Kurczak z piekła, który nie polował na ofiary
Nazwa Infernogallus nawiązuje do „piekielnego kurczaka”. Pierwszy człon odsyła do formacji geologicznej Hell Creek, gdzie znaleziono skamieniałości, a drugi do ptasiego wyglądu zwierzęcia. Określenie jest efektowne, ale nie powinno sugerować, że chodziło o współczesnego ptaka. Był to dinozaur należący do teropodów, grupy obejmującej także wielkie drapieżniki i przodków dzisiejszych ptaków.
Zwierzę miało około 1,5 metra długości i ważyło w przybliżeniu 11 kilogramów. W przeciwieństwie do tyranozaura nie miało potężnych zębów do rozrywania mięsa. Naukowcy zwrócili uwagę na budowę dzioba i szczęk, które wskazują na rozdrabnianie miękkiego pokarmu. Takie przystosowanie pokazuje, jak różne strategie żywieniowe wykształciły się wśród teropodów.
Co znaleziono w Montanie i Dakocie Północnej
Badacze analizowali szczątki wydobyte z osadów formacji Hell Creek w Montanie i Dakocie Północnej. Materiał obejmował niemal kompletny szkielet oraz oddzielne kości związane ze szczękami i podniebieniem. To wystarczająco dużo, by porównywać budowę aparatu gębowego z innymi zwierzętami. Nie jest to jednak bezpośredni zapis zawartości przewodu pokarmowego.
Formacja Hell Creek jest znana z licznych znalezisk pochodzących z końca kredy. Z tego samego środowiska znamy między innymi tyranozaury, triceratopsy i ankylozaury. Wcześniej opisywaliśmy sprzedaż szkieletu Nanotyrannusa za 47,3 miliona dolarów. Tamta historia dotyczy rynku skamieniałości, a nowe badanie — funkcji szczęk i sposobu odżywiania prehistorycznego zwierzęcia.
Trzy cechy szczęk zdradziły dietę
Zespół kierowany przez paleontologa Grega Funstona wskazał trzy istotne cechy. Pierwszą był układ mięśni umożliwiających ruchy żuchwy w przód i w tył. Drugą stanowiło ruchome połączenie pozwalające przesuwać szczękę do przodu. Trzecią były grzbiety i rowki na dziobie, które mogły służyć do miażdżenia i rozcinania miękkich roślin.
Pojedyncze podobne cechy występują także u współczesnych ptaków i żółwi jedzących miękki pokarm. Badacze podkreślają jednak, że u Infernogallusa występowały razem w szczególnej kombinacji. To mocniejszy argument niż sama obserwacja braku zębów. Dietę odtwarza się bowiem przez porównanie anatomii, biomechaniki i środowiska, w którym żyło zwierzę.
Dlaczego owoce były ważnym pokarmem w kredzie
Rośliny okrytonasienne, czyli rośliny kwiatowe, zaczęły się rozprzestrzeniać w kredzie. Wraz z nimi pojawiły się nowe zasoby pokarmu, w tym owoce o różnych kształtach i strukturach. Dinozaury mogły stopniowo wykorzystywać te możliwości, choć dotąd brakowało mocnych dowodów na wyspecjalizowaną owocożerność. Nowe odkrycie wypełnia część tej luki.
Naukowcy wymieniają potencjalnie dostępne wówczas miękkie owoce, w tym formy przypominające dzisiejsze jagody i owoce pestkowe. Nie oznacza to, że zwierzę jadło dokładnie współczesne brzoskwinie czy mango. To porównania kategorii botanicznych, które pomagają zrozumieć funkcję szczęk. Konkretny jadłospis pozostaje rekonstrukcją opartą na anatomii i wiedzy o dawnych roślinach.
Czy dinozaur rozsiewał nasiona
Zwierzęta żywiące się owocami często pomagają roślinom rozprzestrzeniać nasiona. Zespół badawczy uważa, że Infernogallus mógł pełnić podobną rolę w dawnym ekosystemie. To interesująca hipoteza, ponieważ duży, ruchliwy dinozaur mógł przenosić nasiona dalej niż niektóre mniejsze zwierzęta. Nie ma jednak wystarczających dowodów, by uznać taką funkcję za definitywnie potwierdzoną.
Współcześni badacze mogą analizować ślady zużycia dzioba, kształt szczęk i skamieniałe środowisko. Znacznie trudniej udowodnić, że połknięte nasiona przechodziły przez przewód pokarmowy w stanie zdolnym do kiełkowania. Dlatego autorzy pracy ostrożnie oddzielają prawdopodobną dietę od przypuszczalnej roli w rozsiewaniu roślin. Takie rozróżnienie jest sednem rzetelnego opisu odkrycia.
Czy Infernogallus miał pióra
Sama badana skamieniałość nie zachowała jednoznacznych śladów upierzenia. Naukowcy sądzą jednak, że zwierzę prawdopodobnie miało pióra, ponieważ występowały one u jego bliskich krewnych. To wniosek porównawczy, a nie bezpośrednia obserwacja na konkretnym szkielecie. Ilustracje przedstawiające upierzonego Infernogallusa są więc rekonstrukcjami naukowymi.
Podobnie należy traktować kolory i zachowanie zwierzęcia. Nie wiadomo, czy jego pióra były brązowe, czerwone czy wzorzyste. Wizerunek z owocem w dziobie może dobrze oddawać hipotezę dotyczącą diety, ale nie jest fotografią prehistorycznej sceny. Zasady te obowiązują także przy innych naukowych rekonstrukcjach, choćby przy odkryciach dotyczących wczesnego Wszechświata, gdzie obraz bywa interpretacją pomiarów.
Co odkrycie zmienia w wiedzy o dinozaurach
Przez lata popularny obraz teropodów skupiał się na wielkich drapieżnikach. Tymczasem grupa ta obejmowała także zwierzęta, które przystosowały się do pokarmu roślinnego. Infernogallus jest szczególnie ciekawy, ponieważ jego szczęki wskazują na aktywne rozdrabnianie owoców. Nie chodzi więc wyłącznie o okazjonalne zjedzenie miękkiej rośliny.
Odkrycie może pomóc w badaniu relacji między dinozaurami a roślinami kwiatowymi tuż przed końcem kredy. Jeden gatunek nie wystarczy jednak do odtworzenia wszystkich ówczesnych sieci pokarmowych. Potrzebne będą kolejne skamieniałości i porównania anatomiczne. Na TrybunaPolska.pl opisywaliśmy również odkrycie miasta Majów dzięki technologii LiDAR, pokazujące, jak nowe metody badań potrafią zmienić rozumienie przeszłości.
Najważniejsze punkty
- Infernogallus jamesi żył około 66 milionów lat temu.
- Budowa dzioba i szczęk wskazuje na specjalizację w jedzeniu owoców.
- Hipoteza o rozsiewaniu nasion wymaga dalszych dowodów.
Pytania i odpowiedzi
Czy naukowcy znaleźli owoce w żołądku dinozaura?
Nie. Wniosek o diecie oparto na specjalistycznej budowie szczęk i dzioba.
Kiedy żył Infernogallus jamesi?
Około 66 milionów lat temu, pod koniec kredy.
Czy zdjęcie szkieletu z Pixabay przedstawia Infernogallusa?
Nie. To poglądowa fotografia innego dinozaura, nie dokumentacja nowego gatunku.
Źródła informacji
- Reuters
- Nature Communications
