piątek, 20 listopad 2026 18:53

Niemcy: Karin Prien broni cięć programu Demokratie leben!

Oprac.:
Niemcy - finansowanie programu Demokratie leben! Niemcy - finansowanie programu Demokratie leben! Fot: Pixabay / zdjęcie poglądowe

Niemiecka minister ds. rodziny i edukacji Karin Prien broni ograniczenia środków na program „Demokratie leben!” i zmian w wyborze organizacji otrzymujących dotacje. W piątkowej rozmowie z ARD przekonywała, że chce finansować więcej projektów przeciwdziałających antysemityzmowi, choć niektóre dotychczas finansowane inicjatywy stracą pieniądze. Bundestag zmniejszył budżet programu o około 16 mln euro, do około 170 mln euro.

Spór dotyczy nie tylko wysokości nakładów, lecz także sposobu przyznawania dotacji. Organizacje działające na rzecz demokracji, przeciwdziałania ekstremizmowi i pomocy ofiarom dyskryminacji chcą wiedzieć, jakie kryteria zadecydowały o zmianach. Minister podkreśla natomiast, że pieniądze publiczne nie mogą być przyznawane tym samym podmiotom bezterminowo. Obie kwestie - celowość wydatków i przejrzystość selekcji - powinny być rozpatrywane oddzielnie.

Co Karin Prien powiedziała o finansowaniu organizacji

W rozmowie z dziennikarzami studia stołecznego ARD minister należąca do CDU odrzuciła zarzut, że jej resort zamierza ograniczać liczbę projektów walczących z antysemityzmem. Argumentowała, że łącznie wspieranych ma być więcej inicjatyw z tego obszaru, ale zmienią się proporcje i lista beneficjentów. Zapowiedź zwiększenia liczby takich projektów nie oznacza jednak, że wszystkie dotychczasowe placówki otrzymają kolejne umowy.

Prien wyjaśniała, że przyznawanie pieniędzy ma charakter projektowy. Jej zdaniem zakończenie wsparcia dla jednego organizatora może otworzyć szansę dla innych podmiotów i nowych pomysłów. Przeciwnicy zmian podnoszą z kolei, że programy lokalne często wymagają ciągłości pracy, zaufania i doświadczonych pracowników, dlatego krótkotrwała dotacja nie zawsze wystarcza do utrzymania efektów społecznych.

Nie chodzi przy tym o automatyczne zamknięcie całej pomocy państwa dla organizacji pozarządowych. Spór obejmuje określony program federalny, zasady jego konkursów i zakres finansowania w kolejnym okresie. Dla mieszkańców Niemiec ma to znaczenie między innymi tam, gdzie lokalne organizacje prowadzą warsztaty w szkołach, przeciwdziałają przemocy motywowanej nienawiścią albo zapewniają wsparcie osobom narażonym na dyskryminację.

Budżet 170 mln euro i 150 zaproszeń do dalszego etapu

Według danych przedstawionych przez ministerstwo do udziału w procedurze zgłosiło się około 1200 zainteresowanych podmiotów. Nieco ponad 150 otrzymało zaproszenie do złożenia właściwego wniosku. Karin Prien porównała tę liczbę z poprzednim okresem i mówiła o zmniejszeniu puli o około jedną czwartą. To oznacza selekcję na etapie ubiegania się o środki, a nie wykaz 150 podpisanych już umów.

Wielkość Informacja
Budżet programu Około 170 mln euro po redukcji o 16 mln euro
Zainteresowanie Około 1200 zgłoszeń
Dalszy etap Ponad 150 zaproszonych projektów

Podstawowe dane o naborze programu „Demokratie leben!”

Minister zastrzegła też, że nawet organizacje otrzymujące pozytywną decyzję na 2027 rok nie mają pewności, czy całość wstępnie zapowiedzianych środków zostanie wypłacona. Rząd federalny musi realizować dodatkowe oszczędności budżetowe. To ważna różnica między kwalifikacją projektu, przyrzeczeniem dotacji a ostatecznym przekazaniem wszystkich pieniędzy. Dla pracodawców prowadzących takie programy niepewność może oznaczać trudności przy planowaniu zatrudnienia i kolejnych działań.

Kontrowersje wokół sekretarza stanu i pracy ekspertów

Sama liczba ponad 150 zaproszeń nie jest również bezpośrednio porównywalna z liczbą wszystkich osób korzystających z zajęć. Jeden projekt może prowadzić działania w kilku miastach, a inny obejmować niewielką grupę w jednej miejscowości. Dlatego do oceny rzeczywistych skutków zmian potrzebne będą także zakres i miejsce realizacji zaakceptowanych programów, nie wyłącznie licznik dotacji.

W niemieckich mediach pojawiły się zarzuty dotyczące sposobu, w jaki sekretarz stanu Ingo Behnel uczestniczył w wyborze projektów. Według części relacji miał on podejmować rozstrzygnięcia odmienne od ocen niezależnych ekspertów. Prien odpowiedziała, że eksperci przygotowują rekomendacje, natomiast odpowiedzialność za decyzję spoczywa na kierownictwie resortu. Minister wzięła też polityczną odpowiedzialność za działania sekretarza.

Nie jest to jednak odpowiedź na wszystkie pytania o jawność kryteriów konkursowych. Organizacje chcą móc ocenić, dlaczego konkretny projekt znalazł się na liście, a inny z niej wypadł. W sferze polityki publicznej sama możliwość podjęcia decyzji przez ministra nie przesądza jeszcze, czy procedura została dobrze wyjaśniona zainteresowanym. Rzetelna ocena wymaga rozróżnienia kompetencji urzędników, wartości merytorycznej wniosków i zasad kontroli wydatkowania budżetu.

Timo Reinfrank z Fundacji Amadeu Antonio wskazał, że niepewność wypycha doświadczonych pracowników z organizacji realizujących projekty lokalne. Krytykuje też brak przejrzystości oceny i domaga się sprawdzalnych kryteriów. Te zarzuty stanowią stanowisko uczestnika programu, nie są automatycznym ustaleniem, że konkurs naruszył prawo. Ministerstwo przedstawia własną argumentację, opartą na zmianie priorytetów i rotacji podmiotów.

Skutki dla szkół, pracowników i samorządów

Według relacji Bayerischer Rundfunk ministerstwo zamierza powiadomić organizacje o rozstrzygnięciach w ciągu najbliższych dni. Dla projektów zbliżających się do końca finansowania ważniejsza od samej publicznej zapowiedzi będzie więc treść indywidualnej decyzji: wysokość wsparcia, termin zawarcia umowy i warunki wykorzystania pieniędzy. Bez tych dokumentów trudno planować kolejne miesiące pracy.

Znaczna część sporów o demokrację i edukację w Niemczech toczy się dziś wokół finansowania szkół, profilaktyki przemocy oraz szans młodych ludzi. O innym wymiarze tych napięć informowaliśmy przy okazji demonstracji młodzieży w niemieckich miastach. Program dotacyjny i protesty szkolne nie są tym samym zjawiskiem, ale łączy je pytanie o dostępność publicznych środków i rzeczywiste potrzeby lokalnych społeczności.

Dla małych stowarzyszeń istotne będą terminy rozstrzygnięć, warunki finansowania i możliwość zachowania zespołu. Dla samorządów ważne jest, czy w ich miejscowościach zostaną utrzymane zajęcia i punkty wsparcia. Dla federalnych polityków kluczowym problemem będzie wykazanie, że zmiana beneficjentów nie osłabi skuteczności przeciwdziałania ekstremizmowi.

W niemieckiej polityce trwa też szersza dyskusja o podziale kompetencji między szczeblem federalnym a krajami związkowymi. Przykładem innych decyzji dotykających rodzin i młodzieży jest niedawne głosowanie Bundesratu dotyczące świadczeń i edukacji. Choć dotyczy odmiennej procedury, pokazuje, jak wiele rozstrzygnięć finansowych i społecznych zapada równolegle.

Najbliższym testem dla nowych zasad „Demokratie leben!” będzie możliwość pokazania listy realnie finansowanych przedsięwzięć, ich celów i efektów. Organizacje oczekują informacji o powodach odmowy, a resort musi wykazać, że ograniczony budżet wspiera projekty o największej wartości. Z wypowiedzi minister wynika jasno tylko tyle, że nie wszystkie stare umowy zostaną przedłużone i nie wszystkie przyszłe kwoty są dziś gwarantowane.

Źródła informacji

Tagesschau, ARD, Bayerischer Rundfunk

Ostatnio zmieniany piątek, 20 listopad 2026 19:20
Michał Kruk

Redaktor Trybuny Polskiej. Głównie zajmuje się newsami z kraju, a szczególnie rynkiem lokalnym - redaguje serwisy miejskie. Fan sportu i rekreacji.

https://trybunapolska.pl/michal-kruk
  • Niemcy: Spór o podatek od darowizny Döpfnera
    Niemcy: Spór o podatek od darowizny Döpfnera

    W Niemczech wybuchła nowa dyskusja o ulgach w podatku od spadków i darowizn po ustaleniach dotyczących darowizny akcji Axel Springer, którą Mathias Döpfner otrzymał od Friede Springer w 2020 roku. W piątek 20 listopada przedstawiciele SPD i CDU zażądali zmian przepisów pozwalających na znaczące ulgi przy przejmowaniu majątku firmowego. Doniesienia o możliwie niskim podatku nie oznaczają stwierdzenia nielegalnego działania, a dokładna wysokość zapłaconej kwoty nie została podana.

    Napisano piątek, 20 listopad 2026 19:04
  • Niemcy: Karin Prien broni cięć programu Demokratie leben!
    Niemcy: Karin Prien broni cięć programu Demokratie leben!

    Niemiecka minister ds. rodziny i edukacji Karin Prien broni ograniczenia środków na program „Demokratie leben!” i zmian w wyborze organizacji otrzymujących dotacje. W piątkowej rozmowie z ARD przekonywała, że chce finansować więcej projektów przeciwdziałających antysemityzmowi, choć niektóre dotychczas finansowane inicjatywy stracą pieniądze. Bundestag zmniejszył budżet programu o około 16 mln euro, do około 170 mln euro.

    Napisano piątek, 20 listopad 2026 18:53
  • Niemcy: Galeria zamknie trzy domy towarowe, zagrożonych 400 miejsc pracy
    Niemcy: Galeria zamknie trzy domy towarowe, zagrożonych 400 miejsc pracy

    Niemiecka sieć domów towarowych Galeria potwierdziła zamknięcie trzech placówek w Berlinie, Kolonii i Monachium. Decyzja dotyczy około 400 pracowników, a najem obiektów ma zakończyć się wiosną 2027 roku. Firma, która ponownie znalazła się w postępowaniu upadłościowym, analizuje rentowność pozostałych sklepów, ale nie ogłosiła ich zamknięcia. Doniesienia o możliwych dalszych zamknięciach nie są jeszcze oficjalną listą likwidacji.

    Napisano piątek, 20 listopad 2026 15:06
  • Niemcy: Bundesrat blokuje testy czterolatków, zatwierdza emerytury dla dzieci
    Niemcy: Bundesrat blokuje testy czterolatków, zatwierdza emerytury dla dzieci

    Niemiecki Bundesrat skierował 20 listopada ustawę o obowiązkowych testach językowych i rozwojowych czterolatków do komisji mediacyjnej. Jednocześnie izba krajów związkowych poparła program Frühstartrente, czyli dopłaty państwa w wysokości 10 euro miesięcznie na przyszłą emeryturę dziecka. Decyzje dotyczą edukacji, oszczędzania oraz innych zmian ważnych dla rodzin mieszkających w Niemczech. Obowiązkowe badania miałyby ruszyć od 2029 roku, ale ich finansowanie pozostaje przedmiotem sporu.

    Napisano piątek, 20 listopad 2026 14:41
  • Niemcy: Dlaczego młodzi ludzie wychodzą na ulice?
    Niemcy: Dlaczego młodzi ludzie wychodzą na ulice?

    Dla przyszłego studenta w Niemczech wybór uczelni może zacząć się od sprawdzenia, ile kosztuje pokój i czy rodzice będą w stanie pomóc w opłaceniu czynszu. Dla Marie Hacker z Kolonii sprawa jest bardziej bezpośrednia. Wystarczy, że uczennica wejdzie do przepełnionej klasy. Jej rówieśnicy pytani w Berlinie o przyszłość mówią z kolei o cenach, emeryturach i możliwości przywrócenia poboru. Te sprawy znalazły wspólny wyraz w protestach ruchu „Pokolenie Z działa”, który na 20 listopada zapowiedział kolejne pokojowe demonstracje w niemieckich miastach. Przed listopadowymi zgromadzeniami na stronie organizatorów zapisało się mniej osób niż przed pierwszymi demonstracjami pod koniec października. Badacze młodzieży przyglądają się zarówno temu, co skłania uczniów do wyjścia na ulicę, jak i temu, co tym razem zatrzymuje część z nich w domu.

    Napisano piątek, 20 listopad 2026 14:07
  • Rhede: 87-latek w stanie zagrożenia życia po zderzeniu na L52
    Rhede: 87-latek w stanie zagrożenia życia po zderzeniu na L52

    Dwóch kierowców zostało poważnie rannych w czołowym zderzeniu samochodów na drodze L52 w Rhede na północnym zachodzie Niemiec. 87-letni mężczyzna doznał obrażeń zagrażających życiu, a 25-latek został ciężko ranny. Do wypadku doszło w piątek 20 listopada 2026 roku około godziny 11:00 na Bellingwolder Straße. Strażacy uwalniali starszego kierowcę z rozbitego auta, a policja zamknęła drogę w obu kierunkach.

    Napisano piątek, 20 listopad 2026 13:29
  • Niemcy: Protesty Gen Z w wielu miastach
    Niemcy: Protesty Gen Z w wielu miastach

    Piątkowe demonstracje młodzieżowe „Gen Z regelt” rozpoczęły się 20 listopada w wielu niemieckich miastach. We Frankfurcie, Kassel i Gießen ruszyły zgromadzenia przeciwko obowiązkowej służbie wojskowej, a w Karlsruhe sąd utrzymał zakaz przemarszu przez centrum, choć stacjonarny wiec pozostaje dozwolony. Policja federalna nie informowała o konkretnych sygnałach zaplanowanych zamieszek.

    Napisano piątek, 20 listopad 2026 13:12
  • Niemcy: Rozpoczęły się całodobowe strajki IG Metall
    Niemcy: Rozpoczęły się całodobowe strajki IG Metall

    W niemieckich zakładach przemysłu metalowego i elektrotechnicznego rozpoczęły się w piątek 20 listopada 24-godzinne strajki ostrzegawcze organizowane przez IG Metall. Akcje obejmują między innymi stocznie na północy oraz zakłady przemysłowe i motoryzacyjne w różnych landach. To najostrzejszy rodzaj protestu zastosowany w tym sektorze przez związek od ośmiu lat, a przedmiot negocjacji obejmuje warunki płacowe dla około 3,7 mln pracowników.

    Napisano piątek, 20 listopad 2026 08:14
  • Lufthansa planuje likwidację 1000 etatów we Frankfurcie i Monachium
    Lufthansa planuje likwidację 1000 etatów we Frankfurcie i Monachium

    Lufthansa Airlines zamierza ograniczyć zatrudnienie o 1000 pełnych etatów w swoich głównych węzłach we Frankfurcie i Monachium. O planie poinformowano pracowników w piśmie podpisanym przez szefa linii Jensa Rittera i czterech członków kierownictwa. Nie podano jeszcze, kiedy i w jakiej formie zmiany zostaną przeprowadzone.

    Napisano piątek, 20 listopad 2026 06:58
  • Niemcy: Ruszyły całodobowe strajki IG Metall
    Niemcy: Ruszyły całodobowe strajki IG Metall

    O północy z czwartku na piątek rozpoczął się całodobowy strajk ostrzegawczy w zakładach stoczniowych w Kilonii. To część ogólnoniemieckiej eskalacji konfliktu płacowego prowadzonego przez IG Metall w przemyśle metalowym i elektrotechnicznym. Akcja obejmuje wybrane przedsiębiorstwa w wielu regionach, a spór dotyczący układów zbiorowych ma znaczenie dla około 3,7 mln pracowników.

    Napisano piątek, 20 listopad 2026 06:10
  • Niemcy: 257 milionów spamu dziennie przed Black Week
    Niemcy: 257 milionów spamu dziennie przed Black Week

    Niemieckie serwisy pocztowe GMX i WEB.DE ostrzegły 19 listopada przed falą fałszywych wiadomości związanych z zakupami w Black Week. Ich systemy odnotowywały w październiku średnio około 257 mln wiadomości spamowych dziennie, wobec 183 mln rok wcześniej. Oszuści podszywają się pod firmy kurierskie, serwisy płatnicze i sprzedawców, a nowa metoda ataku potrafi rozpoczynać się od całkiem zwyczajnego pytania bez podejrzanego linku.

    Napisano czwartek, 19 listopad 2026 17:22
  • Niemcy: Volkswagen chce zamrozić płace - związkowcy grożą strajkami
    Niemcy: Volkswagen chce zamrozić płace - związkowcy grożą strajkami

    Pracownicy Volkswagena w Niemczech mogą stracić część dotychczasowych świadczeń, a ich wynagrodzenia mają pozostać zamrożone przez dwa kolejne lata. 19 listopada 2026 roku koncern przedstawił związkowi zawodowemu IG Metall obszerny pakiet żądań obejmujący płace, czas pracy, dodatki finansowe i inne uprawnienia pracownicze. Kierownictwo chce w ten sposób ograniczyć koszty działalności. Propozycje wywołały zdecydowany sprzeciw przedstawicieli załogi. Związkowcy oskarżają zarząd o łamanie wcześniejszych ustaleń i zapowiadają długotrwały konflikt. Spór dotyczy około 130 tysięcy zatrudnionych, a pierwszą rundę negocjacji zaplanowano na 24 listopada w Emden. Porozumienie może być trudne do osiągnięcia, ponieważ żądania obu stron są całkowicie odmienne.

    Napisano czwartek, 19 listopad 2026 17:14
  • Niemcy: Deutsche Telekom ujawnia 100 mln euro dla Mistral
    Niemcy: Deutsche Telekom ujawnia 100 mln euro dla Mistral

    Deutsche Telekom poinformował 19 listopada 2026 roku o inwestycji 100 mln euro w francuską firmę Mistral AI. Pieniądze zostały zaangażowane w rundzie finansowania spółki, a dzisiejsze ogłoszenie otwiera drogę do strategicznej współpracy przy rozwiązaniach sztucznej inteligencji dla niemieckich firm i instytucji publicznych.

    W planowanym partnerstwie modele Mistral mają działać w połączeniu z infrastrukturą i doświadczeniem wdrożeniowym niemieckiego operatora. Szczególne znaczenie mają branże przemysłowe i regulowane, w których miejsce przetwarzania danych oraz kontrola nad systemami wpływają na możliwość ich wdrożenia.

    Napisano czwartek, 19 listopad 2026 15:11
  • Niemcy: 4,7 mln osób nie mogło ogrzać domów
    Niemcy: 4,7 mln osób nie mogło ogrzać domów

    Około 4,7 mln mieszkańców Niemiec nie było w 2025 roku stać na utrzymanie odpowiedniej temperatury w domu - wynika z danych Federalnego Urzędu Statystycznego Destatis ogłoszonych 19 listopada 2026 roku. To 5,7 proc. ludności, wobec 6,3 proc. rok wcześniej. Jednocześnie koszty energii pozostają znacznie wyższe niż przed kryzysem energetycznym. Zróżnicowanie cen między źródłami energii sprawia, że ogólny wskaźnik nie oddaje sytuacji każdej rodziny.

    Statystyka opiera się na deklaracjach gospodarstw domowych w badaniu warunków życia, a nie na pomiarach temperatury mieszkań. Pokazuje jednak realny problem ekonomiczny, istotny także dla Polaków mieszkających i pracujących w Niemczech.

    Napisano czwartek, 19 listopad 2026 13:16
  • Niemcy: BSI alarmuje o atakach wspieranych przez AI
    Niemcy: BSI alarmuje o atakach wspieranych przez AI

    Niemiecki Federalny Urząd Bezpieczeństwa Informacji (BSI) podniósł ocenę zagrożenia cyberatakami do poziomu „napiętego do krytycznego”. Raport przedstawiony 19 listopada 2026 roku wskazuje, że narzędzia sztucznej inteligencji przyspieszają wykrywanie luk i przygotowanie ataków. Wiele przedsiębiorstw nie spełnia nawet podstawowych wymagań ochrony. Największą luką bywa różnica między subiektywnym poczuciem bezpieczeństwa a faktycznymi zabezpieczeniami.

    BSI Cyber Index wzrósł o 50 proc., a niemieckie służby ostrzegają przed automatyzacją włamań do systemów firm, administracji i urządzeń podłączonych do internetu. Szczególną uwagę zwraca sytuacja małych i średnich przedsiębiorstw.

    Napisano czwartek, 19 listopad 2026 12:52
  • Berlin: Protestujący zablokowali sześć skrzyżowań
    Berlin: Protestujący zablokowali sześć skrzyżowań

    Około 47 demonstrantów zajęło 19 listopada rano sześć skrzyżowań w berlińskiej dzielnicy Wedding, blokując drogi w pobliżu zakładów Rheinmetall. Według policji akcja rozpoczęła się około 6:15, a część uczestników przykleiła się do jezdni. Policja rozpoczęła usuwanie blokad, a wokół Scheringstraße pojawiły się utrudnienia. Protest dotyczy produkcji uzbrojenia w miejscowej fabryce.

    Napisano czwartek, 19 listopad 2026 10:23
  • Niemcy: SoVD żąda większych ulg na rachunki za prąd
    Niemcy: SoVD żąda większych ulg na rachunki za prąd

    Niemiecki Związek Społeczny SoVD pozytywnie ocenił plan obniżenia podatku od energii elektrycznej, ale wezwał rząd do dalszej pomocy osobom o niskich dochodach. Szefowa organizacji Michaela Engelmeier ostrzegła, że czasowa ulga na rachunkach nie rozwiąże problemu kosztów energii. Nowe stanowisko przedstawiono po uzgodnieniach koalicji dotyczących obciążeń od 2027 roku. Związek wskazuje także na potrzebę pomocy w ograniczeniu zużycia energii.

    Napisano czwartek, 19 listopad 2026 08:15
  • Niemcy: Rząd porozumiał się z UniCredit w sprawie Commerzbanku
    Niemcy: Rząd porozumiał się z UniCredit w sprawie Commerzbanku

    Niemiecki rząd i włoski UniCredit osiągnęły porozumienie w sprawie głównych warunków przejęcia Commerzbanku. Bank ma zachować siedzibę we Frankfurcie, status spółki giełdowej i zobowiązania wobec pracowników. Berlin zrezygnował natomiast z żądania obsadzenia dwóch miejsc w radzie nadzorczej. Ustalenia potwierdzają Reuters i Tagesschau. Otwarte pozostaje pytanie o ewentualną sprzedaż państwowego pakietu akcji.

    Napisano czwartek, 19 listopad 2026 08:05
  • Niemcy: Nagroda Przyszłości za fotoniczne mikrochipy
    Niemcy: Nagroda Przyszłości za fotoniczne mikrochipy

    Trzej badacze związani z Karlsruhe odebrali 18 listopada Niemiecką Nagrodę Przyszłości za rozwiązania pozwalające łączyć mikrochipy światłem zamiast tradycyjnymi połączeniami elektrycznymi. Prezydent Frank-Walter Steinmeier uhonorował Christiana Koosa, Matthiasa Lauermanna i Philippa Dietricha. Ich technologia ma ułatwiać szybkie i oszczędne energetycznie przesyłanie danych między układami optycznymi.

    Napisano czwartek, 19 listopad 2026 06:18
  • Niemcy: Prawie co czwarty chłopiec próbował saszetek nikotynowych
    Niemcy: Prawie co czwarty chłopiec próbował saszetek nikotynowych

    Niemiecka kasa chorych DAK-Gesundheit opublikowała 18 listopada wyniki badania dotyczącego saszetek nikotynowych wśród uczniów. Po ten produkt sięgnęło przynajmniej raz 24,2 proc. chłopców i 15,4 proc. dziewcząt w wieku 16-17 lat. W porównaniu z danymi sprzed trzech lat odsetki wyraźnie wzrosły, mimo zakazu sprzedaży takich produktów w Niemczech. Wyniki dotyczą prób używania produktu, a nie automatycznie zdiagnozowanego uzależnienia.

    Napisano środa, 18 listopad 2026 19:20