USA: Ponad 3700 lotów odwołanych w sobotę po awarii FAA

Nowy bilans sobotnich odwołań. Pasażerowie nadal czekają

Według danych przedstawionych 14 listopada przez Reuters, w sobotę w USA odwołano ponad 3700 lotów, a około 2000 opóźniono. Nie są to liczby odnoszące się do pierwotnego piątkowego nakazu wstrzymania startów: pokazują dodatkowe problemy, które utrzymują się mimo przywrócenia możliwości wykonywania rejsów. Piątkowa awaria doprowadziła wcześniej do blisko 10 tysięcy odwołań i ponad siedmiu tysięcy opóźnień.

Skala skutków wynika z organizacji współczesnego lotnictwa. Jeden samolot wykonuje kilka połączeń dziennie, a załoga musi przestrzegać przepisów o czasie pracy i odpoczynku. Jeżeli maszyna pozostanie na odległym lotnisku, kolejne zaplanowane odloty mogą nie zostać wykonane nawet po usunięciu bezpośredniej usterki. To samo dotyczy obsługi naziemnej i dostępności stanowisk postojowych.

Pasażerowie czekają na nowe przydziały miejsc w samolotach, zmiany rezerwacji i informacje o dostępnych przesiadkach. Linie próbują również przesuwać samoloty z portów, które zostały najmocniej zatłoczone. Nie oznacza to, że każdy lot w USA jest odwołany; sytuacja zależy od konkretnej trasy, przewoźnika i godziny.

Chicago O'Hare i nowojorskie LaGuardia: Dodatkowe wstrzymania startów

Reuters opisał kolejne lokalne działania zarządzania ruchem w sobotę. United Airlines ogłosiły wstrzymanie części własnych odlotów na lotnisku Chicago O'Hare, a Delta Air Lines zastosowały podobne ograniczenia w nowojorskim porcie LaGuardia. W obu przypadkach chodziło o przeciążenie operacyjne, zajęte stanowiska i trudności w obsłudze wielu samolotów jednocześnie.

Takie ograniczenia nie są nową ogólnokrajową awarią FAA. Dotyczą wybranych przewoźników i lotnisk, które próbują uporządkować ruch po piątkowym kryzysie. Część portów informowała ponadto, że nie ma możliwości przyjmowania kolejnych przekierowanych maszyn, ponieważ ich infrastruktura jest już intensywnie wykorzystywana.

Przy lotach z Polski do USA ważne są również węzły przesiadkowe. Zakłócenie rejsu krajowego po przylocie z Europy może oznaczać utratę dalszego połączenia. Analogicznie opóźniony samolot przylatujący z USA może przesunąć zaplanowany powrót przez Atlantyk. Dlatego podróżny powinien sprawdzić całą trasę i wszystkie odcinki rezerwacji.

Co stało się w piątek z systemem FAA?

W piątek Federalna Administracja Lotnictwa wydała nakaz zatrzymania niemal wszystkich startów w Stanach Zjednoczonych. Powodem były nieprawidłowości w systemach łączności i danych używanych przez kontrolerów ruchu lotniczego. Pierwszy komunikat FAA o wstrzymaniu odlotów na terenie USA opisaliśmy w chwili, gdy podstawowe przyczyny nie były jeszcze znane.

Podczas późniejszych wyjaśnień minister transportu Sean Duffy wskazał na przeciążenie starszych przełączników i routerów obsługujących część krytycznej sieci. Systemy zaczęły przekazywać niespójne informacje dotyczące łączności i obrazu radarowego, co uniemożliwiało bezpieczne utrzymanie normalnej liczby startów. Nie oznacza to, że wszystkie samoloty w powietrzu nagle straciły możliwość kontaktu z kontrolerami. Tysiące maszyn kontynuowały lot i wylądowały.

Około czterech godzin po wprowadzeniu ogólnokrajowych ograniczeń FAA zgodziła się na stopniowe wznowienie odlotów. Wyjaśnienie przeciążenia routerów i przywrócenia możliwości startów opisaliśmy oddzielnie. Dzisiejszy bilans pokazuje jednak, że samo techniczne przywrócenie pracy sieci nie wystarcza do naprawienia rozkładu lotów.

Dlaczego normalny rozkład nie wraca natychmiast?

Odbudowa siatki połączeń wymaga jednoczesnego rozwiązania kilku problemów. Samoloty muszą dotrzeć do lotnisk, z których zaplanowano kolejne odloty; załogi muszą mieć dostępny czas pracy; przewoźnicy muszą uwzględnić wymagania służb ruchu lotniczego i przepustowość portów. Niekiedy korzystniejsze jest anulowanie pojedynczego rejsu, aby móc wykonać kilka następnych według bardziej stabilnego planu.

Associated Press zwróciła uwagę, że liczba odwołań raportowana przez serwisy monitorujące lotnictwo może się różnić ze względu na sposób zliczania połączeń i moment aktualizacji danych. W praktyce pasażer powinien kierować się najnowszym statusem swojego numeru rejsu, a nie samą łączną liczbą odwołanych lotów w kraju.

Linie muszą ponadto rozwiązywać problem zajętych stanowisk przy terminalach. Samolot, który bezpiecznie wylądował, może czekać na możliwość podkołowania pod bramkę, przez co opóźnia się rozładunek pasażerów i przygotowanie kolejnego rejsu. To jeden z powodów, dla których regionalne opóźnienia utrzymują się także po wznowieniu startów.

Co powinien zrobić podróżny lecący do USA?

Przed wyjazdem na lotnisko należy sprawdzić status lotu bezpośrednio u przewoźnika, zweryfikować komunikaty portu lotniczego i zachować powiadomienia o zmianie rezerwacji. Jeżeli podróż obejmuje przesiadkę, trzeba sprawdzić, czy czas między połączeniami nadal umożliwia dotarcie na kolejny samolot. Przy odwołanym rejsie warto poprosić linię o rozwiązanie obejmujące całą podróż, nie tylko ostatni odcinek.

Prawa pasażera zależą od tego, kto obsługuje lot, skąd rozpoczyna się podróż i jakie przepisy mają zastosowanie. W przypadku połączeń rozpoczynających się na lotnisku w Unii Europejskiej mogą mieć znaczenie regulacje unijne dotyczące opieki, zmiany planu podróży i zwrotu kosztów. Odszkodowanie ryczałtowe nie jest jednak automatyczne: zależy m.in. od przyczyny zakłócenia. Awaria państwowej kontroli lotów może być oceniana inaczej niż problem organizacyjny przewoźnika.

Należy zachować rachunki za konieczny nocleg, wyżywienie i transport, jeśli okazały się potrzebne w związku z zakłóceniem. Przy zakupie nowego biletu na własną rękę warto wcześniej poznać stanowisko linii, aby nie zwiększyć niepotrzebnie kosztów, których zwrot może być sporny.

Co wiadomo o bezpieczeństwie i modernizacji kontroli lotów?

Przedstawiciele amerykańskiej administracji podkreślili, że bezpośrednią usterkę usunięto i po wznowieniu działania systemów możliwe było bezpieczne wykonywanie lotów. Minister bezpieczeństwa krajowego Markwayne Mullin informował, że nie stwierdzono dotąd dowodów cyberataku. Nie jest to jednak jednoznaczne zamknięcie wszystkich wątków technicznego badania przyczyn usterki.

Sean Duffy ponownie zaapelował o środki na modernizację systemu kontroli lotów, określając potrzeby finansowe na około 50 mld dolarów. Wskazywano przy tym wieloletnie zaniedbania dotyczące infrastruktury telekomunikacyjnej i liczby kontrolerów. Wymiana urządzeń to proces rozłożony w czasie, ponieważ sieć obsługująca loty musi działać także podczas modernizacji.

Najistotniejsza informacja dla pasażerów na sobotę to utrzymywanie się dużych zakłóceń mimo przywrócenia normalnej możliwości startów. Przy kolejnym odlocie decydujące będą komunikaty konkretnej linii oraz aktualna przepustowość lotniska, a nie fakt, że ogólnokrajowy zakaz został już zniesiony.

Źródła informacji

Reuters, Associated Press, FAA