Niemieckie szpitale przyjęły 13 milionów przypadków nagłych w 2024 roku
W 2024 roku, niemieckie szpitale udzieliły ambulatoryjnej pomocy w około 13 milionach nagłych przypadków. Według Federalnego Urzędu Statystycznego, oznaczało to wzrost o 5 procent w porównaniu z poprzednim rokiem. Był to najwyższy wynik od rozpoczęcia gromadzenia takich danych w 2018 roku. Średnio każdego dnia na szpitalnych oddziałach ratunkowych obsługiwano około 35 600 przypadków. Szczególnie dużo ambulatoryjnych interwencji odnotowano w dwóch największych niemieckich miastach, Berlinie i Hamburgu.
Dane statystyczne opublikowano w grudniu 2025 roku. Rosnąca liczba zgłoszeń, jest jednym z powodów zmian organizacyjnych. Z informacji przekazywanych przez lekarzy i pracowników pogotowia wynika, że na oddziały ratunkowe trafiają także osoby, których stan zdrowia nie wymaga natychmiastowej interwencji szpitalnej. Dotyczy to między innymi drobnych dolegliwości, chorób przewlekłych oraz sytuacji, w których powodem szukania pomocy jest samotność.
Pracownicy służb medycznych wskazują, że część takich zgłoszeń wynika z niewłaściwego kierowania pacjentów do poszczególnych form opieki. Reforma ma ograniczyć ten problem poprzez lepszą współpracę trzech obszarów systemu ochrony zdrowia.
- 13 milionów – liczba ambulatoryjnych przypadków nagłych obsłużonych w niemieckich szpitalach w 2024 roku.
- 5 procent – wzrost liczby przypadków w porównaniu z 2023 rokiem.
- 35 600 – średnia dzienna liczba przypadków obsługiwanych przez szpitalne oddziały ratunkowe.
- 2018 rok – początek prowadzenia porównywalnej statystyki.
- Berlin i Hamburg – miasta, w których odnotowano szczególnie dużo ambulatoryjnych interwencji.
Niemieckie oddziały ratunkowe zmagają się z brakiem personelu i łóżek
Niemal co drugi szpitalny oddział ratunkowy w Niemczech ocenia swoją sytuację jako przeciążenie, które w części placówek może zagrażać bezpieczeństwu pacjentów. Wynika to z badania Niemieckiego Towarzystwa Medycyny Ratunkowej, którego rezultaty opublikowano w kwietniu 2026 roku. Problem nie ogranicza się do liczby osób oczekujących na pomoc. 60,6 procent ankietowanych placówek wskazało, że jedną z przyczyn przeciążenia jest brak możliwości przenoszenia pacjentów z oddziałów ratunkowych na zwykłe oddziały szpitalne.
Powodem jest niedostateczna liczba wolnych łóżek. Kolejną trudnością pozostają braki kadrowe. Prawie dwie trzecie szpitali zgłosiło nieobsadzone stanowiska lekarskie lub pielęgniarskie na oddziałach ratunkowych. Jedynie niespełna jedna trzecia placówek oceniła zatrudnienie personelu jako wystarczające. Przeciążenie dotyczy zarówno pracowników szpitali, jak i zespołów pogotowia ratunkowego. Personel medyczny wskazuje również na niewłaściwe wykorzystywanie numerów alarmowych.
Zgłoszenia dotyczące mniej poważnych problemów zdrowotnych, trafiają do służb przeznaczonych do obsługi najpilniejszych przypadków. Nowy system ma umożliwić wcześniejszą ocenę potrzeb pacjenta oraz skierowanie go do odpowiedniej formy pomocy. Reforma obejmie także współpracę szpitali z przychodniami i gabinetami lekarskimi, które uczestniczą w udzielaniu świadczeń medycznych.
- Blisko połowa oddziałów ratunkowych – zgłasza przeciążenie.
- 60,6 procent placówek – wskazuje problemy z przenoszeniem pacjentów na inne oddziały z powodu braku łóżek.
- Prawie dwie trzecie szpitali – informuje o nieobsadzonych stanowiskach lekarskich lub pielęgniarskich.
- Niespełna jedna trzecia placówek – uznaje stan zatrudnienia za wystarczający.
- Bezpieczeństwo pacjentów – według wyników badania może być zagrożone w szczególnie przeciążonych placówkach.
750 zintegrowanych centrów ratunkowych i nowe zasady korzystania z numerów 112 oraz 116 117
Jednym z głównych elementów reformy, jest utworzenie około 750 zintegrowanych centrów ratunkowych przy niemieckich szpitalach. Placówki te mają połączyć szpitalną pomoc ratunkową z ambulatoryjną opieką świadczoną przez lekarzy. Zakłada się ich całodobową dostępność. W ramach jednego systemu współpracować będą oddziały ratunkowe szpitali, dyżurne praktyki lekarskie działające w strukturach regionalnych zrzeszeń lekarzy ubezpieczenia zdrowotnego oraz jednostki odpowiedzialne za wstępną ocenę stanu pacjenta. W przyszłości ocena ta ma być również prowadzona cyfrowo. Dodatkowe dyżurne gabinety lekarskie mają wspierać centra w ustalonych godzinach, między innymi podczas weekendów. Ważną częścią reformy będzie telefoniczna lub cyfrowa wstępna ocena stanu zdrowia.
Przy mniej poważnych dolegliwościach przewidziano konsultacje wideo, które mają ograniczyć konieczność osobistych wizyt i czas oczekiwania. Utrzymana zostanie również możliwość wizyt domowych lekarza dyżurnego. Takie świadczenie ma być jednak organizowane dopiero wtedy, gdy skierowanie do gabinetu, leczenie na odległość albo pomoc w zintegrowanym centrum okażą się nieodpowiednie w konkretnym przypadku. Zmiany obejmą również krajowy numer lekarskiej pomocy dyżurnej 116 117. Jego zadania zostaną podzielone na obsługę terminów wizyt i jednostkę kierującą pacjentów wymagających pilnej pomocy.
Jednostka ta ma współpracować cyfrowo z dyspozytorniami ratowniczymi obsługującymi numer 112. Oba systemy mają tworzyć połączony mechanizm kierowania pacjentów do odpowiednich świadczeń. Pod numerem 116 117 przez całą dobę dostępna ma być również pomoc medyczna na odległość oraz pomoc udzielana w miejscu pobytu pacjenta. Numer alarmowy 112, pozostanie bezpośrednio dostępny dla osób znajdujących się w stanie zagrożenia życia lub z poważnymi zaburzeniami zdrowotnymi. W tym zakresie nie przewidziano zmiany dotychczasowej funkcji numeru.
Najważniejsze rozwiązania dotyczące pomocy doraźnej
- Około 750 centrów ratunkowych – połączenie szpitalnej i ambulatoryjnej pomocy medycznej.
- Całodobowa dostępność – zintegrowane centra mają działać przez całą dobę.
- Wstępna ocena stanu pacjenta – telefoniczna lub cyfrowa kwalifikacja do odpowiedniej formy świadczenia.
- Konsultacje wideo – możliwość uzyskania pomocy przy lżejszych schorzeniach bez konieczności osobistego przyjazdu do placówki.
- Dodatkowe gabinety dyżurne – wsparcie centrów w ustalonych godzinach, także w weekendy.
- Wizyty domowe lekarza – utrzymane w przypadkach, gdy inne sposoby udzielenia pomocy nie są odpowiednie.
- Numer 116 117 – obsługa terminów i kierowanie pacjentów do odpowiedniej pomocy doraźnej.
- Numer 112 – bezpośredni kontakt z dyspozytornią ratowniczą w stanach zagrożenia życia i poważnych zaburzeniach zdrowotnych.
- Cyfrowe połączenie obu numerów – wymiana informacji między jednostkami odpowiedzialnymi za pomoc medyczną.
225 milionów euro na cyfryzację ratownictwa medycznego w Niemczech
Reforma obejmuje również zmianę sposobu finansowania medycznych działań ratunkowych oraz cyfryzację pogotowia. Obecnie za organizację służb ratowniczych odpowiadają niemieckie kraje związkowe i samorządy. Kompetencje te mają zostać utrzymane. Eksperci zwracają jednak uwagę na rozdrobnienie odpowiedzialności za wyposażenie techniczne, regulacje prawne oraz personel. Fundacja Björna Steigera z Winnenden złożyła skargę konstytucyjną przeciwko rządowi federalnemu i krajom związkowym. Powodem jest, według fundacji, niezapewnienie sprawnie funkcjonującego systemu ratownictwa dostępnego na terenie całych Niemiec.
Nowe przepisy, przewidują uznanie medycznych działań ratunkowych za świadczenie rzeczowe ustawowego ubezpieczenia zdrowotnego. Obejmie to zarządzanie interwencją medyczną, udzielanie pomocy na miejscu zdarzenia oraz fachową opiekę podczas transportu. Wszystkie te czynności mają być traktowane jako element leczenia. Rozwiązanie ma zapobiec sytuacjom, w których osoby ubezpieczone muszą samodzielnie pokrywać część kosztów ratownictwa. Jednocześnie rząd federalny przewiduje rozwój cyfrowej wymiany informacji. Karetki mają przekazywać szpitalom i gabinetom lekarskim ujednolicone dane dotyczące stanu zdrowia przewożonych pacjentów.
Obowiązkowe stanie się także stosowanie systemu informującego o aktualnych zasobach szpitalnych. Na cyfryzację ratownictwa i poprawę współpracy pomiędzy jednostkami przeznaczono 225 milionów euro ze specjalnego funduszu infrastruktury i neutralności klimatycznej. Nowe regulacje obejmą ponadto postępowanie przy nagłym zatrzymaniu krążenia. We wszystkich dyspozytorniach ratowniczych, obowiązkowe będzie telefoniczne instruowanie osób znajdujących się przy poszkodowanym, jak prowadzić resuscytację. Dyspozytornie zostaną również połączone w całym kraju z aplikacjami powiadamiającymi ochotniczych ratowników pierwszej pomocy. Dzięki temu osoby przebywające w pobliżu zdarzenia, będą mogły otrzymać natychmiastowe powiadomienie i rozpocząć działania przed przybyciem zespołu ratownictwa medycznego.
Zmiany przewidziane dla niemieckich służb ratunkowych:
- 225 milionów euro – środki federalne przeznaczone na cyfryzację ratownictwa.
- Ustawowe ubezpieczenie zdrowotne – objęcie medycznych działań ratunkowych kategorią świadczeń rzeczowych.
- Kraje związkowe – zachowanie kompetencji w zakresie regionalnego planowania i organizacji służb ratowniczych.
- Karetki pogotowia – przekazywanie ujednoliconych informacji o stanie pacjentów do placówek medycznych.
- Zasoby szpitalne – obowiązkowy system udostępniający informacje o aktualnych możliwościach szpitali.
- Resuscytacja – obowiązek telefonicznego instruowania świadków nagłego zatrzymania krążenia.
- Ochotniczy ratownicy – ogólnokrajowe połączenie dyspozytorni z aplikacjami alarmującymi przeszkolone osoby znajdujące się w pobliżu.
Reforma ratownictwa medycznego w Niemczech po nieudanych próbach z 2019 i 2024 roku
Zmiany w niemieckim ratownictwie były przygotowywane od kilku lat. Pierwszą próbę przeprowadzenia reformy podjęto już w 2019 roku. Prace napotkały wówczas sprzeciw krajów związkowych, a następnie zostały zakłócone przez pandemię koronawirusa. Do przebudowy systemu powrócił później rząd koalicyjny złożony z socjaldemokratów, Zielonych i liberałów. Reforma pomocy doraźnej znalazła się w planach szerokich zmian szpitalnictwa przygotowywanych na jesień 2024 roku.
Rozpad ówczesnej koalicji, doprowadził jednak do kolejnego odroczenia. Ostatecznie ustawę przyjął Bundestag 15 października 2026 roku. Nowe przepisy mają zacząć obowiązywać w 2027 roku.
FAQ
Kiedy reforma ratownictwa medycznego w Niemczech wejdzie w życie?
Bundestag przyjął reformę 15 października 2026 roku. Nowe przepisy mają wejść w życie w 2027 roku.
Ile zintegrowanych centrów ratunkowych powstanie w Niemczech?
Reforma przewiduje utworzenie około 750 zintegrowanych centrów ratunkowych przy szpitalach. Mają one łączyć pomoc szpitalną z ambulatoryjną opieką medyczną i być dostępne przez całą dobę.
Dlaczego Niemcy zdecydowały się na reformę oddziałów ratunkowych?
Powodem są rosnąca liczba ambulatoryjnych przypadków nagłych, przeciążenie szpitalnych oddziałów ratunkowych, niedobory personelu i brak wolnych łóżek.
Czy numer alarmowy 112 w Niemczech zostanie zmieniony?
Nie. Numer 112 nadal będzie służył do bezpośredniego kontaktu z dyspozytornią ratowniczą w sytuacjach zagrożenia życia lub poważnych zaburzeń zdrowotnych.
Do czego będzie służył numer 116 117 po reformie?
Numer 116 117 będzie obsługiwał umawianie wizyt oraz kierowanie pacjentów wymagających pilnej pomocy do właściwej formy opieki.
Czy w Niemczech nadal będą dostępne domowe wizyty lekarza dyżurnego?
Tak. Wizyty domowe pozostaną dostępne, ale mają być organizowane wtedy, gdy skierowanie pacjenta do gabinetu, konsultacja na odległość lub pomoc w zintegrowanym centrum nie będą odpowiednie w danym przypadku.
Czy pacjenci w Niemczech będą musieli dopłacać do ratownictwa medycznego?
Reforma przewiduje uznanie medycznych działań ratunkowych za świadczenie rzeczowe ustawowego ubezpieczenia zdrowotnego.
Ile pieniędzy Niemcy przeznaczą na cyfryzację pogotowia?
Rząd federalny przewidział 225 milionów euro na cyfryzację ratownictwa i rozwój wymiany informacji między służbami medycznymi.
Źródło: Tagesschau
