Wydrukuj tę stronę
wtorek, 17 listopad 2026 18:41

Belgrad: Parlament zaprzysiężony, wybór przewodniczącego odłożony

Oprac.:
Belgrad: Zaprzysiężenie nowego parlamentu Belgrad: Zaprzysiężenie nowego parlamentu Fot: Pixabay / zdjęcie poglądowe

W Belgradzie 17 listopada zaprzysiężono wszystkich 250 deputowanych nowego parlamentu Serbii. Lista Studentów, zwycięzca październikowych wyborów, dysponuje 140 mandatami, ale obrady zakończyły się bez wyboru przewodniczącego izby. Posłowie mają powrócić do głosowania w środę 18 listopada. Stawką jest nie tylko kierowanie parlamentem, lecz również tymczasowe wykonywanie obowiązków prezydenta państwa.

Zaprzysiężono 250 deputowanych. Wybór władz izby pozostaje otwarty

Posiedzenie konstytucyjne rozpoczęło się w gmachu Zgromadzenia Narodowego na placu Nikoli Pašicia. Komisja weryfikacyjna potwierdziła zgodność dokumentów wszystkich 250 nowo wybranych parlamentarzystów z wynikami ogłoszonymi przez serbską komisję wyborczą. Po potwierdzeniu mandatów posłowie złożyli przysięgę. To formalny początek pracy piętnastej kadencji parlamentu.

Na ten dzień przewidziano również wybór przewodniczącego, jego zastępców oraz władz administracyjnych i komisji. Spory polityczne i długie przerwy sprawiły jednak, że nie udało się zakończyć całego porządku. Według relacji lokalnego portalu 021.rs obrady zamknięto o 17:59, wyznaczając ich wznowienie na środę o godzinie 10:00.

Dominacja nowej większości jest wyraźna: studencka lista dysponuje 140 z 250 miejsc, obóz skupiony wokół Serbskiej Partii Postępowej Aleksandara Vučicia otrzymał 103, a partie reprezentujące mniejszości narodowe - siedem. Nie oznacza to jednak automatycznego rozstrzygnięcia wszystkich sporów proceduralnych. W praktyce każde głosowanie będzie testem dyscypliny koalicji i gotowości nowych posłów do prowadzenia posiedzeń.

Dlaczego kandydatura Aleksandara Čupicia ma większe znaczenie niż zwykły wybór marszałka?

Studencka większość zaproponowała na przewodniczącego Aleksandara Čupicia. Opozycyjny obóz Vučicia popiera Stojana Radenovicia, matematyka i najstarszego deputowanego, który prowadzi obrady do czasu wyłonienia nowych władz. Debata nad kandydatami była jednym z głównych punktów pierwszego posiedzenia.

W obecnych warunkach przewodniczący parlamentu nie będzie jedynie organizatorem pracy posłów. We wrześniu Aleksandar Vučić zrezygnował z funkcji prezydenta, a obowiązki głowy państwa przejęła dotychczasowa szefowa parlamentu Ana Brnabić. Zgodnie z serbskimi przepisami funkcję tę ma następnie objąć nowy przewodniczący izby. Wybór Čupicia może zatem zmienić osobę podpisującą decyzje państwowe jeszcze przed wyborami prezydenckimi.

W ramach zasad konstytucyjnych powstanie także obowiązek zarządzenia wyborów na urząd prezydenta. Znaczenie terminu jest duże, ponieważ obecne rozwiązanie ma charakter tymczasowy. Dla ruchu studenckiego wejście do parlamentu nie kończy politycznej transformacji: dopiero stworzenie w pełni działających instytucji umożliwi wdrożenie zapowiadanych reform.

Od protestów ulicznych do większości parlamentarnej

Nowa większość wyrasta z ruchu protestu, który rozwinął się po zawaleniu zadaszenia dworca w Nowym Sadzie w 2024 roku. Zginęło wtedy 16 osób. Tragedia stała się symbolem zarzutów o zaniedbania i korupcję przy inwestycjach publicznych. Manifestacje oraz blokady uczelni doprowadziły do głębokiego kryzysu politycznego i przedterminowych wyborów.

O dynamice kampanii przypomina tekst o tym, jak studenci rzucili wyzwanie obozowi Vučicia. Październikowe zwycięstwo opisano również w relacji z wyborczej nocy w Serbii. Obecna sesja pokazuje, że sukces wyborczy otwiera dopiero kolejny etap: budowę większości zdolnej do skutecznego rządzenia.

Konflikt polityczny nie zakończył się wraz z głosowaniem. Vučić, obecnie parlamentarzysta opozycji, zabrał głos podczas posiedzenia i szeroko uzasadniał stanowisko swojego obozu. Długie wystąpienie oraz proceduralne przestoje wywołały krytykę przeciwników, którzy domagają się sprawnego przejęcia odpowiedzialności przez nową większość.

Organizacja CRTA przypomina, że wybór przewodniczącego wymaga 126 głosów w liczącej 250 osób izbie. Tym samym lista dysponująca 140 mandatami może osiągnąć większość samodzielnie, ale formalne rozstrzygnięcie następuje dopiero podczas głosowania. Głosowanie nad rządem podlega podobnej logice większości wszystkich deputowanych.

Siedziba serbskiego parlamentu w Belgradzie

Co powinno wydarzyć się po rozpoczęciu nowej kadencji?

Po wyborze władz izby rozpocznie się kolejny etap tworzenia rządu. Od ukonstytuowania parlamentu liczy się 90-dniowy termin na wybór nowego gabinetu. W tym czasie trzeba wskazać kandydata na premiera, przedstawić skład Rady Ministrów i uzyskać większość głosów deputowanych. Studencka lista ma liczbę mandatów wystarczającą do samodzielnego wyboru rządu, jeżeli jej posłowie zagłosują jednomyślnie.

Dla obywateli kluczowe będą teraz konkretne decyzje, a nie same deklaracje. Obóz zwycięski zapowiadał zwiększenie przejrzystości administracji, skuteczniejsze rozliczanie korupcji i zmiany w funkcjonowaniu państwa. Parlament może rozpocząć te prace dopiero po wyborze władz i powołaniu komisji.

Znaczenie wyboru nowego przewodniczącego łatwiej zrozumieć również na tle wcześniejszych masowych demonstracji w Belgradzie, które przez długi czas odbywały się poza instytucjami państwa. W środę okaże się, czy nowa większość szybko przekuje mandat wyborczy w zdolność do przeprowadzenia pierwszych rozstrzygających głosowań.

Belgrad, 17 listopada 2026 roku - nagranie AFP przedstawiające tłum przed parlamentem

Źródła informacji

Parlament Serbii, Novosadski informativni portal, CRTA, Associated Press

Ostatnio zmieniany wtorek, 17 listopad 2026 19:15
Sylwester Niedzielski

Redaktor naczelny „Trybuny Polskiej”. Bez przerwy w pracy, zawsze ciekawy nowinek technologicznych. Pasjonat polityki i historii. Wierzy w ciągły rozwój. Motto: „Zawsze trzeba mieć plan”.

https://trybunapolska.pl/sylwester-niedzielski