Partie są więc kuźnią pomysłów, ale także najbardziej skutecznym sposobem na ich sprawną realizację. Jak założyć w Polsce własną partię polityczną? Jakie formowalności należy spełnić?
Zakładanie partii politycznej – od czego zacząć?
W Polsce istnieje generalna ewidencja partii politycznych, która prowadzona jest przez Sąd Okręgowy w Warszawie. Do tej instytucji należy kierować zgłoszenia własnych partii politycznych. Owo zgłoszenie winno zawierać przede wszystkich nazwę nowo powstającej partii, jej skrót, ewentualnie logo graficzne, a także adres jej siedziby. Należy też zamieścić imiona, nazwiska oraz adresy osób, które są upoważnione do reprezentowania partii na zewnątrz oraz zaciągania w jej imieniu zobowiązań finansowych. To jednak nie jest jeszcze wszystko. Do wniosku trzeba załączyć statut partii. Jest to dokument określający jej cele, zasady działania oraz strukturę. Są w nim więc w nim opisane m.in. procedury wstąpienia do partii, obowiązki członków, a przede wszystkim sposób wybierania i kompetencje poszczególnych organów partii. Statut uchwalony winien być przez zgromadzenie ogólne członków lub też przez zgromadzenie ich przedstawicieli wybranych w sposób demokratyczny. Do wniosku o rejestrację partii politycznej należy też załączyć listę poparcia 1000 pełnoletnich obywateli z ich własnoręcznymi podpisami i numerami ewidencyjnymi PESEL. Wymóg ten ma na celu uniemożliwienie tworzenia mało znaczących partii bez żadnego społecznego poparcia.
Rejestracja partii politycznej – jak wygląda?
Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawach o wpis do ewidencji wydaje orzeczenia w postaci postanowienia. Z reguły obraduje na posiedzeniu niejawnym, ale w razie potrzeby może zarządzić wyznaczenie rozprawy. Przez tego rodzaju wpis rozumie się nie tylko zamieszczenie w ewidencji nowej partii, ale także zmianę już istniejące wpisu – dzieje się to np. kiedy partia polityczna zmienia swoją nazwę lub statut. W razie braku stwierdzenia błędów, sąd rejestruje partię niezwłocznie tj. bez zbędnej zwłoki. Jeżeli sąd stwierdził wady przy zgłoszeniu, wzywa wówczas do ich usunięcia w wyznaczonym przez siebie, ale nie dłuższym niż 3 miesiące terminie. Jeżeli partia nie zastosuje się do polecenia, sąd odmawia wpisu do ewidencji. Warto dodać, że organy partii mają wówczas prawo do zaskarżenia postanowienia w terminie 14 dni od jego doręczenia lub ogłoszenia na posiedzeniu jawnym. Statut partii politycznej musi być zgodny z Konstytucją RP tj. nie może np. wzywać do nienawiści na tle rasowym czy pochwalać ustrojów totalitarnych. Jeżeli pojawi się wątpliwość wobec zgodności celów czy też zasad działania partii, Sąd Okręgowy w Warszawie zwraca się do Trybunału Konstytucyjnego i zawiesza tym samym postępowanie o wpisanie do ewidencji. Jeżeli Trybunał wyda orzeczenie o niezgodności statutu partii politycznej lub jego części z Konstytucją, Sąd Okręgowy w Warszawie odmawia jego rejestracji.
Dlaczego warto zarejestrować partię polityczną?
Zarejestrowana partia polityczna z mocy ustawy nabywa osobowość prawną, a więc uzyskuje możliwość bycia stroną procesową w postępowaniach sądowych. Nazwa, skrót i symbol graficzny korzystają natomiast z ochrony prawnej przewidzianej dla dóbr osobistych. Nie można więc korzystać z partyjnych symboli bez ich wcześniejszego upoważnienia, grozi za to odpowiedzialność cywilna przed sądem i konieczność wypłacania później odszkodowań.
Partia polityczna uzyskuje też możliwość korzystania z krajowych subwencji wypłacanych z budżetu państwa. Jeżeli przekroczy 3% ważnych głosów w wyborach, przez całą sejmową kadencję będzie dostawać proporcjonalną do uzyskanego poparcia sumę pieniędzy. Środki mogą być wykorzystywane wyłącznie na cele statutowe lub charytatywne, nie można ich także cedować na inną partię polityczną. Już wiesz jak założyć partię polityczną, więc do roboty!
