czwartek, 19 listopad 2026 19:21

IEA: Chłodzenie budynków wyprzedza potrzeby ogrzewania

Oprac.:
IEA: Chłodzenie budynków zyskuje na znaczeniu IEA: Chłodzenie budynków zyskuje na znaczeniu Fot: Pixabay / zdjęcie poglądowe

Międzynarodowa Agencja Energetyczna oceniła w raporcie World Energy Outlook 2026, że globalne zapotrzebowanie na usługę chłodzenia budynków po raz pierwszy przewyższa potrzeby ogrzewania. Rosnące temperatury i dochody gospodarstw domowych zwiększają popyt na klimatyzację, co będzie wymagało modernizacji sieci elektroenergetycznych i sprawnego zarządzania szczytowym poborem prądu. Agencja przedstawia także nowe scenariusze zużycia energii do 2035 roku.

Chłodzenie wyprzedza ogrzewanie. Co dokładnie porównała MAE?

W opublikowanym 19 listopada raporcie World Energy Outlook 2026 Międzynarodowa Agencja Energetyczna wskazuje na przełom w strukturze potrzeb energetycznych budynków. Chodzi o łączne zapotrzebowanie na usługi zapewniające komfort cieplny: utrzymanie niższej temperatury w gorącym otoczeniu oraz ogrzanie pomieszczeń w chłodniejszym klimacie. Nie jest to stwierdzenie, że wszystkie istniejące klimatyzatory zużywają już więcej zakupionego prądu niż wszelkie systemy ogrzewania zużywają różnych paliw. Dostarczenie tej samej usługi może wymagać innej ilości energii w zależności od urządzenia, izolacji budynku i lokalnych warunków.

Agencja tłumaczy zmianę rosnącymi temperaturami, urbanizacją i poprawą poziomu dochodów w państwach rozwijających się. Szczególnie duży wzrost potrzeb przewidywany jest w Indiach i Azji Południowo-Wschodniej, a dalej w Ameryce Łacińskiej, na Bliskim Wschodzie i w Afryce. Dla wielu mieszkańców chłodzenie nie jest dziś luksusem, lecz sposobem ograniczania zagrożeń związanych z ekstremalnymi temperaturami. Jednocześnie gwałtowny wzrost liczby urządzeń może pogłębiać obciążenie infrastruktury, jeśli nie będzie towarzyszył mu rozwój sieci i efektywności energetycznej.

Najważniejsze liczby z raportu na 2035 rok

W gospodarkach rozwijających się poza Chinami około 85 procent gospodarstw domowych jest narażonych na wysokie temperatury, podczas gdy klimatyzację posiada mniej niż 20 procent z nich. Ta luka nie oznacza, że każda rodzina natychmiast kupi klimatyzator; pokazuje jednak potencjalną skalę przyszłego popytu, gdy dostępność urządzeń i energii będzie rosła.

Scenariusz MAE Dodatkowe zapotrzebowanie na prąd do chłodzenia do 2035 r. Interpretacja
STEPS - polityki deklarowane około 1700 TWh więcej Wzrost popytu przy założeniach scenariusza polityk
Wariant silniejszych fal upałów około 2400 TWh więcej O około 700 TWh, czyli 40 proc. ponad STEPS

Scenariusze MAE są prognozami warunkowymi, nie ogłoszonymi wynikami pomiaru przyszłości

MAE porównuje scenariusz STEPS z wariantem zakładającym częstsze, silniejsze i dłuższe fale upałów. Dodatkowe 700 terawatogodzin w tym drugim ujęciu jest efektem przyjętych założeń dotyczących temperatur oraz użytkowania klimatyzacji. Nie wolno interpretować tej wartości jako ilości energii już wykorzystanej ani jako pewnej wielkości zużycia w 2035 roku. Oprócz rocznego wolumenu bardzo ważna jest koncentracja zapotrzebowania w gorące popołudnia i wieczory.

Dlaczego upały są trudnym testem dla sieci?

W systemie elektroenergetycznym elektrownie muszą w każdej chwili równoważyć zapotrzebowanie odbiorców. Kiedy całe osiedla jednocześnie uruchamiają klimatyzatory, szczyt poboru może rosnąć szybciej niż przeciętne zużycie w ciągu roku. Oznacza to większe wymagania wobec linii przesyłowych, lokalnych transformatorów, magazynowania energii i źródeł mocy dostępnych właśnie podczas upałów. Jeśli nie zostaną odpowiednio rozbudowane, największym problemem może być przeciążenie w krótkim okresie, a nie brak energii w skali całego roku.

Raport przypomina też, że coraz bardziej cyfrowe sieci stają się podatne na różne typy zakłóceń. MAE wskazuje na utrzymujące się ryzyko cyberataków oraz awarii związanych z klęskami żywiołowymi. To kolejny powód, aby inwestycji w chłodzenie nie rozpatrywać wyłącznie jako wyboru sprzętu domowego. Bezpieczeństwo energetyczne wymaga sprawnej infrastruktury i zdolności do reagowania na nieoczekiwane szczyty zapotrzebowania.

Skalę koniecznej modernizacji MAE określa konkretnymi liczbami: w ciągu następnej dekady świat będzie potrzebował co najmniej 25 mln kilometrów nowych linii elektroenergetycznych, a następne 15 mln kilometrów istniejących linii trzeba wymienić lub zmodernizować. Te wartości dotyczą całości transformacji i wzrostu popytu na prąd, nie wyłącznie klimatyzacji. Raport przewiduje również, że udział elektryczności w końcowym zużyciu energii może zbliżyć się do 30 procent do 2035 roku w scenariuszach CPS i STEPS, wobec 23 procent w 2025 roku.

Energia i polityka klimatyczna. Dlaczego raport jest ważny dla Europy?

W Europie od lat dyskutuje się głównie o kosztach ogrzewania, gazie i bezpieczeństwie dostaw zimą. Wcześniej opisywaliśmy poziom zapełnienia europejskich magazynów gazu i znaczenie zapasów. Nowy raport pokazuje inny wymiar tego samego wyzwania: przygotowanie systemów także na coraz bardziej energochłonne lata. Poszczególne państwa mają odmienny klimat i strukturę zabudowy, dlatego skala wzrostu potrzeb chłodzenia nie musi być taka sama w Polsce, we Włoszech i w Indiach.

Międzynarodowa debata obejmuje także szerszą zmianę udziału elektryczności w zużyciu energii. W czasie COP31 poruszano spór o ambitny cel elektryfikacji do 2035 roku. Więcej elektrycznych pomp ciepła, aut i urządzeń chłodniczych może ograniczać zużycie niektórych paliw, ale zwiększa zależność od niezawodnych sieci. Kluczowe jest więc zarówno wytwarzanie energii, jak i sposób jej transportu oraz sterowanie popytem.

Jak zmniejszać zużycie energii bez rezygnowania z chłodzenia?

Najprostsza odpowiedź nie sprowadza się do budowania większej liczby elektrowni. Znaczenie mają urządzenia o wysokiej efektywności, właściwe ustawienia temperatury, zacienianie okien, wentylacja nocna, izolacja oraz projektowanie miast ograniczających efekt nagrzewania. Te rozwiązania mogą zmniejszać szczyty poboru, lecz ich skuteczność zależy od klimatu i konkretnego budynku. W gorącym, wilgotnym regionie dostęp do bezpiecznego chłodzenia jest także zagadnieniem zdrowotnym, dlatego nie powinno się utożsamiać oszczędności wyłącznie z rezygnacją z klimatyzacji.

Trwające w Antalyi negocjacje klimatyczne na szczeblu ministrów mają inny charakter niż techniczny raport MAE, ale podejmują podobne pytanie: jak połączyć bezpieczeństwo dostaw, koszty ponoszone przez gospodarstwa domowe i ograniczanie emisji. Dobór źródeł energii, standardów budowlanych i sieci będzie zależał od decyzji podejmowanych w kolejnych latach. Prognoza agencji nie nakazuje jednej technologii każdemu państwu.

Co zyskuje gospodarstwo domowe, a co operator sieci?

Dla mieszkańca priorytetem jest komfort i rachunek za energię. Dla operatora równie ważne są przewidywalność poboru i możliwość utrzymania napięcia w sieci. Nowoczesne sterowanie klimatyzacją może przesuwać część pracy urządzenia poza najbardziej obciążone godziny, ale takie strategie muszą uwzględniać zdrowie mieszkańców i warunki pogodowe. Przy wyborze sprzętu warto porównywać efektywność sezonową, a nie tylko moc chłodniczą i cenę zakupu.

Wyniki raportu nie przesądzają, jak szybko nastąpi wzrost instalacji w konkretnych krajach. Pokazują natomiast, że przygotowanie na fale upałów staje się jednym z głównych zadań globalnej energetyki. Potrzebne są równocześnie urządzenia dostępne cenowo, modernizacja sieci i polityka ograniczania zbędnego zużycia. Bez tych elementów rosnące potrzeby chłodzenia mogą prowadzić do wyższych rachunków i większego ryzyka przerw w dostawach.

Źródła informacji

Międzynarodowa Agencja Energetyczna, Reuters, Tagesschau

Ostatnio zmieniany czwartek, 19 listopad 2026 19:47
Miłosz Niedzielski

Redaktor Trybuny Polskiej młodego pokolenia. Głównie zajmuje się działem niemieckim. Fan SEO. Zdolny naukowiec. Ponadto redaguje swoje dwa portale dla dzieci i młodzieży

https://trybunapolska.pl/milosz-niedzielski
  • Niedobór pracowników w Europie - dlaczego pracodawcy zmieniają wymagania wobec kandydatów
    Niedobór pracowników w Europie - dlaczego pracodawcy zmieniają wymagania wobec kandydatów

    Statystyki Eurostatu oraz raporty krajowych urzędów pracy potwierdzają: pomimo ogólnego spowolnienia gospodarczego europejski rynek pracy pozostaje rynkiem kandydata. Już teraz możemy jednak stwierdzić, że zaszły fundamentalne zmiany:

    Napisano czwartek, 19 listopad 2026 20:52
  • Japonia: Ekonomiści oczekują podwyżki stóp w grudniu
    Japonia: Ekonomiści oczekują podwyżki stóp w grudniu

    Aż 61 z 71 ekonomistów ankietowanych przez Reutersa przewiduje, że Bank Japonii podniesie w grudniu główną stopę procentową z 1,25 do 1,50 procent. Ponad połowa osób odpowiadających na kolejne pytanie oczekuje następnego ruchu do końca marca 2027 roku. To prognozy rynku, a nie decyzja banku centralnego; ostateczne rozstrzygnięcie zapadnie na posiedzeniu 17-18 grudnia.

    Napisano czwartek, 19 listopad 2026 19:34
  • IEA: Chłodzenie budynków wyprzedza potrzeby ogrzewania
    IEA: Chłodzenie budynków wyprzedza potrzeby ogrzewania

    Międzynarodowa Agencja Energetyczna oceniła w raporcie World Energy Outlook 2026, że globalne zapotrzebowanie na usługę chłodzenia budynków po raz pierwszy przewyższa potrzeby ogrzewania. Rosnące temperatury i dochody gospodarstw domowych zwiększają popyt na klimatyzację, co będzie wymagało modernizacji sieci elektroenergetycznych i sprawnego zarządzania szczytowym poborem prądu. Agencja przedstawia także nowe scenariusze zużycia energii do 2035 roku.

    Napisano czwartek, 19 listopad 2026 19:21
  • Brak aktualnego przeglądu to zakaz użytkowania systemu. Co grozi zarządcy budynku?
    Brak aktualnego przeglądu to zakaz użytkowania systemu. Co grozi zarządcy budynku?

    Brak ważnego przeglądu systemu asekuracyjnego oznacza konieczność wyłączenia go z użytkowania. Wymagania producentów przewidują kontrolę techniczną co najmniej raz na 12 miesięcy. Niedotrzymanie terminu może skutkować wstrzymaniem prac na dachu, a w razie wypadku również odpowiedzialnością osób zobowiązanych do zapewnienia bezpieczeństwa.

    Napisano czwartek, 19 listopad 2026 13:23
  • Korea Południowa: Eksport przekroczył bilion dolarów
    Korea Południowa: Eksport przekroczył bilion dolarów

    Korea Południowa przekroczyła 19 listopada granicę biliona dolarów eksportu w jednym roku. Ministerstwo handlu poinformowało, że stało się to po raz pierwszy w historii kraju, przy udziale półprzewodników sięgającym 42 procent wartości eksportu w pierwszych trzech kwartałach, napędzanym popytem na układy wykorzystywane w systemach sztucznej inteligencji. To czwarta gospodarka na świecie, która osiągnęła taki poziom sprzedaży zagranicznej.

    Napisano czwartek, 19 listopad 2026 09:56
  • Anthropic: Akcje po 83 dolary przed rekordowym debiutem
    Anthropic: Akcje po 83 dolary przed rekordowym debiutem

    Anthropic, producent modelu Claude, ustalił cenę akcji w rekordowej ofercie publicznej na 83 dolary za papier. Według Reutersa emisja 980 mln akcji ma przynieść 81,3 mld dolarów, a wycena spółki z uwzględnieniem rozwodnienia kapitału sięga około 1,5 bln dolarów. Notowania pod symbolem ANT na giełdzie Nasdaq mają rozpocząć się w czwartek 19 listopada. Wartość giełdowej oferty i wycena całej firmy to dwie różne wielkości.

    Napisano czwartek, 19 listopad 2026 07:53
  • Prezydent zawetował zmianę VAT i podpisał trzy ustawy
    Prezydent zawetował zmianę VAT i podpisał trzy ustawy

    Prezydent Karol Nawrocki zawetował 18 listopada ustawę zmieniającą VAT na część napojów bezalkoholowych i energetycznych. Jednocześnie podpisał trzy inne ustawy, w tym nowelizację likwidującą ulgę internetową dla nowych podatników od 2027 roku. Osobno zaakceptował zmiany akcyzy na alkohol i przepisy dotyczące inwestycji. Weto nie zmienia automatycznie cen napojów, a podpisane podatki mają własne terminy wejścia w życie.

    Napisano środa, 18 listopad 2026 19:17
  • Zondacrypto: Trzy osoby z zarzutami. Szczegóły śledztwa
    Zondacrypto: Trzy osoby z zarzutami. Szczegóły śledztwa

    Prokuratura Krajowa ujawniła 18 listopada zarzuty wobec trzech osób zatrzymanych dzień wcześniej w śledztwie dotyczącym giełdy Zondacrypto. Podejrzani odpowiadają m.in. za domniemany udział w grupie przestępczej i oszustwa na szkodę klientów. Śledczy opisują nieprawdziwe informacje o zabezpieczeniu bitcoinów, nieuprawnione transfery oraz ingerencję w systemy giełdy. Wniosek o aresztowanie podejrzanych nie oznacza jeszcze decyzji sądu o zastosowaniu tego środka.

    Napisano środa, 18 listopad 2026 19:07
  • ORLEN dostarczy Ukrainie gaz z trzech ładunków LNG
    ORLEN dostarczy Ukrainie gaz z trzech ładunków LNG

    ORLEN podpisał z ukraińskim Naftogazem nową umowę na dostawy gazu z trzech ładunków LNG ze Stanów Zjednoczonych. Surowiec ma zostać rozładowany i poddany regazyfikacji w terminalu w Świnoujściu, a następnie przesłany gazociągami do Ukrainy w pierwszym kwartale 2027 roku. Kontrakt ma zwiększyć odporność ukraińskiego rynku na zimowe niedobory oraz skutki ataków na infrastrukturę energetyczną.

    Napisano środa, 18 listopad 2026 15:10
  • Allegro: Kara 54,7 mln zł za obietnice sadzenia drzew
    Allegro: Kara 54,7 mln zł za obietnice sadzenia drzew

    Allegro otrzymało dwie kary prezesa UOKiK o łącznej wartości 54 728 000 zł za sposób promowania akcji sadzenia drzew związanej z odbiorem przesyłek Allegro One. Urząd uznał, że konsumenci mogli być wprowadzani w błąd zarówno co do liczby nowych nasadzeń, jak i warunków otrzymania drzewa. Decyzja ogłoszona 18 listopada nie jest prawomocna.

    Napisano środa, 18 listopad 2026 13:26
  • Jak zgłosić szkodę z ubezpieczenia i nie popełnić błędu – przewodnik krok po kroku
    Jak zgłosić szkodę z ubezpieczenia i nie popełnić błędu – przewodnik krok po kroku

    Moment, w którym polisa ma pokazać swoją wartość, bywa jednocześnie momentem największego stresu: stłuczka w drodze do pracy, zalane mieszkanie, złamana ręka dziecka na wycieczce. To właśnie wtedy popełnia się błędy, które komplikują lub opóźniają wypłatę odszkodowania – a większości z nich można łatwo uniknąć. Poniższy przewodnik porządkuje proces zgłaszania i likwidacji szkody od pierwszych minut po zdarzeniu aż po wypłatę świadczenia, a przy okazji pokazuje, w czym może pomóc doradca, u którego kupiono polisę.

    Napisano środa, 18 listopad 2026 12:06
  • Wielka Brytania: Inflacja wzrosła do 3,6 procent
    Wielka Brytania: Inflacja wzrosła do 3,6 procent

    Październikowa inflacja w Wielkiej Brytanii wzrosła do 3,6 proc. rok do roku, wobec 3,5 proc. we wrześniu. Office for National Statistics wskazał przede wszystkim ceny paliw, natomiast inflacja bazowa utrzymała się na 2,8 proc. Bank Anglii ostrzegł 18 listopada, że koszty energii mogą dalej podnosić ceny w 2027 roku.

    Napisano środa, 18 listopad 2026 09:52
  • Czyszczenie klimatyzacji Zabrze - skąd bierze się nieprzyjemny zapach z nawiewu i jak Kliwent usuwa jego przyczyny?
    Czyszczenie klimatyzacji Zabrze - skąd bierze się nieprzyjemny zapach z nawiewu i jak Kliwent usuwa jego przyczyny?

    Czyszczenie klimatyzacji w Zabrzu pomaga pozbyć się nieprzyjemnego zapachu z nawiewu. Wyjaśniamy, skąd się on bierze, jakie są metody odgrzybiania i kiedy samo mycie filtrów nie wystarczy.

    Napisano środa, 18 listopad 2026 08:24
  • Nvidia: Przychody wzrosły do 115,8 mld dolarów
    Nvidia: Przychody wzrosły do 115,8 mld dolarów

    Nvidia opublikowała wyniki za trzeci kwartał roku finansowego 2027: przychody wyniosły 115,8 mld dolarów, czyli o 103 proc. więcej niż rok wcześniej. Zysk netto według zasad GAAP wzrósł do 65,3 mld dolarów, a sprzedaż do centrów danych osiągnęła 107,6 mld dolarów. Firma podała też prognozę 130 mld dolarów przychodów w kolejnym kwartale, w okresie zmiany kierownictwa spółki.

    Napisano środa, 18 listopad 2026 08:19
  • Chiny: Xi Jinping apeluje o wolny handel na APEC
    Chiny: Xi Jinping apeluje o wolny handel na APEC

    Xi Jinping podczas otwarcia biznesowej części szczytu APEC w chińskim Shenzhen wezwał do wolnego i otwartego handlu oraz utrzymania stabilnych łańcuchów dostaw. Prezydent Chin sprzeciwił się protekcjonizmowi w czasie, gdy Stany Zjednoczone wprowadzają kolejne ograniczenia dotyczące zaawansowanych układów AI. Deklaracja padła przed spotkaniami przywódców, ale sama nie zmienia obowiązujących ceł.

    Napisano środa, 18 listopad 2026 06:41
  • Java: Pilny apel USA i Korei o aktualizacje
    Java: Pilny apel USA i Korei o aktualizacje

    Władze Stanów Zjednoczonych i Korei Południowej zaapelowały o pilne instalowanie poprawek bezpieczeństwa dla środowiska Java. Ostrzeżenia dotyczą luk w środowisku JDK używanym przez urzędy, banki i przedsiębiorstwa; nie należy ich mylić z podatnością wszystkich stron wykorzystujących JavaScript. Oracle opublikował aktualizację pakietu Java Development Kit 17 listopada, a w Seulu sprawą zajęły się instytucje państwowe.

    Napisano środa, 18 listopad 2026 06:28
  • Niemcy: Indeks ZEW wzrósł do 35,6 punktu w listopadzie
    Niemcy: Indeks ZEW wzrósł do 35,6 punktu w listopadzie

    Niemiecki instytut ZEW podał 17 listopada, że wskaźnik oczekiwań ekonomicznych wzrósł do 35,6 punktu, czyli o 7,5 punktu wobec października. Poprawiła się także ocena bieżącej sytuacji gospodarczej, choć pozostała na głęboko ujemnym poziomie. Badanie sugeruje ostrożny wzrost optymizmu wśród ekspertów finansowych, a nie zakończenie problemów niemieckiego przemysłu. Wyniki różnych branż są nadal wyraźnie rozbieżne.

    Napisano wtorek, 17 listopad 2026 19:18
  • Jak bezpiecznie oszczędzać w euro? Przegląd możliwości lokowania kapitału w EUR
    Jak bezpiecznie oszczędzać w euro? Przegląd możliwości lokowania kapitału w EUR

    Oszczędzanie w euro może być dobrym rozwiązaniem dla osób, które planują wydatki za granicą, zarabiają w europejskiej walucie lub chcą zdywersyfikować posiadany kapitał. Przechowywanie części oszczędności poza złotówką pozwala uniezależnić się od konieczności częstego przewalutowania i ułatwia przygotowanie do przyszłych zobowiązań w EUR. Samo posiadanie zagranicznej waluty nie oznacza jednak, że pieniądze będą efektywnie pracować. Warto poznać dostępne sposoby oszczędzania i sprawdzić, które z nich zapewniają odpowiedni poziom bezpieczeństwa, a jednocześnie pozwalają uzyskać dodatkowe korzyści finansowe.

    Napisano wtorek, 17 listopad 2026 18:42
  • All-on-4 i All-on-6: jak odbudowuje się cały łuk zębowy na kilku implantach
    All-on-4 i All-on-6: jak odbudowuje się cały łuk zębowy na kilku implantach

    Utrata wszystkich zębów w szczęce lub żuchwie nie oznacza, że jedynym dostępnym rozwiązaniem jest proteza wyjmowana. Jedną z możliwości leczenia jest odbudowa całego łuku zębowego na implantach. Wśród stosowanych rozwiązań znajdują się metody określane jako All-on-4 i All-on-6. Choć ich nazwy brzmią technicznie, podstawowa zasada jest stosunkowo prosta: kilka implantów stanowi podporę dla jednej konstrukcji protetycznej zastępującej brakujące zęby.

    Napisano wtorek, 17 listopad 2026 17:25
  • Vestas: Unia powinna ograniczyć chińskie oprogramowanie turbin
    Vestas: Unia powinna ograniczyć chińskie oprogramowanie turbin

    Szef duńskiego producenta turbin Vestas Henrik Andersen zaapelował 17 listopada o ostrzejsze unijne zasady dotyczące chińskiego oprogramowania w strategicznych instalacjach energetycznych. Andersen wskazuje systemy sterowania i aktualizacji oprogramowania, a nie wszystkie chińskie komponenty. Postulat nie jest obowiązującym unijnym prawem. Chodzi o postulat przedstawiciela branży, nie o już wprowadzony zakaz Unii Europejskiej.

    Napisano wtorek, 17 listopad 2026 17:18