Umowa CETA i zniesienie większości ceł w 2017 roku
Nowe porozumienia mogą mieć znaczenie również dla obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej. Rozważane jest ograniczenie formalności związanych z handlem oraz szersze wzajemne uznawanie kwalifikacji zawodowych. Nie wiadomo jeszcze, czy bliższa współpraca doprowadzi do zawarcia umowy ułatwiającej imigrację i podejmowanie pracy w Kanadzie. Kraj ten chce także uczestniczyć w unijnym programie wymiany studentów Erasmus+ oraz rozwijać wspólne projekty badawcze. Najważniejszymi celami gospodarczymi pozostają stabilniejsze łańcuchy dostaw, ograniczenie zależności od pojedynczych państw i zwiększenie możliwości eksportowych.
Podstawą współpracy gospodarczej Unii Europejskiej i Kanady pozostaje kompleksowa umowa gospodarczo-handlowa CETA, stosowana tymczasowo od września 2017 roku. Dzięki niej zniesiono niemal wszystkie cła obowiązujące wcześniej w wymianie towarowej między partnerami. Z rozwiązania korzystają przedsiębiorstwa i konsumenci po obu stronach Atlantyku. Ułatwienia obejmują handel produktami przemysłowymi oraz wybranymi artykułami rolnymi. Jednocześnie umowa nadal nie obowiązuje w pełnym zakresie, ponieważ nie zakończono wszystkich krajowych procedur zatwierdzających.
Parlamenty dziewięciu państw członkowskich Unii Europejskiej, nie zatwierdziły dotychczas CETA. Mimo tego większość przepisów dotyczących handlu jest już stosowana. O trudnościach związanych z porozumieniem, informuje również audycja gospodarcza „Plusminus” niemieckiego nadawcy publicznego ARD. Przeciwnicy niektórych zapisów wskazują przede wszystkim na różnice w wymaganiach dotyczących produkcji rolnej, ochrony środowiska i dobrostanu zwierząt. Europejskie organizacje rolnicze oraz stowarzyszenia konsumenckie obawiają się, że część kanadyjskich produktów może nie spełniać standardów obowiązujących unijnych producentów.
W celu ograniczenia tych problemów, stosowane są limity importowe dotyczące określonych grup towarów, między innymi żywności. Równocześnie prowadzone są rozmowy o dalszym zmniejszaniu przeszkód administracyjnych. Jednym z rozważanych rozwiązań, jest rozszerzenie wzajemnego uznawania kwalifikacji zawodowych. Mogłoby to uprościć formalności osobom zamierzającym podejmować pracę za granicą. Na obecnym etapie nie określono jednak szczegółowych zasad takiego rozwiązania ani ewentualnego porozumienia imigracyjnego.
Rozmowy z Kanadą wpisują się w szersze działania dotyczące współpracy handlowej Unii Europejskiej. W przypadku Kanady podstawowe zasady wymiany towarowej zostały już uregulowane przez CETA, a dalsze negocjacje koncentrują się na wykorzystaniu istniejących możliwości i ograniczaniu pozostałych barier.
Handel Unii Europejskiej z Kanadą wzrósł o 80 procent
Dotychczasowe funkcjonowanie umowy CETA przyniosło wyraźne zmiany w wymianie gospodarczej. Wzrost obrotów oraz zmniejszenie kosztów celnych należą do najważniejszych wymienianych rezultatów. Dane przytoczone przez Petrę Thiele z niemieckiego nadawcy SWR wskazują na zwiększenie wartości handlu między partnerami.
Kanadyjskie i niemieckie przedsiębiorstwa, oszczędzają dzięki zniesieniu ceł od 600 do 900 milionów euro rocznie. Są to środki, których firmy nie muszą przeznaczać na wcześniejsze opłaty przy przekraczaniu granicy celnej. Jednocześnie Komisja Europejska wskazuje, że dostępne możliwości korzystania z preferencji celnych, zostały dotychczas wykorzystane w niespełna dwóch trzecich. Oznacza to, że istniejące porozumienie pozostawia przestrzeń do dalszego zwiększania wymiany bez konieczności tworzenia od podstaw nowego systemu handlowego.
Najważniejsze dane dotyczące współpracy gospodarczej przedstawiają się następująco.
- Wrzesień 2017 roku – rozpoczęcie tymczasowego stosowania CETA i zniesienie niemal wszystkich ceł.
- 9 państw UE – liczba krajów, których parlamenty nie zatwierdziły jeszcze porozumienia.
- 80 procent – przybliżony wzrost wymiany handlowej między Unią Europejską a Kanadą.
- 600–900 mln euro – roczne oszczędności celne kanadyjskich i niemieckich przedsiębiorstw.
- Niespełna dwie trzecie – stopień wykorzystania dostępnych preferencji celnych według Komisji Europejskiej.
Dalsze korzystanie z istniejących ułatwień może zwiększyć eksport towarów europejskich do Kanady. Wzrost zamówień oznaczałby również większe możliwości dla zakładów produkcyjnych i przedsiębiorstw obsługujących handel międzynarodowy. Wśród spodziewanych korzyści, wymienia się stabilizację zatrudnienia w Europie. Skala tych zmian będzie jednak zależała od rzeczywistego rozwoju wymiany gospodarczej w kolejnych latach.
Kanada i Unia Europejska zamawiają samoloty gaśnicze
Współpraca obu partnerów, nie ogranicza się do handlu i znoszenia barier celnych. Kanada oraz Unia Europejska, wspólnie zamówiły nowe samoloty przeznaczone do gaszenia pożarów lasów. Maszyny mają być wykorzystywane podczas akcji przeciwpożarowych w Europie i Kanadzie. Wspólne zakupy stanowią przykład współdziałania w zakresie wyposażenia służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo.
Znaczenie tych samolotów, wiąże się z zagrożeniem pożarowym podczas okresów wysokich temperatur. Nowy sprzęt ma wspierać działania podejmowane w przypadku rozległych pożarów terenów leśnych. Jego wykorzystanie może ograniczać straty przyrodnicze oraz zagrożenie dla mieszkańców obszarów objętych ogniem. Jest to jeden z projektów, w których współpraca europejsko-kanadyjska przybrała już postać wspólnego zamówienia.
Kolejnym obszarem są surowce wykorzystywane przez przemysł. Unia Europejska i Kanada zamierzają rozbudować możliwości przetwarzania materiałów krytycznych, aby ograniczyć zależność od dostaw z Chin. Państwo to zajmuje dominującą pozycję na światowym rynku wielu półproduktów przemysłowych. Jednym z powodów są niskie koszty ich wytwarzania. Dla europejskich i kanadyjskich przedsiębiorstw oznacza to dużą konkurencję cenową ze strony chińskich producentów.
Kanada produkuje dziesięć surowców kluczowych dla NATO
Uzależnienie od tanich produktów i półproduktów z Chin, jest postrzegane przez zachodnie państwa demokratyczne jako zagrożenie dla bezpieczeństwa gospodarczego. Dotyczy to zwłaszcza materiałów potrzebnych do produkcji zaawansowanych urządzeń, baterii, elektroniki i wyposażenia wojskowego. Utworzenie własnych zakładów przetwórczych wymaga jednak znacznych nakładów finansowych. Przedsiębiorstwa działające w Europie muszą uwzględniać obowiązujące wymagania środowiskowe oraz wyższe koszty zatrudnienia.
Budowa instalacji przetwarzających surowce krytyczne zgodnie z zachodnimi standardami, mogłaby wymagać publicznego wsparcia liczonego w miliardach euro. Bez takich środków konkurowanie ceną z produktami chińskimi pozostaje trudne. Istotną rolę w planach dywersyfikacji dostaw odgrywa Kanada, która dysponuje znacznymi zasobami mineralnymi i prowadzi już wydobycie materiałów wykorzystywanych w sektorze obronnym.
„Kanada produkuje już dziesięć z dwunastu surowców uznanych przez NATO za kluczowe dla obronności”.
Dwa pozostałe rodzaje surowców, to pierwiastki ziem rzadkich oraz mangan. Kanada nie prowadzi jeszcze ich produkcji w zakresie uwzględnionym w tym zestawieniu, ale posiada również duże zasoby tych materiałów. Mogą one stanowić podstawę przyszłych inwestycji wydobywczych i przetwórczych. Rozwinięcie takiej działalności wymaga odpowiedniej infrastruktury, technologii i finansowania.
Wydobywanie oraz przetwarzanie pierwiastków ziem rzadkich wiąże się z poważnymi trudnościami środowiskowymi. W procesach technologicznych wykorzystywane są agresywne kwasy. Powstają też odpady o wysokiej toksyczności, a część pozostałości może zawierać substancje promieniotwórcze. Rozbudowa produkcji tych materiałów wymaga więc nie tylko kapitału, lecz także rozwiązań ograniczających zagrożenia związane z odpadami.
Rock Tech szuka inwestorów dla zakładów w Brandenburgii i Ontario
Jednym z konkretnych przykładów niemiecko-kanadyjskiej współpracy przemysłowej, są plany przedsiębiorstwa surowcowego Rock Tech. Spółka zamierza produkować wodorotlenek litu wykorzystywany do wytwarzania baterii. Inwestycje zaplanowano w dwóch lokalizacjach, w kanadyjskiej prowincji Ontario oraz w niemieckiej Brandenburgii. Europejski zakład miałby być pierwszą tego rodzaju instalacją przetwarzającą lit na kontynencie.
Wodorotlenek litu, jest jednym z materiałów wykorzystywanych przez przemysł akumulatorowy. Rozwój własnych możliwości jego wytwarzania, wpisuje się w plany budowy bezpieczniejszych łańcuchów dostaw dla produkcji baterii. Podobne znaczenie ma zwiększanie dostępu do materiałów używanych przy produkcji półprzewodników. Przedsiębiorstwa po obu stronach Atlantyku są zainteresowane ograniczeniem zależności od zewnętrznych dostawców tych produktów.
Główną przeszkodą w realizacji planów Rock Tech, pozostaje brak odpowiedniego finansowania. W przypadku projektu w Brandenburgii, potrzebne są środki inwestorskie w wysokości 750 milionów euro. Dla przedsięwzięcia planowanego w Ontario firma poszukuje inwestorów gotowych zapewnić 600 milionów dolarów kanadyjskich. Oba projekty wymagają więc pozyskania znacznego kapitału przed ich pełną realizacją.
- Brandenburgia – planowany zakład wytwarzający wodorotlenek litu, wymagający finansowania w wysokości 750 mln euro.
- Ontario – kanadyjski projekt przetwórczy, dla którego poszukiwane jest 600 mln dolarów kanadyjskich.
- Główny produkt – wodorotlenek litu przeznaczony do zastosowania w produkcji baterii.
- Cel inwestycji – rozbudowa własnych zdolności przetwórczych i zabezpieczenie dostaw materiałów dla przemysłu.
Przedsięwzięcia Rock Tech pokazują zarówno zakres planowanej współpracy, jak i skalę kosztów związanych z rozwojem przemysłu surowcowego. Samo posiadanie zasobów mineralnych nie wystarcza do zapewnienia niezależności produkcyjnej. Konieczne jest również uruchomienie zakładów, które będą w stanie przekształcać wydobywane materiały w produkty wykorzystywane przez producentów baterii i podzespołów elektronicznych.
TKMS i Grupa Schwarz rozwijają współpracę z Kanadą
Wspólne przedsięwzięcia Niemiec i Kanady, obejmują również przemysł obronny. Niemiecki producent okrętów podwodnych TKMS, wywodzący się z koncernu Thyssenkrupp, został wybrany przez Kanadę jako preferowany dostawca nowych jednostek. Przedsięwzięcie jest związane z planami rozwoju współpracy w zakresie flot podwodnych. Szacunkowa wartość całego wieloletniego programu, obejmującego także późniejsze utrzymanie i eksploatację jednostek, może sięgać 62 miliardów euro. Kwota ta nie oznacza wartości już podpisanego kontraktu.,
Drugim ważnym obszarem jest rozwój sztucznej inteligencji. Grupa Schwarz, do której należą sieci handlowe Lidl i Kaufland, przeznaczyła 500 milionów euro na niemiecko-kanadyjskie przedsięwzięcie technologiczne. Jego celem jest tworzenie rozwiązań umożliwiających ograniczenie zależności od oprogramowania pochodzącego ze Stanów Zjednoczonych. Projekt zakłada rozwój narzędzi, które mają być wykorzystywane przez instytucje publiczne oraz przedsiębiorstwa.
Planowane zastosowania obejmują przede wszystkim administrację, bankowość i sektor obronny. W tych dziedzinach szczególne znaczenie ma możliwość korzystania z własnych rozwiązań technologicznych. Niemiecko-kanadyjskie przedsięwzięcie wpisuje się w rozwój niezależnej sztucznej inteligencji, która ma zmniejszać uzależnienie europejskich instytucji i firm od zagranicznych dostawców oprogramowania.
Zaangażowanie Grupy Schwarz oraz projekty realizowane przez TKMS pokazują różnorodność współpracy gospodarczej z Kanadą. Obejmuje ona zarówno duże zamówienia przemysłowe, jak i rozwój zaawansowanych technologii cyfrowych. W obu przypadkach istotne znaczenie mają inwestycje, długoterminowe umowy oraz współdziałanie przedsiębiorstw działających po obu stronach Atlantyku.
Isar Aerospace planuje starty rakiet z Kanady
Kolejny projekt dotyczy przemysłu kosmicznego. Monachijskie przedsiębiorstwo Isar Aerospace, planuje wystrzeliwanie zaawansowanych rakiet nośnych ze wschodniego wybrzeża Kanady. Rakiety mają służyć do wynoszenia ładunków na orbitę okołoziemską. Przedsięwzięcie stanowi następny przykład wykorzystania współpracy niemieckich firm z kanadyjskimi partnerami w sektorach zaawansowanych technologii.
Plany związane z rakietami uzupełniają projekty dotyczące przemysłu obronnego, sztucznej inteligencji i przetwarzania surowców. W przypadku Isar Aerospace, wskazano możliwość wykorzystania kanadyjskiego terytorium do prowadzenia startów orbitalnych. Projekt znajduje się wśród przedsięwzięć zapowiadanych na najbliższy okres.
Ponad 640 niemieckich firm działa w Kanadzie
Znaczenie Kanady dla niemieckiej gospodarki, nie ogranicza się do nowych projektów. Na tamtejszym rynku działa już ponad 640 niemieckich przedsiębiorstw. Wśród nich znajdują się Siemens, Bosch, Stihl, BMW, Volkswagen, Mercedes, Rheinmetall oraz Dr. Oetker. Część tych firm prowadzi działalność w Kanadzie od wielu lat. Ich obecność obejmuje różne gałęzie przemysłu oraz sektory gospodarki.
Wśród kolejnych planów współpracy znajdują się dostawy surowców energetycznych. Niemcy zamierzają zwiększać bezpieczeństwo zaopatrzenia w energię poprzez import skroplonego gazu ziemnego z Kanady. Rozważane są również dostawy zielonego wodoru. Oba kierunki mają służyć zróżnicowaniu źródeł zaopatrzenia niemieckiej gospodarki.
Na znaczenie rozwoju relacji z Kanadą wpływa także polityka gospodarcza Stanów Zjednoczonych. Działania prezydenta Donalda Trumpa, prowadzą do napięć w dotychczasowych stosunkach handlowych w Ameryce Północnej. Niemieckie przedsiębiorstwa obecne na kanadyjskim rynku obserwują te zmiany. Polityka amerykańskiego prezydenta, destabilizuje relacje gospodarcze w regionie i sprzyja poszukiwaniu przez Kanadę innych partnerów handlowych.
Mimo rozwiniętej współpracy, Kanada nie należy jeszcze do najważniejszych kierunków niemieckiego eksportu. Zajmuje 25. miejsce w zestawieniu niemieckich rynków eksportowych. W przypadku całej Unii Europejskiej, znajduje się na 12. pozycji. Oznacza to, że handel z tym państwem pozostaje mniejszy niż z wieloma innymi partnerami gospodarczymi Europy.
Obecne relacje obejmują już jednak liczne inwestycje, działające przedsiębiorstwa oraz nowe projekty przemysłowe. Umowa CETA zapewnia większość podstawowych ułatwień celnych, a według Komisji Europejskiej dostępne preferencje nie zostały jeszcze w pełni wykorzystane. Dalszy rozwój współpracy będzie zależał przede wszystkim od wykorzystania istniejących porozumień, finansowania planowanych inwestycji oraz realizacji projektów dotyczących surowców, technologii, energetyki i przemysłu obronnego.
FAQ
O ile wzrósł handel między Unią Europejską a Kanadą?
Wymiana handlowa między Unią Europejską a Kanadą wzrosła o około 80 procent. Rozwój handlu jest związany między innymi ze stosowaniem umowy CETA, która zniosła niemal wszystkie cła między partnerami.
Od kiedy obowiązuje umowa CETA między Unią Europejską a Kanadą?
Umowa CETA jest tymczasowo stosowana od września 2017 roku. Większość ceł została zniesiona, ale porozumienie nadal nie obowiązuje w pełnym zakresie, ponieważ nie zatwierdziły go parlamenty dziewięciu państw członkowskich UE.
Ile oszczędzają niemieckie i kanadyjskie przedsiębiorstwa dzięki CETA?
Według przedstawionych danych przedsiębiorstwa niemieckie i kanadyjskie oszczędzają rocznie od 600 do 900 milionów euro na opłatach celnych.
Czy obywatele Unii Europejskiej będą mogli łatwiej pracować w Kanadzie?
Rozważane jest szersze wzajemne uznawanie kwalifikacji zawodowych oraz ograniczanie barier administracyjnych. Nie wiadomo jeszcze, czy zostanie zawarte porozumienie imigracyjne ułatwiające obywatelom UE podejmowanie pracy i zamieszkanie w Kanadzie.
Czy Kanada przystąpi do programu Erasmus+?
Kanada wyraziła zainteresowanie uczestnictwem w unijnym programie wymiany studentów Erasmus+. Planuje również rozwijać współpracę badawczą z europejskimi partnerami.
Jakie surowce krytyczne produkuje Kanada?
Kanada produkuje dziesięć z dwunastu surowców uznanych przez NATO za kluczowe dla obronności. Pozostałe dwie kategorie to pierwiastki ziem rzadkich i mangan, których znaczne zasoby również znajdują się na terytorium Kanady.
Ile pieniędzy potrzebuje Rock Tech na inwestycje w Brandenburgii i Ontario?
Projekt przetwarzania litu w Brandenburgii wymaga finansowania w wysokości 750 milionów euro. W kanadyjskiej prowincji Ontario przedsiębiorstwo poszukuje inwestorów dla przedsięwzięcia o wartości 600 milionów dolarów kanadyjskich.
Jaką wartość ma projekt okrętów podwodnych TKMS dla Kanady?
Szacunkowa wartość wieloletniego programu dotyczącego nowych okrętów podwodnych, wraz z ich późniejszym utrzymaniem i eksploatacją, może wynosić około 62 miliardów euro. TKMS został wybrany jako preferowany dostawca, co nie jest równoznaczne z podpisaniem kontraktu na całą tę kwotę.
Źródło: Tagesschau
