Spis treści
- Paweł Grzesiowski o dodatkowych szczepionkach przeciw HPV
- Druga i ostatnia transza szczepionek przeciw HPV
- Bezpłatne szczepienia przeciw HPV dla osób w wieku 19–26 lat
- Program szczepień przeciw HPV dla dzieci i młodzieży
- Cervarix i Gardasil9 w programie szczepień
- Bezpieczeństwo szczepionek przeciw HPV
- Wirus HPV i drogi zakażenia
- Krzysztof Nowosielski o HPV i zagrożeniu nowotworami
- Nowotwory związane z HPV w Polsce i na świecie
- FAQ
Paweł Grzesiowski o dodatkowych szczepionkach przeciw HPV
Program bezpłatnych szczepień przeciwko HPV dla młodych dorosłych wywołał znacznie większe zainteresowanie, niż zakładano przed jego uruchomieniem. We wtorek, główny inspektor sanitarny Paweł Grzesiowski przedstawił dane dotyczące liczby wydawanych preparatów. Zestawienie pokazało gwałtowny wzrost zapotrzebowania na szczepionki.
„Wydawaliśmy do czasu uruchomienia tego programu około 200 dawek miesięcznie. W tej chwili wydania były po 3-4 tysiące dawek dziennie. W związku z tym zameldowaliśmy o tej sytuacji minister zdrowia” – powiedział Paweł Grzesiowski podczas wtorkowej konferencji.
Na wniosek głównego inspektora sanitarnego, minister zdrowia zdecydowała o przeznaczeniu dodatkowych 8,4 tys. dawek szczepionki przeciw HPV. Dzięki temu łączna liczba preparatów przewidzianych w programie pozwoli zaszczepić około 20 tys. osób w całej Polsce. Decyzja była odpowiedzią na zapotrzebowanie zgłaszane po rozpoczęciu finansowania szczepień dla osób w wieku od 19 do 26 lat.
Druga i ostatnia transza szczepionek przeciw HPV
Główny Inspektorat Sanitarny poinformował, że dodatkowe 8,4 tys. dawek stanowi drugą i zarazem ostatnią transzę szczepionek przeznaczonych na realizację programu. Oznacza to, że nie zapowiedziano kolejnej dostawy w ramach tego rozwiązania. Przyznana pula ma umożliwić realizację części zgłoszonego wcześniej zapotrzebowania.
Istotna jest również data zakończenia przyjmowania zamówień. Od 1 listopada 2026 roku nie są już przyjmowane nowe zapotrzebowania na szczepionkę przeciw HPV przeznaczoną do bezpłatnych szczepień osób w wieku 19–26 lat. Nie oznacza to jednak automatycznego anulowania wszystkich wcześniejszych zgłoszeń.
GIS wyjaśnił, że zamówienia przekazane przed 1 listopada będą realizowane zgodnie z kolejnością ich zgłoszenia. Warunkiem pozostaje dostępność preparatu. Ostateczna realizacja wcześniejszych zapotrzebowań, zależy więc od liczby pozostających do dyspozycji dawek.
Bezpłatne szczepienia przeciw HPV dla osób w wieku 19–26 lat
Program bezpłatnych szczepień przeciwko HPV dla młodych dorosłych, rozpoczął się 1 października 2026 roku. Obejmuje osoby w wieku od 19 do 26 lat. Rozszerzenie finansowania ma charakter czasowy i zgodnie z przedstawionymi zasadami obowiązuje do 31 maja 2027 roku. Informował o tym również portal TVN24.
W tej grupie wiekowej stosowany jest preparat Cervarix. Pełny schemat szczepienia obejmuje trzy dawki, podawane w określonych odstępach czasu.
- Pierwsza dawka – na początku szczepienia, w miesiącu oznaczonym jako 0.
- Druga dawka – miesiąc po pierwszym szczepieniu.
- Trzecia dawka – sześć miesięcy od rozpoczęcia cyklu.
Oznacza to stosowanie schematu 0, 1, 6 miesięcy. Szczepienia realizują placówki podstawowej opieki zdrowotnej, które mają podpisaną umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia. Czasowe rozszerzenie finansowania dla młodych dorosłych jest odrębnym rozwiązaniem od programu szczepień dzieci i młodzieży. Różnice dotyczą zarówno wieku uczestników, jak i liczby wymaganych dawek preparatu.
Program szczepień przeciw HPV dla dzieci i młodzieży
W Polsce od ponad trzech lat, realizowany jest również program bezpłatnych szczepień przeciwko HPV dla dzieci w wieku od 9 do 14 lat. Według danych Ministerstwa Zdrowia, przedstawionych w czerwcu 2026 roku, zaszczepionych zostało 22 proc. dzieci. Władze resortu wskazują, że poziom ten powinien wzrosnąć w kolejnych latach.
O założeniach programu mówiła w rozmowie z TVN24 Anna Choszcz-Sendrowska, rzeczniczka Ministerstwa Zdrowia.
„Cel to jest 60 procent do 2028 roku, zgodnie z Narodową Strategią Onkologiczną. I bardzo chcemy promować program tych szczepień i zachęcać rodziców do tego, żeby swoje dzieci przeciwko HPV szczepili” – powiedziała Anna Choszcz-Sendrowska.
Założony w Narodowej Strategii Onkologicznej cel, oznacza osiągnięcie 60-procentowego poziomu zaszczepienia dzieci do 2028 roku. Dane z czerwca 2026 roku wskazywały na 22-procentowy udział zaszczepionych w tej grupie. Podstawowym miejscem realizacji programu są wybrane przychodnie podstawowej opieki zdrowotnej. Rodzice mogą zapisać dziecko na szczepienie przez Internetowe Konto Pacjenta albo za pośrednictwem aplikacji mojeIKP.
Drugą możliwością są szczepienia organizowane w szkołach uczestniczących w programie. W takim przypadku, konieczna jest zgoda rodziców oraz wypełnienie odpowiedniego formularza. Szczepienie można przeprowadzić w placówce szkolnej, jeśli bierze ona udział w realizacji programu.
Cervarix i Gardasil9 w programie szczepień
W przypadku dzieci objętych programem bezpłatnych szczepień dostępne są dwa preparaty. Pierwszy to Cervarix, szczepionka dwuwalentna. Drugi to Gardasil9, preparat dziewięciowalentny. Rodzic podczas zapisywania dziecka może wybrać jedną z tych szczepionek.
Ministerstwo Zdrowia wyjaśnia, że oba preparaty zapewniają porównywalne korzyści. Szczepionkę podaje się w formie zastrzyku. W odróżnieniu od programu dla osób w wieku 19–26 lat dzieci objęte bezpłatnym programem otrzymują preparat według schematu dwudawkowego.
Najważniejsze różnice między dwoma programami przedstawia zestawienie.
| Informacja | Dzieci i młodzież | Młodzi dorośli |
|---|---|---|
| Wiek uczestników | 9–14 lat | 19–26 lat |
| Finansowanie | Bezpłatne szczepienia | Czasowe bezpłatne szczepienia |
| Preparaty | Cervarix lub Gardasil9 | Cervarix |
| Liczba dawek | 2 | 3 |
| Schemat | Dwudawkowy | 0, 1, 6 miesięcy |
| Miejsce szczepienia | Przychodnia POZ lub szkoła uczestnicząca w programie | Przychodnia POZ z umową z NFZ |
Bezpieczeństwo szczepionek przeciw HPV
Eksperci portalu Szczepienia.info podkreślają, że preparaty przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego są bezpieczne i dobrze tolerowane. Ich bezpieczeństwo jest monitorowane od momentu wprowadzenia pierwszej szczepionki na rynek w 2006 roku.
„Bezpieczeństwo szczepionek przeciw HPV jest dokładnie monitorowane od 2006 roku, kiedy wprowadzono na rynek pierwszą szczepionkę. Na świecie podano już kilkaset milionów dawek szczepionek przeciw HPV” – informują eksperci portalu Szczepienia.info.
Monitorowanie bezpieczeństwa szczepionek przeciw HPV trwa od 2006 roku. Dane dotyczące ich stosowania obejmują więc okres niemal dwóch dekad od pojawienia się pierwszego preparatu.
Wirus HPV i drogi zakażenia
HPV to ludzki wirus brodawczaka, który przenosi się przede wszystkim drogą płciową. Do zakażenia może dojść także przez kontakt bezpośredni lub pośredni. Wirus jest przenoszony zarówno przez kobiety, jak i przez mężczyzn.
Charakterystyczną cechą zakażeń HPV jest możliwość występowania infekcji bez widocznych objawów. W początkowym okresie osoba zakażona może nie wiedzieć o obecności wirusa w swoim organizmie. Z tego powodu wiele osób nie ma świadomości, że jest jego nosicielem. Wirus brodawczaka ludzkiego jest związany z rozwojem określonych chorób nowotworowych. Szczególne znaczenie mają typy HPV-16 i HPV-18, wskazywane jako główne czynniki rozwoju raka szyjki macicy oraz niektórych innych nowotworów.
Krzysztof Nowosielski o HPV i zagrożeniu nowotworami
O rozpowszechnieniu wirusa HPV mówił w październiku 2025 roku prof. dr hab. n. med. Krzysztof Nowosielski, specjalista położnictwa i ginekologii, seksuologii oraz ginekologii onkologicznej. Wypowiadał się na ten temat w programie „Wywiad medyczny”.
„Praktycznie każda osoba, która jest aktywna seksualnie, będzie miała kontakt z tym wirusem wcześniej czy później w ciągu swojego życia” – powiedział prof. Krzysztof Nowosielski.
Specjalista podkreślał, że szczepienie zapewnia ochronę przed zakażeniem HPV, a przez to pośrednio chroni przed rozwojem nowotworów wywoływanych przez wirusa.
Portal Szczepienia.info zwraca również uwagę na bezpośredni związek przewlekłego zakażenia HPV z rakiem szyjki macicy.
Typy HPV-16 i HPV-18 są głównymi czynnikami odpowiedzialnymi za rozwój raka szyjki macicy. Zakażenie wirusem jest związane również z nowotworami odbytu, gardła oraz obszaru głowy i szyi. Choroby te mogą występować zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn.
Nowotwory związane z HPV w Polsce i na świecie
Skalę zagrożenia związanego z wirusem brodawczaka ludzkiego pokazują dane dotyczące zachorowań na nowotwory. Każdego roku na świecie rozpoznaje się ponad 625 tys. przypadków nowotworów związanych z HPV u kobiet oraz blisko 70 tys. u mężczyzn. Wirus stanowi zatem czynnik ryzyka chorób nowotworowych u obu płci.
W Polsce dane za 2023 rok wskazują na niemal 3,5 tys. nowych zachorowań na nowotwory związane z HPV. W tym samym roku odnotowano ponad 2 tys. zgonów związanych z tymi chorobami.
Najważniejsze liczby dotyczące HPV przedstawiają się następująco.
- Ponad 625 tys. – liczba rozpoznawanych rocznie na świecie nowotworów związanych z HPV u kobiet.
- Blisko 70 tys. – liczba takich rozpoznań u mężczyzn na świecie.
- Niemal 3,5 tys. – nowe zachorowania na nowotwory związane z HPV w Polsce w 2023 roku.
- Ponad 2 tys. – liczba zgonów związanych z tymi nowotworami w Polsce w 2023 roku.
- 22 proc. – odsetek zaszczepionych dzieci według danych Ministerstwa Zdrowia przedstawionych w czerwcu 2026 roku.
- 60 proc. – poziom zaszczepienia dzieci zakładany do 2028 roku w Narodowej Strategii Onkologicznej.
FAQ
Kto może skorzystać z bezpłatnych szczepień przeciw HPV?
Program obejmuje dzieci w wieku 9–14 lat oraz, w ramach czasowego rozszerzenia finansowania, młodych dorosłych w wieku 19–26 lat.
Ile dodatkowych dawek szczepionki przeciw HPV przyznano?
Minister zdrowia zdecydowała o przeznaczeniu dodatkowych 8,4 tys. dawek na wniosek głównego inspektora sanitarnego Pawła Grzesiowskiego.
Do kiedy obowiązuje bezpłatny program szczepień przeciw HPV dla osób w wieku 19–26 lat?
Czasowe rozszerzenie finansowania szczepień obowiązuje do 31 maja 2027 roku. Nowe zapotrzebowania na preparat przestano jednak przyjmować 1 listopada 2026 roku.
Ile dawek szczepionki Cervarix muszą otrzymać młodzi dorośli?
Osoby w wieku 19–26 lat otrzymują trzy dawki preparatu Cervarix według schematu 0, 1, 6 miesięcy.
Gdzie wykonywane są bezpłatne szczepienia przeciw HPV?
Szczepienia młodych dorosłych realizują placówki podstawowej opieki zdrowotnej posiadające umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia. Dzieci można szczepić również w szkołach uczestniczących w programie.
Jak zapisać dziecko na bezpłatne szczepienie przeciw HPV?
Rodzic może skorzystać z Internetowego Konta Pacjenta lub aplikacji mojeIKP. Szczepienie może także odbyć się w szkole uczestniczącej w programie, po wyrażeniu zgody i wypełnieniu formularza.
Jakie szczepionki przeciw HPV są dostępne dla dzieci?
Dla dzieci w wieku 9–14 lat dostępne są dwa preparaty, dwuwalentny Cervarix oraz dziewięciowalentny Gardasil9. Szczepienia realizowane są według schematu dwudawkowego.
Jaki odsetek dzieci w Polsce został zaszczepiony przeciw HPV?
Według danych Ministerstwa Zdrowia przedstawionych w czerwcu 2026 roku zaszczepionych było 22 proc. dzieci. Celem Narodowej Strategii Onkologicznej jest osiągnięcie 60 proc. do 2028 roku.
Czy szczepionki przeciw HPV są bezpieczne?
Eksperci portalu Szczepienia.info wskazują, że szczepionki przeciw HPV są bezpieczne i dobrze tolerowane. Ich bezpieczeństwo jest monitorowane od 2006 roku, a na świecie podano już kilkaset milionów dawek.
Jak przenosi się wirus HPV?
Wirus brodawczaka ludzkiego przenosi się przede wszystkim drogą płciową, a także przez kontakt bezpośredni lub pośredni. Zakażenie może początkowo przebiegać bezobjawowo.
Jakie nowotwory są związane z wirusem HPV?
Wirus HPV jest związany między innymi z rozwojem raka szyjki macicy, odbytu, gardła oraz nowotworów obszaru głowy i szyi. Szczególne znaczenie mają typy HPV-16 i HPV-18.
Źródło: PAP, TVN24
