Jak duży jest łączny bilans odwołanych lotów w USA?
Najnowsze zestawienie po weekendzie pokazuje, że skutki awarii z piątku 13 listopada rozłożyły się na kilka kolejnych dni. Cirium odnotowało ponad 17 tys. odwołanych lotów oraz znaczącą liczbę opóźnień wśród ponad 74,5 tys. zaplanowanych rejsów. To skala obejmująca wiele linii i lotnisk. Z punktu widzenia pasażerów ważniejsza od samej liczby jest możliwość sprawdzenia statusu konkretnego numeru rejsu oraz dostępności następnego połączenia.
Piątek był najbardziej dotkliwym dniem kryzysu: według danych przytaczanych przez Cirium odwołano około 9 tys. rejsów. W sobotę odwołano kolejne 6649, a w niedzielę ponad 1900. Takie dane są zbiorczym obrazem rynku, a nie jedną listą rejsów poszczególnych linii. Należy też pamiętać, że statystyki różnych monitorujących loty firm mogą się różnić zakresem lotnisk, metodą liczenia lub momentem zamknięcia zestawienia.
| Dzień | Odwołane loty według cytowanego zestawienia |
|---|---|
| Piątek 13 listopada | około 9000 |
| Sobota 14 listopada | 6649 |
| Niedziela 15 listopada | ponad 1900 |
| Łącznie od początku kryzysu | ponad 17 000 |
Co doprowadziło do ogólnokrajowego wstrzymania startów?
Federalna Administracja Lotnictwa, czyli FAA, w piątek wstrzymała starty samolotów w całych Stanach Zjednoczonych na ponad cztery godziny. W chwili wydania decyzji w powietrzu pozostawało około 3500 maszyn. Służba lotnicza zastosowała ograniczenie z uwagi na awarię systemów łączności i przetwarzania informacji wykorzystywanych do zarządzania ruchem. Powrót do startów nie mógł natychmiast przywrócić całego rozkładu.
Według wyjaśnień przytoczonych przez amerykańskie media problem nastąpił podczas modernizacji infrastruktury prowadzonej przez firmę L3Harris. Przy zastępowaniu przewodów miedzianych światłowodami jeden z routerów miał przeciążyć system żądaniami danych. Taka awaria może mieć skutki dużo szersze niż usterka pojedynczego komputera na jednym lotnisku, ponieważ opóźnienia i ograniczenia rozkładają się na wspólnej sieci połączeń.
O wcześniejszej fazie kryzysu informowaliśmy, gdy FAA wznowiła starty po problemie z routerami. Kolejna publikacja dotyczyła wstępnych sobotnich danych o odwołanych rejsach. Najnowszy bilans obejmuje szerszy okres, dlatego podane obecnie liczby są większe od pierwszych szacunków i nie powinny być traktowane jak kolejny niezależny incydent techniczny.
Dlaczego loty nadal były opóźnione po usunięciu awarii?
Rozkład lotniczy działa jak system połączonych naczyń. Ten sam samolot wykonuje kolejne odcinki trasy, a załogi mają ograniczenia dotyczące czasu pracy. Jeżeli maszyna nie wystartuje z miasta A, może również spóźnić się na lot z miasta B, nawet gdy port docelowy nie miał własnej awarii. Do tego dochodzi przepływ pasażerów szukających alternatywnych połączeń oraz potrzeba ponownego przypisania stanowisk i slotów startowych.
W niedzielę część wskaźników zaczęła się poprawiać: według Cirium około 70 proc. rejsów wystartowało z opóźnieniem nie większym niż 14 minut. Jest to miara punktualności w wybranym okresie, a nie potwierdzenie, że wszystkie wcześniejsze odwołania zostały obsłużone. Dla osoby z biletem na odwołany rejs ogólna poprawa statystyki nie musi oznaczać natychmiastowej możliwości podróży.
Jak awaria w USA wpłynęła na podróżnych z Europy?
Zaburzenia objęły również część połączeń transatlantyckich. Na londyńskim Heathrow odwoływano i opóźniano wybrane loty do USA, a pojedyncze skutki odnotowywano także na lotniskach w Niemczech, Hiszpanii i we Włoszech. W Polsce PLL LOT informowały wcześniej o opóźnieniach Dreamlinerów powracających ze Stanów Zjednoczonych. Dla pasażerów ważne jest rozróżnienie opóźnienia samego lotu oraz ryzyka utraty kolejnej przesiadki.
W razie zmiany rozkładu należy sprawdzić informację bezpośrednio u przewoźnika, numer rezerwacji i status kolejnego odcinka podróży. Jeśli cała trasa została zakupiona na jednym bilecie, przewoźnik ma więcej możliwości zorganizowania połączenia zastępczego niż przy dwóch niezależnych rezerwacjach. Należy zachować potwierdzenia zmian i rachunki za uzgodnione wydatki. Prawa do opieki, zwrotu kosztów oraz ewentualnej rekompensaty zależą od trasy, przewoźnika i przyczyny zakłócenia.
Rozbieżności między liczbami publikowanymi w trakcie soboty a późniejszym zestawieniem nie muszą świadczyć o błędzie któregokolwiek źródła. Wcześniej przytaczano na przykład dane FlightAware obejmujące inny zakres odwołań niż bilans Cirium. Przy porównywaniu statystyk trzeba więc sprawdzić, czy mowa o lotach na świecie, tylko w USA, o lotach odwołanych w danym dniu czy o skumulowanej liczbie od początku awarii. Dla pasażera decydujący pozostaje oficjalny status jego lotu.
Czy grożą dalsze komplikacje na lotniskach?
Sekretarz transportu USA Sean Duffy zwrócił się do Kongresu o kolejne fundusze na modernizację systemów lotniczych. Sprawa wywołała spór między republikanami i demokratami o tempo wykorzystania już przyznanych środków i nadzór nad bezpieczeństwem technicznym. Polityczna debata nie jest jednak równoznaczna z zapowiedzią kolejnego zatrzymania startów. Pasażerowie powinni kierować się aktualnym statusem swojego rejsu, a nie samą prognozą o dalszych utrudnieniach.
Dla osób lecących przez USA najważniejsze są połączenia następujące po sobie. W przypadku dłuższej przesiadki opóźnienie pierwszego odcinka może być do nadrobienia, ale krótki transfer zwiększa ryzyko. Informacja, że ruch lotniczy został formalnie wznowiony, nie oznacza zakończenia logistycznego nadrabiania zaległości przez wszystkich przewoźników. Skalę problemu pokazują dopiero skumulowane dane za cały weekend.
Źródła informacji
Cirium, Polsat News, FAA