Facebook Trybuna Polska            Twitter Trybuna Polska           Youtube Trybuna Polska           Kontakt Trybuna Polska

 
wtorek, 19 styczeń 2021 14:19

Co to jest prawica i lewica?

Janusz Korwin Mikke - Konfederacja - prawica Janusz Korwin Mikke - Konfederacja - prawica

W dzisiejszym świecie politycy należący do rozmaitych partii politycznych bardzo często operują tradycyjnym podziałem poglądów na te, które są prawicowe oraz te, które należą do nurtu lewicowego. Co tak naprawdę oznaczają owe pojęcia? Skąd czerpią one swoją genezę i jakie mają znaczenie dla dzisiejszych problemów? Warto wyjaśnić te kwestie, ponieważ doświadczenie pokazuje, że bardzo wiele osób nie zdaje sobie w pełni sprawę z tego, czym owa klasyczna prawica, jak i lewica jest.

 

Jak rozróżnić poglądy prawicowe i lewicowe?

Podstawą dla rozróżnienia ludzi o poglądach lewicowych oraz prawicowych jest klasycznie i tradycyjnie kwestia zapatrywania się na sprawy gospodarcze. Ów spór powstał już w XIX wieku, kiedy słabo opłacani i wyzyskiwani robotnicy zaczęli upominać się o swoje prawa i żądać załatania potężnych nierówności społecznych, jakie rosły między nimi, a bogatymi właścicielami zakładów. Na fali protestów i desperackiej walki o poprawę własnego bytu powstawały pierwsze socjalistyczne czy też socjaldemokratyczne partie polityczne, które w swoich programach umieszczały poprawę jakości życia mas pracowniczych. Chodziło o zagwarantowanie powszechnych emerytur i rent, ograniczenie dnia pracy do ośmiu godzin czy też podwyżkę pensji.

Historia prawicy i lewicy

Wiele z tych pierwotnych założeń udało się osiągnąć już w pierwszych dekadach XX wieku - osoby o poglądach lewicowych stawiały więc coraz to dalej idące postulaty dotyczące równości wszystkich obywateli i zniesienia wszelkich różnic społecznych. Prawicą nazwać więc można tych, którzy w obliczu owych postulatów, zdecydowanie preferowali pielęgnowali zastanego układu i nie chcieli go zmieniać. Uważali, że świat powinien rozwijać się na zasadach, które wyznacza mu wolny rynek. Działacze lewicowi optowali natomiast za maksymalnym uspołecznieniem gospodarki rynkowej, tak aby była ona przede wszystkim sprawiedliwa dla wszystkich, nie tylko dla grupy uprzywilejowanych bogaczy. Opowiadali się więc za państwowymi regulacjami wolnego rynku, a nawet w skrajnych wypadkach za całkowitym zniesieniem kapitalizmu i przejściem na model centralnie sterowany (ten ostatni wykorzystywany był w państwach komunistycznych, a więc tych gdzie lewicowe zapatrywania objawiały się w sposób najbardziej skrajny).

Podział na prawicę i lewicę

Ów tradycyjny podział na zwolenników nieregulowanego wolnego rynku, który sam kształtuje popyt i podaż i rozwiązuje wszystkie problemy oraz na osoby sceptyczne wobec owej nieomylności widoczny jest po dziś dzień. Osoby o poglądach lewicowych wspierają inwestycje publiczne, podnoszenie pensji w budżetówce, transfery socjalne, słowem, wszystko co jest w ich mniemaniu koniecznymi wydatkami budżetowymi, aby zapewnić społeczeństwu życie na odpowiednim poziomie cywilizacyjnym. Osoby o poglądach prawicowych uważają natomiast z reguły, że większość spraw powinna opierać się na własności prywatnej, a każda rzecz, która nie jest rentowna traci rację bytu. Państwo nie powinno się w ich rozumieniu świata wtrącać do gospodarki, która powinna być rozwijana jedynie przez autonomicznie działające podmioty operujące kapitałem prywatnym.

Spory prawocowo-lewicowe

Typowo tradycyjne spory prawicowo-lewicowe w dzisiejszym świecie to kwestia właściwego opodatkowania. Lewica opiera się na podatku progresywnym, a więc takim, w którym im ktoś więcej zarabia, tym większy procent od swoich dochodów płaci na rzecz państwa. Uargumentowane jest to faktem, że podatek dochodowy ma być równomiernie dolegliwy. Prawica odpowiada natomiast, że jest to niesprawiedliwe wobec dobrze zarabiających i jest karą za ich przedsiębiorczość postulując zazwyczaj podatek liniowy, który zakłada nałożenie na każdego konieczności oddania państwu tego samego procentu swoich dochodów niezależnie od ich wysokości. W skrajnych wypadkach ruchy prawicowe optują nawet za całkowitym zniesieniem podatku dochodowego jako "kary za pracę".

Różnice między zwolennikami prawicy i lewicy

Rozdźwięk między tradycyjnymi zwolennikami prawicy a lewicy widać również na polu wydatków państwowych, szczególnie, gdy w grę wchodzi kwestia wydatków socjalnych. Osoby o poglądach prawicowych z reguły krytykują tego rodzaju aktywności państwa nie chcąc finansować z własnych podatków czyiś zasiłków. Natomiast osoby o lewicowym światopoglądzie uważają, że państwo ma konieczność zapewnienia swoim obywatelom pewnego minimum egzystencjalnego, gdy znaleźli się w trudnej sytuacji życiowej.

Podsumowując, warto pamiętać, że tradycyjny podział na prawicę i lewicę odnosi się do spraw gospodarki i roli, jaką powinno w niej spełniać państwo. W dzisiejszych czasach najczęściej łączy się on także z innymi, bardziej społecznymi sprawami, ale zasadniczo rdzeniem rozróżnienia jest owo podejście do wolnego rynku. a więc całkowita wiara w jego nieomylność lub potrzeba jego koniecznego uspołecznienia.

 

 

Artykuł w skrócie:

  • Co to jest prawica i lewica?
  • Jak rozróżnić poglądy prawicowe i lewicowe?
  • Historia prawicy i lewicy
  • Podział na prawicę i lewicę
  • Spory prawocowo-lewicowe
  • Różnice między zwolennikami prawicy i lewicy

 

żródło: trybunapolska.pl

  • Strefa Gazy: Ostrzelano cywili, którzy przyszli po pomoc humanitarną
    Strefa Gazy: Ostrzelano cywili, którzy przyszli po pomoc humanitarną
     

    Narasta międzynarodowe oburzenie po tragicznym incydencie, w którym izraelskie wojsko otworzyło ogień do mieszkańców Strefy Gazy, którzy otoczyli konwój z pomocą humanitarną. Według Palestyńczyków liczba ofiar śmiertelnych i rannych jest przerażająca. Rada Bezpieczeństwa ONZ zorganizowała nadzwyczajne posiedzenie, aby omówić sytuację za zamkniętymi drzwiami.

    Napisano piątek, 01 marzec 2024 13:53
  • Czarnomorsk: Rosyjscy żołnierze zaatakowali gości kawiarni
    Czarnomorsk: Rosyjscy żołnierze zaatakowali gości kawiarni

    Uzbrojeni, zamaskowani mężczyźni wdarli się do kawiarni w miejscowości Czarnomorsk na zachodzie okupowanego Krymu i zaczęli bić jej klientów. Okazało się, że agresorami są rosyjscy żołnierze. Przybyli tam na wezwanie dwóch oficerów, którzy przebywali w lokalu.

    Napisano poniedziałek, 26 luty 2024 12:52
  • Donald Tusk: Spotkanie z Ursulą von der Leyen
    Donald Tusk: Spotkanie z Ursulą von der Leyen

    W piątek, w przeddzień 2. rocznicy wybuchu wojny w Ukrainie, Polskę odwiedzą przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen oraz premier Belgii Alexander De Croo. Spotkają się z premierem Donaldem Tuskiem, aby omówić szereg kwestii, w tym także dotyczących polityki europejskiej wobec sytuacji na wschodniej granicy.

    Napisano piątek, 23 luty 2024 15:30
  • Strefa Gazy: Pomoc humanitarna zrzucona z samolotu
    Strefa Gazy: Pomoc humanitarna zrzucona z samolotu

    W środku trwającej sytuacji kryzysowej w Gazie Wielka Brytania podjęła nietypowy krok, zrzucając zaopatrzenie drogą powietrzną, co stanowi pierwszy taki przypadek od czasu zawarcia porozumienia z Jordanią.  W środę, za pośrednictwem samolotu jordańskich sił powietrznych, do rejonu pasa Gazy dostarczono cztery tony pomocy humanitarnej, w tym leków, żywności i paliwa. Paczki z opadającymi spadochronami trafiły do szpitala Tal Al-Hawa w północnej części Gazy.

    Napisano czwartek, 22 luty 2024 15:47
  • Zachodni Brzeg: Jedna osoba zginęła w strzelaninie
    Zachodni Brzeg: Jedna osoba zginęła w strzelaninie

    Według doniesień izraelskich władz, w czwartek doszło do strzelaniny na autostradzie na okupowanym Zachodnim Brzegu, skutkującej co najmniej jedną ofiarą śmiertelną i kilkoma rannymi osobami. Służba ratunkowa Magen David Adom (MDA) poinformowała o tragicznych skutkach zdarzenia, potwierdzając zgon dwudziestoletniego mężczyzny i ranienie kilku innych osób, w tym kobiety w poważnym stanie.

    Napisano czwartek, 22 luty 2024 15:26
  • Gaza: Konwój ONZ ostrzelany przez wojsko Izraela?
    Gaza: Konwój ONZ ostrzelany przez wojsko Izraela?

    5 lutego siły izraelskie ostrzelały konwój Organizacji Narodów Zjednoczonych przewożący niezbędne zapasy żywności w środkowej Gazie, a następnie zablokowały przejazd ciężarówek do północnej części terytorium, gdzie sytuacja humanitarna jest na skraju kryzysu.

    Napisano środa, 21 luty 2024 16:19
  • Ukraina: Rosjanie mogą zająć miasto Awdijwka
    Ukraina: Rosjanie mogą zająć miasto Awdijwka

    Stany Zjednoczone ostrzegły, że Rosja może zająć kluczowe miasto na wschodzie Ukrainy – miejsce jednych z najzaciętszych walk w ostatnich miesiącach. Rzecznik Rady Bezpieczeństwa Narodowego John Kirby podkreślił, że istnieje ryzyko wpadnięcia Awdijewki pod rosyjską kontrolę, ze względu na niedobory amunicji na Ukrainie.

    Napisano piątek, 16 luty 2024 13:30
  • USA: Tajemnicze ostrzeżenie w sprawie bezpieczeństwa narodowego
    USA: Tajemnicze ostrzeżenie w sprawie bezpieczeństwa narodowego

    Szef Komisji Wywiadu Izby Reprezentantów ujawnił w środę istnienie „poważnego zagrożenia bezpieczeństwa narodowego”, co wywołało niepokój i dyskusje wśród urzędników oraz polityków. Ostrzeżenie to, choć nie zawierało konkretnych szczegółów, skłoniło do apelu o zachowanie spokoju.

    Napisano czwartek, 15 luty 2024 13:32
  • Anthony Albanese: Premier Australii oświadczył się swojej partnerce!
    Anthony Albanese: Premier Australii oświadczył się swojej partnerce!

    Premier Australii Anthony Albanese ogłosił swoje zaręczyny ze swoją partnerką, Jodie Haydon. Para, która poznawała się podczas kolacji biznesowej w Melbourne w 2020 roku, zdecydowała się na krok w przód w swoim związku. W oficjalnej rezydencji premiera w Canberze  Albanese oświadczył się w Walentynki specjalnie zaprojektowanym pierścionkiem, tworząc niezapomnianą chwilę dla nich obojga.

    Napisano czwartek, 15 luty 2024 13:22
  • Donald Trump: Burza po słowach byłego prezydenta
    Donald Trump: Burza po słowach byłego prezydenta

    Sugestia Donalda Trumpa, że Stany Zjednoczone nie będą chronić sojuszników z NATO, jeśli ci nie wydadzą wystarczających środków na obronę, wywołała burzę kontrowersji. Szef zachodniego sojuszu wojskowego, Jens Stoltenberg, ostrzegł, że taka postawa podważa całe bezpieczeństwo regionu.

    Napisano poniedziałek, 12 luty 2024 12:32
  • Strefa Gazy: Ponad 100 ofiar nalotów w Rafah
    Strefa Gazy: Ponad 100 ofiar nalotów w Rafah

    Według Palestyńskiego Towarzystwa Czerwonego Półksiężyca dziesiątki osób, w tym dzieci, zginęło w wyniku "niezwykle intensywnych" izraelskich nalotów i ostrzału, które w poniedziałek w nocy w wielu miejscach w Rafah nasiliły się w związku z narastającym międzynarodowym alarmem w związku z planowaną przez Izrael ofensywą lądową w południowym mieście Gazan.

    Napisano poniedziałek, 12 luty 2024 12:18
  • Strefa Gazy: Kryzys humanitarny pogłębia się
    Strefa Gazy: Kryzys humanitarny pogłębia się

    Mieszkańcy odizolowanej północy Gazy znajdują się w dramatycznej sytuacji, gdy dostęp do podstawowych środków życia coraz bardziej ogranicza się. Dzieci pozostają bez jedzenia przez dni, a niektórzy ludzie zmuszeni są do desperackich działań, aby zapewnić sobie pokarm i wodę.

    Napisano sobota, 10 luty 2024 16:09
  • Ukraina: Co najmniej 7 ofiar ataku na Charków
    Ukraina: Co najmniej 7 ofiar ataku na Charków

    Co najmniej siedem osób straciło życie w wyniku nocnego ataku rosyjskich dronów na stację benzynową w północno-wschodnim Charkowie – donoszą władze. Atak spowodował duże pożary w dzielnicy mieszkalnej, wywołując panikę i chaos wśród mieszkańców tego miasta na wschodzie Ukrainy.

    Napisano sobota, 10 luty 2024 16:00
  • Ukraina: Wymiana setki jeńców wojennych z Rosją
    Ukraina: Wymiana setki jeńców wojennych z Rosją

    W czwartek Rosja i Ukraina dokonały wymiany setek jeńców wojennych, ogłaszając zawarcie porozumienia w tej kwestii. W oświadczeniu Ministerstwa Obrony Rosji podano, że w wyniku negocjacji, w której pośredniczyły Zjednoczone Emiraty Arabskie, sto rosyjskich żołnierzy zostało wymienionych na równą liczbę członków Ukraińskich Sił Zbrojnych (UAF).

    Napisano piątek, 09 luty 2024 13:20
  • Rosja, Ilskij: Atak dronów w Kraju Krasnodarskim
    Rosja, Ilskij: Atak dronów w Kraju Krasnodarskim

    W wyniku ataku drona w rafinerii w Kraju Krasnodarskim na południu Rosji doszło do potężnego pożaru - donoszą ukraińskie i rosyjskie media. Incydent ten zwiększa napięcie pomiędzy Rosją i Ukrainą, które wzajemnie oskarżają się o ataki na swoje terytorium.

    Napisano piątek, 09 luty 2024 12:52
  • USA: Senat odrzucił ustawę w sprawie pomocy Ukrainie
    USA: Senat odrzucił ustawę w sprawie pomocy Ukrainie

    Na środowym posiedzeniu Senatu USA odrzucono ponadpartyjną ustawę, która miała za zadanie wzmocnić granice, a także przewidywała wsparcie dla Ukrainy i Izraela. Propozycja ta była owocem wielomiesięcznych negocjacji i miała ogromne znaczenie dla bezpieczeństwa narodowego. Odrzucenie projektu budzi kontrowersje i stawia pod znakiem zapytania przyszłość wsparcia dla tych kwestii.

    Napisano czwartek, 08 luty 2024 12:12
  • Ukraina: Atak rakietami na Kijów
    Ukraina: Atak rakietami na Kijów

    Rosja przeprowadziła w środę rano zmasowany atak rakietowy w Ukrainie. Minister spraw wewnętrznych Ukrainy Ihor Kłymenko przekazał, że pod gruzami częściowo zniszczonego przez rosyjskie rakiety bloku w Kijowie mogą znajdować się ludzie. Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski zapowiedział odpowiedź na agresję.

    Napisano środa, 07 luty 2024 13:53
  • Strefa Gazy: Co stało się z 6-letnią Hind Rajab?
    Strefa Gazy: Co stało się z 6-letnią Hind Rajab?

    Społeczeństwo domaga się odpowiedzi w sprawie losu 6-letniej palestyńskiej dziewczynki Hind Rajab oraz dwóch pracowników karetki pogotowia z Palestyńskiego Czerwonego Półksiężyca (PRCS). Incydent ten wydarzył się ponad tydzień temu w Gazie, kiedy samochód, w którym podróżowała Hind, znalazł się pod ostrzałem izraelskim.

    Napisano wtorek, 06 luty 2024 14:41
  • Ukraina: Rosjanie planują zdobyć Kupiańsk
    Ukraina: Rosjanie planują zdobyć Kupiańsk

    Rosyjskie siły zbrojne szykują się do operacji mającej na celu zdobycie miasta Kupiańska oraz znaczącej części obwodu charkowskiego na wschodzie Ukrainy. Według magazynu "Forbes", Rosjanie planują skierować aż 40 tysięcy żołnierzy w celu osiągnięcia swoich celów militarystycznych.

    Napisano wtorek, 06 luty 2024 13:37
  • USA: Porozumienie w sprawie pomocy Ukrainie
    USA: Porozumienie w sprawie pomocy Ukrainie

    Partia Demokratyczna i Partia Republikańska osiągnęły porozumienie w senacie w sprawie projektu ustawy, który łączy wsparcie dla Ukrainy z reformami imigracyjnymi. Główny negocjator demokratów, Chris Murphy, ogłosił udane negocjacje, jednak los projektu pozostaje niepewny, ze względu na możliwość odrzucenia go przez Izbę Reprezentantów.

    Napisano sobota, 03 luty 2024 14:18