Spis treści
- Ustawa o ochronie przed odrą obejmuje dzieci i personel
- Robert F. Kennedy Jr. i wniosek AfD
- Nicola Buhlinger-Göpfarth i Jakob Maske bronią ustawy
- Till Reckert opisuje skutki przepisów
- FAQ
Ustawa o ochronie przed odrą obejmuje dzieci i personel
Ustawa o ochronie przed odrą, obowiązuje w Niemczech od marca 2020 roku. Zgodnie z jej zapisami dzieci muszą przed przyjęciem do placówki opieki dziennej, przedszkola lub szkoły przedstawić potwierdzenie odporności na odrę. Można ją wykazać na 2 sposoby. Pierwszym jest zaświadczenie lekarskie potwierdzające przejście choroby i uzyskanie naturalnej odporności. Takie przypadki dotyczą przede wszystkim starszych osób. Drugim sposobem, jest przedstawienie potwierdzenia przyjęcia 2 dawek szczepionki przeciw odrze.
Przepisy nie dotyczą wyłącznie uczniów. Obowiązek przedstawienia dokumentu obejmuje także pracowników placówek opieki nad dziećmi, szkół, ośrodków zbiorowego zakwaterowania uchodźców, opiekunów dziennych oraz personel medyczny. Osoby należące do tych grup muszą potwierdzić, że są zaszczepione albo mają odporność nabytą po chorobie.
W Niemczech nie funkcjonuje powszechny obowiązek wszystkich szczepień, jednak regulacje dotyczące odry w praktyce oznaczają obowiązek szczepienia dzieci. Wynika to z obowiązku szkolnego. Rodzice nie mogą bezterminowo zrezygnować z posyłania dziecka do szkoły tylko dlatego, że nie chcą wykonać szczepienia.
Za niewypełnienie obowiązku, mogą zostać nałożone sankcje finansowe. Grzywna wynosi do 2500 euro. W przypadku ponownych naruszeń, kara może zostać wymierzona więcej niż raz. Regulacje mają zwiększać liczbę osób posiadających odporność i ograniczać rozprzestrzenianie się odry w szkołach oraz innych placówkach zbiorowych.
- dzieci przed przyjęciem do placówki opieki dziennej
- dzieci rozpoczynające naukę w szkole
- pracownicy szkół i placówek opiekuńczych
- personel medyczny
- opiekunowie dzienni
- pracownicy zbiorowych ośrodków dla uchodźców
Federalny Związek Lekarzy Dziecięcych i Młodzieżowych, znany w Niemczech pod skrótem BVKJ, od początku popierał wprowadzenie regulacji. Organizacja wskazuje na zmianę liczby potwierdzonych przypadków. W 2015 roku w Niemczech odnotowano 2465 zachorowań. W 2025 roku było ich 234.
Odra jest chorobą wysoce zakaźną, która może osłabiać układ odpornościowy oraz prowadzić do zagrażających życiu zapaleń płuc i mózgu. Niemcy były w 2025 roku blisko uzyskania od Światowej Organizacji Zdrowia statusu kraju wolnego od odry. Nie osiągnęły jednak wymaganego poziomu 95 procent osób zaszczepionych drugą dawką.
| Dane dotyczące odry | Wartość |
|---|---|
| Przypadki odry w 2015 roku | 2465 |
| Przypadki odry w 2025 roku | 234 |
| Poziom wymagany przy drugiej dawce | 95 procent |
| Dzieci w pełni zaszczepione po 24 miesiącach w 2024 roku | 78 procent |
| Najwyższa możliwa grzywna | 2500 euro |
Robert F. Kennedy Jr. i wniosek AfD
Dyskusja prowadzona w Niemczech jest łączona z wydarzeniami w Stanach Zjednoczonych. Po objęciu stanowiska ministra zdrowia przez krytycznego wobec szczepień Roberta F. Kennedy’ego Jr. poziom szczepień zaczął tam spadać. Jednocześnie liczba zachorowań na odrę wzrosła do najwyższego poziomu od 35 lat.
Robert F. Kennedy Jr. łączył szczepienia z autyzmem jako możliwym działaniem niepożądanym. Instytut Roberta Kocha jednoznacznie odrzucił to stanowisko. Niemiecka instytucja określiła takie twierdzenie jako nieprawdziwą informację wynikającą ze sfałszowanego badania.
W lipcu frakcja AfD w Bundestagu złożyła wniosek o zniesienie obowiązujących obowiązków szczepień. Partia uzasadniła swój postulat ochroną prawa do nietykalności cielesnej oraz praw rodziców zagwarantowanych w niemieckiej konstytucji.
AfD domaga się również przeprowadzenia badania dotyczącego szczepionki przeciw odrze. Analiza miałaby obejmować jej skuteczność, ciężkie działania niepożądane, możliwe skutki długoterminowe oraz wpływ na ogólną śmiertelność. Krytyczne wobec obowiązku szczepień postulaty znalazły się w programach wyborczych AfD w Meklemburgii-Pomorzu Przednim, Berlinie i Saksonii-Anhalcie.
Berlińska AfD stwierdziła w swoim programie, że odrzuca obowiązek szczepień. Rozwój sytuacji w Stanach Zjednoczonych nie zmienił stanowiska partii. Gordon Köhler, ekspert AfD do spraw społecznych w parlamencie krajowym Saksonii-Anhaltu, porównał obecną debatę z dyskusjami prowadzonymi w czasie pandemii koronawirusa.
„Dyskusja o obowiązku szczepień przeciw odrze bardzo przypomina okres koronawirusa i częściowo brak dziennikarskiej staranności”.
Gordon Köhler odniósł się również do informacji przekazanych przez niemiecki program informacyjny „Tagesschau”. Według niego program, powołując się na statystyki amerykańskiego Centrum Kontroli i Zapobiegania Chorobom, poinformował o 3 zgonach w Stanach Zjednoczonych w 2026 roku. Polityk stwierdził, że amerykańska instytucja nie wykazała żadnego takiego zgonu w 2026 roku, natomiast 3 zgony miały zostać odnotowane w 2025 roku.
Nicola Buhlinger-Göpfarth i Jakob Maske bronią ustawy
Plany AfD spotkały się ze sprzeciwem organizacji lekarskich. Nicola Buhlinger-Göpfarth, federalna przewodnicząca Stowarzyszenia Lekarek i Lekarzy Rodzinnych, wskazała, że poziom szczepień w ostatnich latach wzrósł właśnie dzięki obowiązkowi przedstawiania odpowiednich dokumentów w szkołach i placówkach opieki nad dziećmi.
„Dlatego wycofanie tego rozwiązania byłoby z naszego punktu widzenia absolutnie nieodpowiedzialne”.
Przewodnicząca zaznaczyła jednocześnie, że same przepisy nie rozwiązały wszystkich problemów. Dane za 2024 rok pokazują, że tylko 78 procent dzieci w wieku 24 miesięcy było w pełni zaszczepionych przeciw odrze.
„Obowiązek nie jest jednak cudowną bronią. W 2024 roku tylko 78 procent dzieci po 24 miesiącach było w pełni zaszczepionych przeciw odrze. To jest i pozostaje zbyt mało”.
Nicola Buhlinger-Göpfarth zwróciła również uwagę na lekceważenie odry. Jej zdaniem przyczyniają się do tego nieprawdziwe twierdzenia rozpowszechniane w mediach społecznościowych. Część osób uważa, że odra u małych dzieci jest niegroźną chorobą. Przewodnicząca stowarzyszenia lekarzy rodzinnych uznała takie przekonanie za błędne.
Jakob Maske, rzecznik Federalnego Związku Lekarzy Dziecięcych i Młodzieżowych, także stanął w obronie ustawy. Według niego lepszy poziom szczepień przyczynił się do ograniczenia liczby przypadków odry.
„Rzeczywiście, w ostatnim czasie dzięki lepszemu poziomowi zaszczepienia obserwujemy mniej przypadków odry. W Berlinie w tym roku nie było jeszcze ani jednego przypadku odry, co jest niezwykle budujące”.
Jakob Maske poinformował, że w Berlinie w 2026 roku nie stwierdzono dotąd żadnego przypadku odry. Zestawił sytuację w Niemczech z wydarzeniami w Stanach Zjednoczonych. Jego zdaniem spadek poziomu szczepień może bardzo szybko prowadzić do wzrostu liczby zachorowań.
Rzecznik organizacji lekarzy dziecięcych stwierdził również, że wraz ze wzrostem zachorowań szybko rośnie liczba zgonów. Odniósł się także do osób, u których pojawił się ciężki przebieg choroby.
„Wyraźnie widać też, że wszystkie zgony i ciężkie zachorowania dotyczą wyłącznie osób niezaszczepionych”.
Till Reckert opisuje skutki przepisów
Obowiązek szczepień przeciw odrze nie jest powszechny w całej Europie. Tylko 10 z 30 europejskich państw stosuje takie rozwiązanie. Till Reckert z Reutlingen, rzecznik krajowego związku lekarzy dziecięcych i młodzieżowych w Badenii-Wirtembergii, potwierdził, że niemieckie przepisy są mocnym narzędziem.
Lekarz popiera oficjalne stanowisko swojej organizacji. Przyznał jednak, że wcześniej sprzeciwiał się stosowaniu przymusu w przypadku szczepień. Jego zdaniem, zmuszanie osób niechętnych do przyjęcia szczepionki może mieć również negatywne konsekwencje społeczne.
„Kiedy szczepią się ludzie, którzy tego nie chcą, ale muszą, osłabia to ideę szczepień i spójność społeczną. AfD skutecznie pozyskuje wyborców w tym środowisku”.
Till Reckert opisał również sytuacje, z którymi zetknął się w swojej praktyce po wejściu w życie ustawy o ochronie przed odrą. Część rodziców zdecydowała się na wyjazd z Niemiec. Inni nie posyłali dzieci do przedszkola.
Niektórzy rodzice próbowali umieszczać niezaszczepione dzieci w placówkach zbiorowych. Lekarz wyjaśnił, że realizacja ustawy nie wszędzie przebiega w pełni skutecznie. Wykorzystywanie różnic w sposobie kontroli dokumentó pozwalało części rodzin omijać wymagania.
Rodzice podejmowali także próby uzyskania zaświadczeń potwierdzających rzekomą niezdolność dziecka do przyjęcia szczepionki. Till Reckert określił takie dokumenty jako podejrzane. Nie podał jednak liczby przypadków ani informacji o konsekwencjach prawnych wobec osób posługujących się takimi zaświadczeniami.
Lekarz spotkał się również z innym skutkiem regulacji. Niektórzy rodzice, zgadzali się wyłącznie na szczepienie przeciw odrze, ponieważ było ono wymagane przez prawo. Jednocześnie rezygnowali ze wszystkich pozostałych szczepień, które nie były obowiązkowe.
Spór dotyczy więc zarówno utrzymania obowiązku przedstawiania dokumentów, jak i jego wpływu na poziom szczepień, zachowania rodziców oraz liczbę przypadków odry. AfD domaga się wycofania regulacji i przeprowadzenia dodatkowych badań. Organizacje lekarskie wskazują na spadek zachorowań, ale przyznają, że poziom pełnego zaszczepienia dzieci nadal nie osiągnął wymaganych 95 procent.
FAQ
Czy w Niemczech obowiązuje szczepienie przeciw odrze?
W Niemczech osoby objęte ustawą muszą przedstawić potwierdzenie odporności na odrę. W przypadku dzieci objętych obowiązkiem szkolnym przepisy w praktyce prowadzą do obowiązku szczepienia albo wykazania odporności po przejściu choroby.
Kogo obejmuje ustawa o ochronie przed odrą?
Przepisy obejmują dzieci przyjmowane do placówek opieki dziennej i szkół, pracowników tych placówek, personel medyczny, opiekunów dziennych oraz pracowników ośrodków zbiorowego zakwaterowania uchodźców.
Jak można potwierdzić odporność na odrę?
Odporność można potwierdzić zaświadczeniem lekarskim o przebytej chorobie albo dokumentem potwierdzającym przyjęcie 2 dawek szczepionki przeciw odrze.
Jaka kara grozi za naruszenie przepisów?
Za nieprzestrzeganie obowiązku może zostać nałożona grzywna w wysokości do 2500 euro. W przypadku powtarzających się naruszeń kara może być wymierzana wielokrotnie.
Ile przypadków odry odnotowano w Niemczech?
W 2015 roku w Niemczech odnotowano 2465 przypadków odry. W 2025 roku potwierdzono 234 zachorowania.
Jaki poziom szczepień jest wymagany do eliminacji odry?
Światowa Organizacja Zdrowia wymaga osiągnięcia poziomu 95 procent osób zaszczepionych drugą dawką. Niemcy nie osiągnęły tego poziomu w 2025 roku.
Źródło: Berliner Morgenpost
