Komunikat ABW z 10 listopada. Zatrzymania przeprowadzono tydzień wcześniej
Nowe informacje o sprawie przekazała we wtorek Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Z jej oficjalnego komunikatu wynika, że funkcjonariusze delegatury w Łodzi zatrzymali dwóch mężczyzn 3 listopada 2026 roku w Mińsku Mazowieckim, w województwie mazowieckim. Oznacza to, że data ujawnienia szczegółów opinii publicznej różni się od daty samego zatrzymania. Depesza Reutersa opisująca komunikat ABW ukazała się 10 listopada o godz. 10:42 czasu polskiego.
Podczas czynności przeszukano miejsca pobytu podejrzanych oraz inne lokalizacje związane z postępowaniem. Funkcjonariusze zabezpieczyli nośniki danych. Agencja nie podała nazwisk ani wieku zatrzymanych. Na podstawie opublikowanych informacji nie można też ustalić pełnego katalogu rozpoznawanych obiektów czy konkretnych miejsc, w których miało dochodzić do podpaleń.
Według śledczych rozpoznawali obiekty wojskowe i podpalali samochody
ABW opisuje dwa zasadnicze rodzaje działań przypisywanych podejrzanym. Pierwszym było zbieranie informacji o infrastrukturze krytycznej i obiektach wojskowych na terenie Polski. Chodzi o rozpoznawanie miejsc mogących mieć znaczenie dla funkcjonowania państwa i jego bezpieczeństwa. Służba nie ujawnia, które jednostki lub instalacje miały być obserwowane, dlatego wskazywanie konkretnych obiektów byłoby nieuprawnione.
Drugim wątkiem są podpalenia pojazdów. Z komunikatu wynika, że wcześniej zmieniano ich numery rejestracyjne na podobne do stosowanych w samochodach ukraińskiego wojska. Śledczy badają ten zabieg w kontekście próby skierowania podejrzeń na stronę ukraińską. Reuters, powołując się także na wypowiedź prokuratury, przekazał, że celem działań miało być wzbudzanie nastrojów antyukraińskich. Jest to ustalenie przedstawione przez organy ścigania, a nie prawomocnie potwierdzona wina zatrzymanych.
Za wykonywanie zlecanych czynności podejrzani mieli otrzymywać pieniądze, między innymi w kryptowalutach. Agencja nie podała kwot, nazw wykorzystywanych platform ani szczegółowego sposobu rozliczeń. Nie wiadomo również, ile dokładnie pojazdów objęto zarzutami. Tych danych nie należy zastępować szacunkami.
Co oznaczają pojęcia używane w komunikacie?
Infrastruktura krytyczna - systemy i obiekty ważne dla podstawowych usług i bezpieczeństwa państwa, np. dostaw energii i łączności.
Dywersja - celowe działania wymierzone w bezpieczeństwo lub funkcjonowanie określonych obiektów, urządzeń albo usług.
Tymczasowe aresztowanie - środek zapobiegawczy stosowany decyzją sądu w toku postępowania karnego; nie jest wyrokiem skazującym.
Jakie zarzuty i decyzje procesowe podano?
Prokurator przedstawił obu mężczyznom zarzuty działalności szpiegowskiej na rzecz obcego wywiadu przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej oraz aktów dywersji. ABW wskazała na art. 130 § 1 i 7 kodeksu karnego. W komunikacie podano, że za zarzucane czyny grozi kara od 10 lat więzienia do dożywotniego pozbawienia wolności. Informacja o ustawowym zagrożeniu karą nie oznacza, że taki wyrok już zapadł.
4 listopada, na podstawie materiałów zebranych przez ABW, Łódzki Wydział Zamiejscowy Departamentu do Spraw Zwalczania Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej wszczął postępowanie przygotowawcze. Na wniosek prokuratora sąd zastosował wobec obydwu podejrzanych tymczasowy areszt na okres trzech miesięcy. O winie może rozstrzygnąć wyłącznie sąd po przeprowadzeniu postępowania.
Sprawa jest odrębna od opisywanego 5 listopada przez TrybunaPolska.pl śledztwa ABW dotyczącego sześciu osób i dostaw komponentów wojskowych do Rosji. W tamtym postępowaniu chodziło o inny mechanizm i inną grupę podejrzanych. Wspólny kontekst zagrożeń ze strony rosyjskiego wywiadu nie stanowi podstawy do łączenia obu spraw.
Mińsk Mazowiecki - miejsce zatrzymania podejrzanych
Mińsk Mazowiecki leży na wschód od Warszawy. To właśnie tam, według ABW, funkcjonariusze przeprowadzili zatrzymania 3 listopada. Służba podaje, że działania polegające na rozpoznawaniu obiektów miały mieć zasięg ogólnopolski. Mińska Mazowieckiego nie należy więc utożsamiać ze wszystkimi miejscami objętymi postępowaniem.
Mapa Mińska Mazowieckiego
Rosyjskie działania hybrydowe. Dlaczego tablice rejestracyjne są ważnym szczegółem?
W przypadku opisanym przez ABW uderzające jest łączenie potencjalnego rozpoznania obiektów z podpaleniami, którym miały towarzyszyć manipulacje oznaczeniami pojazdów. Według organów ścigania działania te służyły nie tylko wyrządzeniu szkód, ale też wywołaniu określonej reakcji społecznej. Tak przedstawiony motyw wymaga jednak dalszej oceny dowodów i nie uprawnia do obarczania odpowiedzialnością osób niemających związku ze sprawą.
Temat ochrony ważnych instalacji powraca także poza Polską. Pisaliśmy już o tym, jak Niemcy zaostrzają środki ochrony infrastruktury krytycznej przed sabotażem. Inną, niezależną sprawą był pożar instalacji kolejowych pod Hamburgiem, przy którym badano możliwy sabotaż. Porównanie pokazuje różne formy zagrożeń, ale nie dowodzi powiązań sprawców między tymi wydarzeniami.
W polskiej debacie o zagrożeniach hybrydowych pojawiają się również działania wobec innych sektorów. Opisywany przez nas postulat wzmocnienia ochrony rolnictwa przed zakłóceniami GPS i atakami hybrydowymi dotyczył innego rodzaju ryzyka niż zarzuty w sprawie dwóch zatrzymanych. Wspólnym mianownikiem pozostaje ochrona podstawowych funkcji państwa.
Co w tej sprawie nadal wymaga wyjaśnienia?
Oficjalne komunikaty potwierdzają datę i miejsce zatrzymania, charakter postawionych zarzutów, decyzję o areszcie i główne ustalenia śledczych. Nie wskazują natomiast pełnej liczby podpaleń, ich lokalizacji, wartości ewentualnych strat, tożsamości zleceniodawców ani szczegółów zabezpieczonego materiału dowodowego. Nie wiadomo również, na jakim etapie zostaną przedstawione dalsze informacje procesowe.
Najważniejsze rozróżnienie: zatrzymania nastąpiły 3 listopada, a ABW publicznie ujawniła sprawę 10 listopada. Zarzuty i tymczasowy areszt są potwierdzonymi czynnościami procesowymi; sprawstwo i odpowiedzialność karna pozostają przedmiotem postępowania.
Źródła informacji
- Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego - komunikat z 10 listopada 2026 roku
- Reuters - depesza opublikowana 10 listopada 2026 roku o 10:42 czasu polskiego
