Porozumienie po nocnych rozmowach w Berlinie
Przywódcy CDU, CSU i SPD osiągnęli kompromis po wielogodzinnych negocjacjach prowadzonych pod przewodnictwem kanclerza Friedricha Merza. Partie uzgodniły, że podatek od energii elektrycznej zostanie obniżony do europejskiego minimum dla wszystkich konsumentów, a nie tylko wybranych gałęzi gospodarki. Porozumienie ogłoszono 18 listopada. Według dpa i n-tv finansowanie zostało zabezpieczone na 2027 rok, natomiast trwałość ulgi w kolejnych latach pozostaje otwartą kwestią.
Decyzja zmienia wcześniejszy przebieg prac nad budżetem. Zaledwie kilka dni wcześniej brak środków uniemożliwił koalicji zatwierdzenie powszechnej obniżki. Polityczne napięcie rosło, ponieważ Merz wcześniej publicznie zapowiadał zmniejszenie podatku od prądu, a SPD domagała się wiarygodnego źródła finansowania. Poranne porozumienie usuwa zasadniczą przeszkodę na rok 2027, lecz nie rozwiązuje automatycznie problemu finansowania na dalsze lata.
O ile może spaść podatek od prądu i ile zyskają gospodarstwa domowe?
Podstawowa niemiecka stawka podatku od energii elektrycznej wynosi 2,05 eurocenta za kilowatogodzinę. Unijne minimum dla odbiorców domowych to 0,1 eurocenta. Przy wdrożeniu uzgodnionego rozwiązania sam podatek zmniejszyłby się więc o 1,95 eurocenta na każdej kilowatogodzinie. Wartości te wynikają z zasad przedstawionych przez niemiecki Bundestag; inne minimum obowiązuje przy określonych zastosowaniach biznesowych.
Dla gospodarstwa domowego zużywającego 3500 kWh rocznie daje to 68,25 euro różnicy w samej kwocie podatku. Gdyby obniżka została w pełni przeniesiona na odbiorcę, a także zmniejszyła podstawę naliczania 19-procentowego VAT, modelowa roczna oszczędność wyniosłaby około 81 euro. Przy zużyciu 4000 kWh byłoby to około 93 euro. To przykłady rachunkowe, a nie obietnica identycznej kwoty na każdej fakturze.
Na rachunek nadal będą wpływać ceny samej energii, opłaty sieciowe, taryfa dostawcy i pozostałe obciążenia. Zmiana jednego podatku nie jest tym samym co obniżenie ceny hurtowej prądu. Dla rodzin ważne będzie to, jak dostawcy uwzględnią przyszłe przepisy w rozliczeniach i czy ulga obejmie cały okres od początku 2027 roku.
Dlaczego koalicja musiała ponownie negocjować podatek?
Wcześniejsze uzgodnienia budżetowe nie przewidywały dostatecznego finansowania obniżki dla wszystkich. Roczny ubytek dochodów publicznych szacowano w negocjacjach na około 5,4 mld euro. Podczas prac nad federalnym budżetem Niemiec na 2027 rok politycy uzgodnili rekordową skalę wydatków i zadłużenia, ale kwestia podatku od energii pozostawała wówczas nierozstrzygnięta.
Merz naciskał na realizację obietnicy koalicyjnej, argumentując potrzebą obniżenia kosztów życia oraz prowadzenia działalności gospodarczej. Kierowane przez Larsa Klingbeila ministerstwo finansów domagało się wskazania stabilnego źródła pokrycia utraconych wpływów. Nowy kompromis jest zatem politycznym ustaleniem dotyczącym konkretnego roku budżetowego, a nie dowodem, że państwo może już zagwarantować identyczną ulgę na czas nieokreślony.
Niższy podatek dla rodzin i firm - co pozostaje do zrobienia?
Od początku 2026 roku preferencyjne stawki obowiązują już część przedsiębiorstw produkcyjnych oraz sektor rolny i leśny. Zapowiedziana zmiana ma rozszerzyć mechanizm na pozostałe przedsiębiorstwa i gospodarstwa domowe. Dla części niewielkich firm, które dotąd płaciły standardową stawkę, znaczenie będzie miała nie tylko suma podatku, ale również termin uwzględnienia nowych zasad w rozliczeniach.
Koszt energii to także jeden z czynników decydujących o konkurencyjności fabryk. Wcześniejsze dane o kondycji niemieckiego przemysłu wskazywały na poprawę aktywności, choć nie usunęły obaw przedsiębiorców związanych z wydatkami i inwestycjami. Jednocześnie odbiorcy indywidualni oceniają ulgi w szerszym kontekście cen: w październiku odnotowano spowolnienie niemieckiej inflacji do 2,8 proc., ale nie oznaczało ono automatycznego spadku wszystkich wydatków gospodarstw domowych.
Porozumienie koalicyjne musi jeszcze zostać przełożone na odpowiednie przepisy i praktyczne zasady poboru podatku. Potrzebne będą szczegółowe rozstrzygnięcia dotyczące terminów, finansowania i sposobu rozliczenia odbiorców. Do czasu ich wejścia w życie obecne rachunki nie zmieniają się na mocy samego komunikatu polityków.
Gdzie odbyły się negocjacje niemieckiej koalicji?
Rozmowy CDU, CSU i SPD przeprowadzono w Urzędzie Kanclerskim przy Willy-Brandt-Straße 1 w Berlinie. To siedziba kanclerza federalnego, w której podejmowano decyzje o przyszłorocznej polityce podatkowej i budżetowej.
Urząd Kanclerski w Berlinie.
Źródła informacji: dpa, n-tv, Bundestag, Bundesregierung.