Opłata pielgrzymkowa w Częstochowie - co zapowiedział komisarz?
W sobotę, 14 listopada, Łukasz Pabiś publicznie przedstawił stanowisko dotyczące opłaty miejscowej. W lokalnej dyskusji funkcjonuje ona także pod nazwą opłaty pielgrzymkowej, ponieważ do Częstochowy przybywają liczne grupy odwiedzające sanktuarium na Jasnej Górze. Jest to jednak określenie potoczne: projektowany mechanizm ma dotyczyć zasad pobytu określonych przepisami, nie samego uczestnictwa w praktykach religijnych.
Pabiś wskazał, że zmiany w przepisach pozwalają samorządom rozważyć nowe rozwiązanie od początku 2027 roku. Przed podjęciem decyzji chce poznać stanowisko przedsiębiorców oferujących usługi hotelowe i turystyczne oraz mieszkańców. Zaprosił też do przedstawiania opinii o właściwej stawce. Konsultacje nie są równoznaczne z przyjęciem opłaty i nie określają jeszcze sposobu jej poboru.
Warto zwrócić uwagę na wyjątkową sytuację ustrojową miasta. Referendum przeprowadzone w Częstochowie 25 października doprowadziło do odwołania prezydenta i rady miasta. Funkcję organów samorządu sprawuje obecnie komisarz, co oznacza szczególny tryb podejmowania decyzji, zwykle należących do rady.
Ile mógłby zapłacić turysta za nocleg?
Górna kwota wskazywana w sobotnich informacjach wynosi 5,03 zł od osoby za dobę pobytu. To ustawowy limit przewidziany od 2027 roku, a nie przyjęta uchwałą stawka w Częstochowie. Gdyby miasto wybrało właśnie takie maksimum i zastosowało je do konkretnego pobytu, przykładowe obciążenie wyglądałoby następująco:
| Pobyt | Jedna osoba | Dwie osoby |
|---|---|---|
| 1 doba | 5,03 zł | 10,06 zł |
| 2 doby | 10,06 zł | 20,12 zł |
| 3 doby | 15,09 zł | 30,18 zł |
Zestawienie jest wyłącznie obliczeniem hipotetycznym. Nie jest cennikiem obowiązującym w Częstochowie ani potwierdzeniem, że wszyscy odwiedzający będą objęci opłatą. Faktyczne zwolnienia, sposób naliczania, ewentualne warunki i ostateczna stawka musiałyby wynikać z obowiązujących przepisów i decyzji lokalnych władz.
Czy jednodniowy pielgrzym zapłaci za wizytę na Jasnej Górze?
Opłata miejscowa jest związana z określonym pobytem, a nie z samym wejściem do sanktuarium. Sama kilkugodzinna wizyta osoby, która nie nocuje w mieście, nie jest podstawą do utożsamiania jej z gościem objętym opłatą za dobę pobytu. Nie ma podstaw, aby pisać, że każdy pielgrzym przekraczający granice Częstochowy automatycznie zapłaci 5,03 zł.
Dla rodzin planujących wyjazd najważniejsza będzie ostateczna treść przepisów i zasad ustalonych przez miasto. Koszt noclegu, opłaty parkingowe i ewentualna opłata miejscowa to odrębne pozycje. Dopóki decyzja nie zapadnie, nie należy doliczać proponowanej kwoty do realnych ofert hotelowych jako już obowiązującego obowiązku.
Wpływy dla miasta - skąd szacunek 1,5 mln zł rocznie?
Pabiś ocenił, że przy zastosowaniu maksymalnej stawki budżet Częstochowy mógłby otrzymać około 1,5 mln zł w skali roku. To prognoza oparta na określonych założeniach, nie gwarantowana suma. Ostateczny wpływ zależałby przede wszystkim od liczby pobytów podlegających opłacie, sezonowości ruchu turystycznego, zwolnień i faktycznej ściągalności.
W debacie samorządowej od lat podnoszony jest koszt obsługi dużego ruchu pielgrzymkowego: utrzymania porządku, zabezpieczenia sanitarnego i medycznego oraz sprzątania przestrzeni publicznych. Przywoływana kwota około 400 tys. zł rocznie dotyczy części takich kosztów, a nie pełnego rachunku wszystkich wydatków miasta. Nie można z niej wyprowadzać automatycznie tezy, że proponowane wpływy będą czystym zyskiem.
Argumenty zwolenników opłaty dotyczą współfinansowania infrastruktury przez gości, którzy korzystają z miejskich usług. Z kolei przedsiębiorcy mogą oceniać wpływ dodatkowej należności na konkurencyjność miejsc noclegowych. To właśnie dlatego konsultacje z hotelarzami, właścicielami obiektów i mieszkańcami mają znaczenie wykraczające poza samo ustalenie kwoty.
Sanktuarium Jasna Góra w Częstochowie
Przy planowaniu pobytu warto odróżnić dwie daty: 1 stycznia 2027 roku to najwcześniejszy wskazywany termin dopuszczający nowe rozwiązanie, a nie termin już przesądzonego poboru. Dopiero wiążąca decyzja i określone w niej zasady pozwolą ocenić, kto faktycznie zapłaci.
Dlaczego decyzja może zapaść przed przedterminowymi wyborami?
Po październikowym referendum miasto przygotowuje się do wyboru nowych władz. W osobnym materiale przedstawiliśmy proponowany kalendarz przedterminowych wyborów w Częstochowie, który zakłada głosowanie w styczniu 2027 roku, choć procedura formalna wymaga potwierdzenia. Tymczasowe wykonywanie kompetencji samorządu przez komisarza obejmuje również sprawy bieżącego funkcjonowania miasta.
Pabiś podkreśla, że chce podjąć decyzję po wysłuchaniu głosów mieszkańców i branży. Na dziś nie istnieje więc uchwalona częstochowska stawka 5,03 zł. Jeżeli miasto zdecyduje się na opłatę, konieczne będą jasne zasady dla nocujących, podmiotów pobierających należność oraz wszystkich ustawowych wyjątków.
Źródła informacji
PAP, Rzeczpospolita