Reforma TK ma 30 proc. wskazań, ale nie większość bezwzględną
Nowe badanie Opinia24 zrealizowane dla RMF FM przynosi jednoznaczny rezultat pod jednym względem: propozycja przeprowadzenia reformy Trybunału Konstytucyjnego i ponownego wybrania całego składu była najczęściej wybieraną pojedynczą odpowiedzią. Wskazało ją 30 proc. uczestników. Taki wynik nie oznacza jednak, że ponad połowa Polaków popiera konkretną reformę, ani że istnieje konsensus co do jej szczegółowego kształtu.
Drugą pod względem popularności propozycją było utrzymanie funkcjonowania Trybunału pod kierownictwem Anny Korwin-Piotrowskiej lub innego sędziego wybranego przez obecną większość parlamentarną. Tę odpowiedź zaznaczyło 19 proc. ankietowanych. Wariant pozostawienia instytucji pod kierownictwem Bogdana Święczkowskiego otrzymał 12 proc. wskazań.
Za likwidacją dotychczasowego TK i zastąpieniem go nową instytucją opowiedziało się 9 proc. respondentów. Odpowiedź „żadne z powyższych” uzyskała 4 proc., a „nie wiem” lub „trudno powiedzieć” - aż 27 proc. To duża grupa, której nie można mechanicznie dopisywać do zwolenników żadnego z politycznych rozwiązań.
| Proponowane rozwiązanie | Odsetek |
|---|---|
| Reforma i nowy wybór składu | 30% |
| Pozostawienie TK pod kierownictwem Anny Korwin-Piotrowskiej lub innego sędziego obecnej większości | 19% |
| Kontynuacja pod kierownictwem Bogdana Święczkowskiego | 12% |
| Zastąpienie TK nową instytucją | 9% |
| Brak zdania | 27% |
| Żadne z powyższych | 4% |
Wyniki sondażu Opinia24 dla RMF FM; suma 101% wynika z zaokrągleń
Dlaczego odsetek niezdecydowanych jest ważny?
W pytaniu dotyczącym organizacji instytucji konstytucyjnej respondent musi ocenić jednocześnie jej działanie, zasady wyboru sędziów i postaci wymienione w wariantach odpowiedzi. Nie każdy musi znać szczegóły prawne sporu. Znaczący udział niezdecydowanych może więc oznaczać różne przyczyny, a sam sondaż nie pozwala ustalić, czy chodzi o brak informacji, obojętność, czy trudność w wyborze między proponowanymi scenariuszami.
W tle badania znajduje się spór o kierownictwo i obsadę Trybunału. Opisywaliśmy wcześniej kontrowersje wokół dostępu do siedziby TK oraz konsultacje zwołane w sprawie Trybunału. To kontekst dla pytań ankietowych, ale nie dowód, że uczestnicy badania kierowali się konkretnymi wcześniejszymi wydarzeniami.
Różnic między grupami demograficznymi nie należy interpretować jako prognozy, która opcja wygra w parlamencie. Respondenci odpowiadali na pytanie ankietowe, a decyzje ustrojowe podlegają określonym procedurom prawnym. Badanie pokazuje rozkład nastrojów, nie liczbę głosów posłów ani przesłanki konstytucyjne.
Metodologia badania
Termin: 2-4 listopada 2026 roku. Próba: 1001 dorosłych mieszkańców Polski. Techniki: CATI i CAWI.
Wynik 30% oznacza najczęstszą odpowiedź w sondażu, nie prawomocne rozstrzygnięcie dotyczące ustroju TK.
Wiek i płeć badanych: Poparcie dla reformy nie jest jednakowe
W grupie osób w wieku 25-29 lat reformę i nowy wybór sędziów poparło 44 proc. badanych. Wśród osób w wieku 18-24 lata odsetek wyniósł 38 proc., podczas gdy u osób mających co najmniej 60 lat spadł do 21 proc. Różnice między grupami wiekowymi są wyraźne w samych punktowych wynikach, choć interpretując podgrupy trzeba pamiętać, że każda jest mniejsza od całej próby.
Także odpowiedzi kobiet i mężczyzn układały się odmiennie. Za reformą opowiedziało się 37 proc. badanych mężczyzn i 23 proc. kobiet. Jednocześnie odpowiedź „nie wiem” znacznie częściej wybierały kobiety: 36 proc. wobec 17 proc. mężczyzn. Te dane opisują deklaracje w jednym badaniu, a nie cechy wszystkich przedstawicieli danej grupy.
Podobne różnice występują w poziomie wykształcenia: reformę poparło 35 proc. osób z wyższym wykształceniem, 30 proc. ze średnim, 31 proc. z podstawowym i 21 proc. z zawodowym. Porównania te pokazują złożoność preferencji, ale nie ustalają przyczyn poszczególnych wyborów bez dodatkowych pytań i analiz.
Jak przeprowadzono sondaż Opinia24?
Badanie wykonano w dniach 2-4 listopada 2026 roku na reprezentatywnej próbie 1001 mieszkańców Polski w wieku 18 lat i więcej. Zastosowano tryb mieszany: wywiady telefoniczne wspomagane komputerowo CATI oraz ankiety internetowe CAWI. Data publikacji 10 listopada jest więc późniejsza od daty pomiaru opinii; nie należy mylić tych dwóch momentów.
Procenty w tabelach i opisach są zwykle zaokrąglane do pełnych punktów, dlatego suma opublikowanych odpowiedzi może nie dawać dokładnie 100. W tym przypadku sześć wartości daje 101 proc.; nie jest to automatycznie dowód błędu ankieterów. Poza tym jedna odpowiedź mogła zostać wybrana przez jedną osobę, co wyklucza interpretowanie wariantów jako kilku równoczesnych postulatów tych samych respondentów.
W naszych wcześniejszych materiałach omawialiśmy protest przed Trybunałem Konstytucyjnym i rozmowy polityczne oraz partyjny sondaż Opinia24. Choć dotyczą innych pytań, przypominają, że wyniki opinii publicznej trzeba zawsze łączyć z dokładną treścią pytania i terminem badania.
Co sondaż zmienia w debacie, a czego nie przesądza?
Badanie dostarcza materiału do debaty politycznej: najliczniejsza pojedyncza grupa wybiera reformę, jednak niemal równie duży odsetek pozostaje niezdecydowany. Wynik nie zastępuje przepisów konstytucyjnych, głosowania parlamentu ani rozstrzygnięć instytucji. Z ankiety nie wynika także, czy wskazywana przez respondentów reforma miałaby określony harmonogram albo konkretny projekt ustawy.
Czytelnik powinien więc odróżnić deklarowane preferencje od legalności i wykonalności poszczególnych propozycji. Opinia24 zmierzyła odpowiedzi na pytanie o najlepsze rozwiązanie, a nie poparcie dla szczegółowo rozpisanego planu prawnego. To istotna granica interpretacji, zwłaszcza gdy poszczególne obozy polityczne prezentują konkurencyjne scenariusze zmian w Trybunale.
Źródła informacji
Opinia24, RMF24
