Co ustalili Mark Carney i Xi Jinping?
Premier Kanady Mark Carney spotkał się z prezydentem Chin Xi Jinpingiem przed szczytem Współpracy Gospodarczej Azji i Pacyfiku w Shenzhen. Obaj przywódcy uzgodnili kolejne działania mające zwiększyć wymianę handlową i ustabilizować relacje między krajami. Spotkanie stanowiło rozwinięcie wstępnego porozumienia zawartego wcześniej w roku, nie zaś zapowiedź całkowitego usunięcia ceł ze wszystkich produktów.
Najbardziej wymiernym elementem nowych ustaleń jest dodatkowa ulga celna po stronie chińskiej. Rząd w Ottawie wskazał wartość około 400 mln dolarów kanadyjskich w eksporcie, który ma skorzystać na uzgodnionych zmianach. W tej kwocie wymieniono 116 mln dolarów dotyczących mrożonych kawałków wieprzowiny i około 285 mln dolarów odnoszących się do ryb i owoców morza. Kwoty opisują wartość handlu objętego ułatwieniami, a nie bezpośredni przelew budżetowy.
Jakie produkty i firmy obejmują nowe rozwiązania?
Wśród produktów rybnych wymieniono między innymi niektóre mrożone krewetki i inne skorupiaki, mięczaki, strzykwy oraz halibuta grenlandzkiego. Dla kanadyjskich producentów oznacza to możliwość poprawy warunków sprzedaży na dużym rynku azjatyckim, ale nie gwarantuje automatycznego wzrostu wolumenu eksportu. Ostateczne wyniki będą zależeć również od cen, zamówień odbiorców i logistyki.
W zamian Kanada przedłuży o dwa lata istniejące zwolnienia dla części chińskiej stali i aluminium. Zgodnie z rządowym komunikatem lista ulg zostanie poszerzona o 32 pozycje taryfowe odnoszące się do wyrobów, których krajowa podaż jest niewystarczająca albo niedostępna. W praktyce oznacza to punktowe ułatwienia, a nie całkowite otwarcie kanadyjskiego rynku dla wszystkich wyrobów metalowych z Chin.
Wartość podana przez rząd Kanady dotyczy konkretnych strumieni eksportu: 116 mln CAD dla mrożonej wieprzowiny i około 285 mln CAD dla wybranych produktów rybnych. Suma została zaokrąglona do około 400 mln CAD. Nie jest to przyznana dotacja dla importerów ani równowartość spodziewanych wpływów z samych ceł.
Dlaczego Ottawa szuka większej wymiany z Pekinem?
Kanadyjska gospodarka jest silnie powiązana ze Stanami Zjednoczonymi. Cła i spory handlowe z południowym sąsiadem zwiększają zainteresowanie alternatywnymi rynkami zbytu. Carney przedstawia rozwój relacji z Chinami jako część szerszej strategii dywersyfikacji, choć nie oznacza to rezygnacji z handlu z USA. W czasie spotkania mówił o ambicji zwiększenia kanadyjskiego eksportu do Chin o 50 procent do końca dekady.
Porozumienie wpisuje się w szerszą debatę o równowadze w handlu z Pekinem. Inny punkt widzenia przedstawiał niemiecki prezydent podczas rozmów o równych zasadach wymiany z Chinami. Kraje zachodnie oceniają relacje gospodarcze z Pekinem odmiennie, ponieważ mają inne struktury eksportu, potrzeby przemysłu i zależności strategiczne.
| Uzgodnienie | Wartość lub zakres |
|---|---|
| Ulgi po stronie Chin | Około 400 mln CAD wartości eksportu |
| Mrożona wieprzowina | Około 116 mln CAD |
| Ryby i owoce morza | Około 285 mln CAD |
| Ulgi po stronie Kanady | Przedłużenie o dwa lata; 32 dodatkowe pozycje stalowo-aluminiowe |
Najważniejsze elementy uzgodnień kanadyjsko-chińskich
Mapa Shenzhen w Chinach
Nowe połączenia lotnicze i misja handlowa
W pakiecie współpracy znalazły się także przedsięwzięcia wykraczające poza cła. Kanadyjski rząd zapowiedział misję handlową do Chin w 2027 roku oraz inicjatywę dotyczącą handlu elektronicznego w tym samym roku. Ma to pomóc mniejszym firmom w docieraniu do zagranicznych klientów i poznawaniu zasad sprzedaży na chińskich platformach.
W komunikacie wymieniono również zapowiadane bezpośrednie połączenie Air Canada z Vancouver do Kantonu w maju 2027 roku oraz plany zwiększenia liczby lotów realizowanych przez chińskich przewoźników. Dla pasażerów i eksporterów ułatwienia transportowe mogą okazać się równie ważne jak same stawki celne, ale rozpoczęcie określonego połączenia będzie wymagało realizacji rozkładu przewoźnika.
Ottawa zapowiedziała również rok handlu elektronicznego Kanada-Chiny w 2027 roku oraz misję biznesową, która ma zbliżyć firmy z obu państw. Rząd wymienił 850 stypendiów dla studentów kanadyjskich na chińskich uczelniach. Są to oddzielne elementy szerszej współpracy, których nie należy dodawać do wartości pakietu ulg celnych.
Rozbudowa kontaktów gospodarczych nie usuwa sporów dotyczących bezpieczeństwa, praw człowieka ani wzajemnych oskarżeń o ingerencję polityczną. Krytycy zbliżenia z Pekinem w Kanadzie podnoszą właśnie te kwestie. Z kolei chińskie władze odrzucają zarzuty o ingerowanie w wewnętrzne sprawy Kanady. Podczas oceny porozumienia trzeba więc oddzielić wymierne ustalenia celne od szerszych ocen geopolitycznych.
Reuters zwraca uwagę, że zbliżenie handlowe odbywa się również w czasie intensywnych rozmów o regułach handlu i bezpieczeństwie technologii w całym regionie Azji i Pacyfiku. Część zmian wejdzie w życie w kolejnych okresach obowiązywania ulg. Oznacza to, że pełne skutki dla eksporterów i importerów będzie można oceniać dopiero na podstawie rzeczywistych dostaw oraz uruchomionych procedur.
W rządowych ustaleniach pojawiają się ponadto współpraca uczelni oraz projekty dotyczące środowiska. Osobnym przykładem międzynarodowej aktywności Ottawy jest kanadyjskie finansowanie ochrony lasów tropikalnych, ogłoszone podczas wcześniejszych rozmów z partnerami zagranicznymi. Mają one znaczenie dla szerszej relacji obu państw, jednak nie są częścią wyliczonej wartości ulg na eksport mięsa i owoców morza. Oddzielne traktowanie tych inicjatyw ułatwia ocenę, które deklaracje dotyczą handlu, a które wymiany naukowej lub kulturalnej.
Źródła informacji
Rząd Kanady, Reuters