznał sztuczną inteligencję za jeden z motorów gospodarki. Jednocześnie przyznał, że jej rozwój wymaga obserwowania zagrożeń. Wyraźnie rozdzielił jednak krajowe zarządzanie ryzykiem od idei międzynarodowych zasad, które miałyby ograniczać możliwości firm. To właśnie wobec takich rozwiązań wystąpił zdecydowanie.
Wypowiedź nie oznacza przyjęcia nowej ustawy w Stanach Zjednoczonych ani wypowiedzenia istniejącego porozumienia międzynarodowego. Jest deklaracją polityczną prezydenta przedstawioną podczas szczytu APEC. Aby ustalić jej prawne następstwa, potrzebne byłyby konkretne projekty, decyzje administracyjne lub uzgodnienia z innymi państwami. Takich rozstrzygnięć w samym wystąpieniu nie ogłoszono.
Spór o zakres regulacji sztucznej inteligencji ma znaczenie daleko poza amerykańskim sektorem technologicznym. Przedsiębiorstwa tworzące modele generatywne działają na wielu rynkach, a wymagania dotyczące bezpieczeństwa, przejrzystości i dostępu do danych mogą się między nimi różnić. Im więcej odmiennych przepisów, tym trudniejsze bywają wdrożenia globalnych produktów, choć brak odpowiednich zabezpieczeń rodzi inne rodzaje ryzyka.
Dlaczego o AI mówi się właśnie na szczycie APEC?
Forum Współpracy Gospodarczej Azji i Pacyfiku skupia 21 gospodarek. Jego tematem są nie tylko cła i handel, ale też inwestycje, łańcuchy dostaw oraz rozwój technologiczny. Na obecnym szczycie gospodarz spotkania Xi Jinping podkreślał potrzebę regionalnej współpracy gospodarczej. Szerszy kontekst chińskiego stanowiska opisuje tekst o apelu Xi Jinpinga o wolny handel na APEC.
Technologia AI jest dziś szczególnie wrażliwym elementem stosunków Stanów Zjednoczonych i Chin. Spór dotyczy między innymi dostępu do najbardziej zaawansowanych procesorów, budowy centrów danych oraz modeli trenowanych przez przedsiębiorstwa z obu krajów. W tym kontekście ważne są również doniesienia o wykorzystywaniu odpowiedzi amerykańskich modeli AI przez chińskich twórców. Sprawy te są powiązane z polityką technologiczną, ale nie są tożsame z postulatem globalnej regulacji.
APEC nie jest światowym parlamentem zdolnym uchwalić jednolity kodeks sztucznej inteligencji dla wszystkich państw. Wystąpienia liderów pokazują natomiast kierunek negocjacji i interesy gospodarek. Ewentualne normy powstają w odrębnych procesach międzynarodowych oraz w ustawodawstwach krajowych, a deklaracje na szczycie mogą wpływać na ich tempo i polityczny klimat.
Dodatkowym sprawdzianem dla amerykańskiej administracji będzie praktyka w obszarze cyberbezpieczeństwa. Wcześniejsze rozważania zespołu Trumpa dotyczące cyberataków z użyciem AI pokazują, że kwestia ryzyk nie znika z polityki USA nawet wtedy, gdy Biały Dom sprzeciwia się rozbudowanym normom międzynarodowym. Bezpieczeństwo zastosowań wojskowych i ograniczanie rozwoju komercyjnych modeli to jednak odrębne decyzje, które wymagają różnych mechanizmów kontroli.
Ważne rozróżnienie
Wypowiedź prezydenta dotyczy kierunku polityki USA. Nie tworzy jeszcze nowego prawa, nie przyznaje zwolnienia z istniejących obowiązków i nie oznacza zawarcia porozumienia APEC.
Trzy obszary sporu: bezpieczeństwo, konkurencja, zasady handlu
Pierwszy obszar to bezpieczeństwo systemów wykorzystywanych do tworzenia tekstów, obrazów, kodu i analiz. Im większa ich autonomiczność, tym większą uwagę zwraca się na kontrolę dostępu, błędy, fałszywe informacje i wykorzystanie przez przestępców. Trump potwierdził, że dostrzega niepożądane aspekty nowych narzędzi, ale jego wypowiedź nie rozstrzyga, jak chce im przeciwdziałać.
Drugi obszar dotyczy konkurencji i kosztów. Trening najpotężniejszych modeli wymaga rozbudowanej infrastruktury, układów scalonych i energii. Państwa wspierające własne przedsiębiorstwa mogą obawiać się, że wspólne zasady utrwalą przewagę jednych producentów nad innymi. Jednocześnie brak porozumienia w kwestii bezpieczeństwa nie znosi obowiązujących firm zasad ochrony danych i praw konsumentów.
Trzeci element to polityka zagraniczna. Przywódcy USA, Chin i Rosji mają na marginesie szczytu omawiać także kwestie bezpieczeństwa. Oddzielne zapowiedzi dotyczące tych rozmów, w tym planowanego spotkania Trumpa, Putina i Xi poświęconego zagadnieniom nuklearnym, nie są dowodem zawarcia jakiegokolwiek porozumienia. W chwili wygłoszenia deklaracji w sprawie AI rozmowy te dopiero zapowiadano.
Shenzhen w Chinach
Deklaracje gospodarcze prezydenta USA wymagają osobnego sprawdzenia
Trump zestawił swoje stanowisko wobec technologii z pochwałami sytuacji ekonomicznej Stanów Zjednoczonych. Mówił o inwestycjach, handlu i wzroście zatrudnienia. Te twierdzenia należy traktować jako wypowiedzi polityka, a nie automatycznie jako potwierdzone statystyki. Dla przykładu wskazywana przez niego inflacja poniżej 2 proc. nie zgadza się z podawanymi w USA rocznymi wskaźnikami CPI dla sierpnia i września.
Podobnej ostrożności wymaga rozróżnienie wartości zapowiedzianych inwestycji od faktycznie poniesionych wydatków. Publiczne deklaracje przedsiębiorstw, planowane kontrakty i zakończone przedsięwzięcia to różne kategorie. Bez ich rozdzielenia duża kwota nie pozwala ocenić realnego wpływu polityki na gospodarkę.
Dalszy kierunek amerykańskiej polityki wobec AI będzie można ocenić na podstawie konkretnych decyzji władz oraz rozmów z partnerami handlowymi. Samo czwartkowe wystąpienie ma przede wszystkim znaczenie jako wyraźny sygnał, że Waszyngton chce zachować swobodę regulacyjną w kluczowej dziedzinie rywalizacji technologicznej.
Źródła informacji
RMF, PAP, The Guardian