niedziela, 15 listopad 2026 05:55

Starship: SpaceX po raz pierwszy przechwycił statek z orbity

Oprac.:
Starship: Pierwsze przechwycenie statku Starship: Pierwsze przechwycenie statku Fot: Pixabay / zdjęcie poglądowe

SpaceX po raz pierwszy przechwycił górny stopień Starshipa przez ramiona wieży w Starbase w Teksasie. Ship 42 wrócił 14 listopada po około 22,5-godzinnym locie i rozmieszczeniu 26 satelitów Starlink. Próba odzyskania pierwszego stopnia Super Heavy nie powiodła się, dlatego nie był to sukces podwójnego przechwycenia.

Historyczny powrót Ship 42 po ponad 22 godzinach

Górny stopień Starshipa o oznaczeniu Ship 42 wykonał kilkanaście okrążeń wokół Ziemi i wrócił w pobliże tego samego kompleksu w południowym Teksasie, z którego wystartował w piątek. W sobotę 14 listopada, około 22:20 czasu polskiego, przeleciał przez końcową fazę podejścia i został uchwycony przez dwa duże ramiona wieży startowej na terenie Starbase. To pierwszy taki manewr wykonany dla górnego stopnia Starshipa po długim locie kosmicznym.

Finał był szczególnie wymagający, ponieważ statek musiał ponownie wejść w atmosferę po locie na orbicie, wytracić prędkość, przeprowadzić manewr do pionowego położenia oraz uruchomić silniki potrzebne do ostatniego hamowania. Nie wystarczyłoby miękkie wodowanie ani samo dotarcie do wybrzeża. Celem był bezpośredni powrót do infrastruktury pozwalającej w przyszłości skrócić czas między kolejnymi lotami.

SpaceX od lat testuje odzyskiwanie stopni rakietowych, lecz przechwycenie statku orbitalnego po tak długiej misji różni się od powrotu pierwszego stopnia kilka minut po starcie. Ship 42 spędził w przestrzeni około 22,5 godziny. W czasie misji znalazł się na orbicie o wysokości rzędu 260 kilometrów i wypuścił 26 satelitów Starlink nowej generacji.

Super Heavy nie wrócił na wieżę - dlaczego to ważne

Nie był to jednak pełen sukces planowanej próby podwójnego przechwycenia. Pierwszy stopień Super Heavy Booster 22, który wyniósł statek w początkowej fazie, nie został złapany przez ramiona wieży. Krótko po piątkowym starcie lot pierwszego stopnia skierowano na alternatywny wariant zakończenia nad Zatoką Meksykańską. W relacjach z misji wskazywano na alarm dotyczący ilości paliwa, który uniemożliwił wykonanie pierwotnego planu.

To rozróżnienie jest podstawowe dla prawidłowej oceny lotu numer 15. Spełniono cel przechwycenia górnego statku, ale nie osiągnięto celu odzyskania obydwu stopni podczas tej samej misji. Bezpieczny powrót Ship 42 nie oznacza również, że cała rakieta była już gotowa do natychmiastowego ponownego startu. Przed kolejnym użyciem potrzebne będą oględziny konstrukcji i decyzje dotyczące ewentualnych napraw.

Wcześniejsza zapowiedź próby odzyskania obu stopni Starshipa przedstawiała założenia misji jeszcze przed jej rozpoczęciem. Obecny wynik pozwala już oddzielić elementy zrealizowane od tego, czego nie udało się dokonać.

Co musiało zadziałać podczas zejścia z orbity

Podczas powrotu z orbity największym wyzwaniem jest energia pojazdu. Starship musi przejść przez warstwy atmosfery przy bardzo dużej prędkości, a następnie opanować nagrzewanie i siły aerodynamiczne. Dlatego techniczna ocena sukcesu obejmuje nie tylko ostatnie sekundy nad wieżą. Znaczenie ma również stan osłony termicznej, stabilność sterowania i działanie silników podczas ponownego uruchomienia.

Mechaniczne ramiona, potocznie nazywane „pałeczkami”, nie są klasycznym lądowiskiem. Zamiast postawić pojazd na własnych podporach, wieża przejmuje jego ciężar po bardzo precyzyjnym manewrze. Taka koncepcja może pozwolić ograniczyć masę elementów służących do lądowania, ale wymaga sprawności zarówno oprogramowania, jak i mechaniki infrastruktury naziemnej. Jeden udany manewr nie zastępuje serii powtarzalnych testów w różnych warunkach.

Misja łączyła doświadczenie technologiczne z normalnym zadaniem transportowym. Wypuszczenie 26 satelitów oznacza, że Starship wykonywał również operację związaną z rozbudową sieci satelitarnej SpaceX. Warto przy tym rozróżnić komercyjny system Starlink od wojskowych rozwiązań Starshield, których działanie na Ukrainie opisaliśmy osobno w materiale o ograniczeniach łączności mobilnych terminali. Choć obie rodziny technologii rozwija ta sama firma, mają odmienne zastosowania.

Relacje z lotu wskazują, że po oddzieleniu Super Heavy statek rozmieścił 26 satelitów, a następnie wykonał około 14 okrążeń Ziemi. Udana końcowa próba przechwycenia miała zatem miejsce wiele godzin po nieudanej próbie odzyskania boostera, a nie kilka minut po starcie. To kolejny powód, by opisywać wynik lotu numer 15 w dwóch odrębnych częściach.

Archiwalna transmisja powrotu Starship Flight 15, 14 listopada 2026 roku.

Kompleks Starbase w Teksasie.

Dlaczego nie można jeszcze mówić o rutynowych lotach

Cel SpaceX jest znacznie szerszy niż spektakularne zdjęcie statku wiszącego w ramionach wieży. Firma chce, aby duży system rakietowy mógł wielokrotnie wykonywać misje z krótkimi przeglądami pomiędzy startami. Aby udowodnić ekonomiczną i operacyjną skuteczność takiego modelu, trzeba sprawdzić stan odzyskanego statku, koszty odnowienia osłony termicznej, zużycie silników i czas przygotowania do ponownej misji.

W programie księżycowym NASA rozwijana odmiana Starshipa ma pełnić funkcję lądownika załogowego. To jednak inna konfiguracja niż Ship 42. Dzisiejsze osiągnięcie może pomóc w rozwoju technologii wielokrotnego użytku, ale nie oznacza zakończenia prac nad tankowaniem w przestrzeni, systemami podtrzymywania życia czy bezpieczeństwem astronautów. Pozostałe wymagania programu Artemis nadal muszą być spełnione oddzielnie.

W najbliższym czasie najbardziej miarodajne będą dane SpaceX dotyczące stanu odzyskanego pojazdu, przyczyn odchylenia planu powrotu Super Heavy oraz przygotowań do następnego lotu. Pewne jest natomiast, że po kilkunastu okrążeniach Ziemi Ship 42 wrócił do Starbase i został przechwycony po raz pierwszy. To istotny krok techniczny, nawet jeśli cała misja nie zakończyła się pierwotnie planowanym podwójnym odzyskaniem.

Źródła informacji

SpaceX, Tagesschau, Space.com

Ostatnio zmieniany niedziela, 15 listopad 2026 11:27
Michał Kruk

Redaktor Trybuny Polskiej. Głównie zajmuje się newsami z kraju, a szczególnie rynkiem lokalnym - redaguje serwisy miejskie. Fan sportu i rekreacji.

https://trybunapolska.pl/michal-kruk
load more hold SHIFT key to load all load all