Co wyjątkowego ma wydarzyć się podczas lotu nr 15
Starship to dwuczłonowy system rakietowy SpaceX, złożony z pierwszego stopnia Super Heavy oraz statku będącego stopniem górnym. Firma planuje odzyskać oba elementy przy pomocy mechanicznych ramion umieszczonych na wieży w ośrodku Starbase w południowym Teksasie. Pierwszy stopień był już przechwytywany w ten sposób we wcześniejszych testach, ale odzyskanie górnego statku byłoby nowym osiągnięciem technicznym. Sama zapowiedź próby nie przesądza o jej powodzeniu.
Pierwotne okno startowe 13 listopada otwiera się o godzinie 22:45 UTC, czyli o 23:45 w Polsce. Zaplanowano okno o długości 75 minut, sięgające już soboty 14 listopada według czasu środkowoeuropejskiego. Daty trzeba zatem odróżnić: w Teksasie start może wypaść w piątkowe popołudnie, ale w Polsce w późny piątkowy wieczór lub po północy. Przed podaniem godziny faktycznego startu potrzebne będzie potwierdzenie rozpoczęcia lotu.
W piątek rano, według informacji Reutersa, Federalna Administracja Lotnictwa USA nie wydała jeszcze wymaganej licencji startowej. To ważne zastrzeżenie: gotowość sprzętu i ogłoszone okno nie są równoznaczne ze zgodą regulatora. SpaceX prowadzi przygotowania, ale start może zostać przełożony z powodów administracyjnych, technicznych lub pogodowych. Nie należy przedstawiać misji jako zakończonej, zanim rzeczywiście wystartuje.
Plan misji - booster, satelity i powrót po orbicie
SpaceX zamierza wysłać 26 satelitów Starlink nowej generacji. Po rozdzieleniu stopni Super Heavy ma skierować się z powrotem ku Starbase, gdzie system wieży spróbuje go uchwycić po około sześciu i pół minutach od startu. Górny stopień ma kontynuować lot po orbicie okołoziemskiej i po około 14 okrążeniach, mniej więcej 22 godziny później, wykonać próbę powrotu do Teksasu. To oznacza, że nawet udany piątkowy start nie rozstrzygnie od razu, czy cała misja zakończy się odzyskaniem obu części. Jego ponowne wejście w atmosferę oraz manewr przy wieży są osobnymi etapami o różnych ryzykach.
| Etap misji | Plan, a nie potwierdzony wynik |
|---|---|
| Start z Teksasu | Okno od 23:45 czasu polskiego, 13 listopada |
| Powrót Super Heavy | Próba przechwycenia kilka minut po starcie |
| Lot orbitalny | Rozmieszczenie 26 satelitów Starlink i około 14 okrążeń |
| Powrót Ship | Planowana próba przechwycenia 14 listopada |
Kolejność planowanych etapów piętnastego lotu Starship
Przechwycenie pierwszego stopnia wymaga wyhamowania, pionowego podejścia i bardzo precyzyjnego pozycjonowania rakiety względem wieży. W przypadku statku orbitalnego dochodzi znacznie trudniejszy powrót po długim przebywaniu w przestrzeni kosmicznej. System osłony termicznej, sterowanie oraz końcowe hamowanie muszą działać wystarczająco poprawnie, aby możliwa była próba lądowania przy konstrukcji naziemnej.
Starbase w Teksasie - kompleks startowy Starship
Co oznaczałoby odzyskanie obydwu części
Celem SpaceX jest system wielokrotnego użytku, w którym zarówno Super Heavy, jak i Ship po przeglądach i niezbędnych naprawach będą mogły ponownie polecieć. Jednorazowe udane przechwycenie nie wystarczy do potwierdzenia rutynowej eksploatacji. Potrzebne będą inspekcje, określenie zużycia elementów, uzupełnianie paliwa i testy ponownego startu. Dopiero powtarzalność operacji pozwoli ocenić, jak bardzo taka architektura obniża koszty.
Wcześniejsze etapy programu pokazały, że konstrukcja rozwija się metodą kolejnych lotów testowych. W archiwum portalu można znaleźć zarówno opis eksplozji prototypu Starship SN10, jak i relację z innej nieudanej próby rakietowej SpaceX. Materiały te dotyczą starszych testów i nie mówią niczego o wyniku piętnastego lotu. Stanowią jedynie kontekst techniczny i historyczny programu.
Dlaczego Starship jest ważny dla NASA i Starlinka
Starship ma służyć nie tylko do eksperymentów. SpaceX planuje wykorzystywać go do wynoszenia dużych zestawów satelitów, a NASA wskazała rozwijaną odmianę tego pojazdu jako lądownik w programie Artemis. NASA zaangażowała w rozwój odmiany Starshipa pełniącej funkcję lądownika księżycowego około 3,2 mld dolarów. Jest to odrębny cel od piątkowego testu przechwytywania rakiety w Teksasie, choć oba przedsięwzięcia zależą od dojrzewania technologii. Jednocześnie przed bezpiecznym lotem załogowym na Księżyc pozostają trudne zadania, w szczególności operacje tankowania na orbicie i liczne loty demonstracyjne.
Komercyjne misje załogowe SpaceX opierają się dziś również na innym zestawie pojazdów. Przykładem pozostaje archiwalny start misji Crew-2 z wykorzystaniem Falcona 9. Nie należy utożsamiać sprawdzonego Falcona 9 i kapsuły Dragon z nadal rozwijanym gigantycznym Starshipem: mają różne zadania, historię testów i zakres certyfikacji.
Podstawowe rozstrzygnięcia przyniesie samo okno startowe. Trzeba osobno potwierdzić dopuszczenie lotu, start, przebieg wznoszenia, rozdzielenie stopni i ewentualny powrót boostera. Próba przechwycenia statku z orbity miałaby nastąpić dopiero później, w sobotę. W razie odstępstw od planu SpaceX może wybrać inny scenariusz zakończenia lotu, dlatego na tym etapie nie można ogłaszać sukcesu odzyskania całej rakiety.
Źródła informacji
Reuters, SpaceX, Space.com
