Wydrukuj tę stronę
poniedziałek, 16 listopad 2026 07:44

Sanok: Referendum nieważne mimo 2718 głosów za odwołaniem

Oprac.:
Sanok: Referendum w sprawie odwołania burmistrza Sanok: Referendum w sprawie odwołania burmistrza Fot: Pixabay / zdjęcie poglądowe

Referendum w Sanoku nie doprowadziło do odwołania burmistrza Tomasza Matuszewskiego. 15 listopada zagłosowało 3019 osób, czyli 10,8 proc. uprawnionych, podczas gdy do ważności głosowania potrzeba było co najmniej 7086 uczestników. Za odwołaniem opowiedziało się 2718 głosujących, ale wynik nie wywołuje skutku prawnego z powodu frekwencji.

Dlaczego referendum w Sanoku zostało uznane za nieważne?

W niedzielnym głosowaniu uczestniczyło 3019 spośród 27 954 mieszkańców uprawnionych do udziału. Próg ważności wynosił 7086 osób. Wymóg ten nie jest zwykłą połową mieszkańców miasta ani połową głosujących za odwołaniem. W referendum dotyczącym burmistrza wybranego w wyborach bezpośrednich stosuje się szczególny warunek frekwencyjny: co najmniej trzy piąte liczby osób uczestniczących w wyborze odwoływanego organu. W Sanoku punktem odniesienia była druga tura wyborów samorządowych z 2024 roku.

Do osiągnięcia progu zabrakło 4067 osób. Sama przewaga odpowiedzi „tak” wśród tych, którzy pojawili się w lokalach, nie wystarcza do skrócenia kadencji. Referendum uznano więc za nieważne, choć większość oddanych ważnych głosów poparła odwołanie. To podstawowa różnica pomiędzy wynikiem politycznym widocznym w urnach a skutkiem prawnym całej procedury.

Wynik referendum Liczba
Uprawnieni mieszkańcy 27 954
Uczestnicy głosowania 3019
Głosy za odwołaniem 2718
Głosy przeciw 276
Głosy nieważne 25
Próg ważności 7086

Co wynika z oficjalnych wyników głosowania?

W protokole podano 2994 głosy ważne: 2718 za odwołaniem i 276 przeciw. Dodatkowo oddano 25 głosów nieważnych. Oznacza to, że około dziewięciu na dziesięciu uczestników, którzy oddali ważny głos, poparło zakończenie kadencji burmistrza. Jednak w ocenie ważności całego referendum liczy się liczba wszystkich uczestników, nie tylko rozkład odpowiedzi. Mieszanie tych dwóch wielkości prowadziłoby do mylnego wniosku, że sam wynik 2718 do 276 powinien rozstrzygać sprawę.

W Sanoku głosowanie odbyło się w obwodach rozlokowanych na terenie całej gminy miejskiej. Było kolejnym etapem konfliktu dotyczącego funkcjonowania władz, a nie wyborami nowego burmistrza. Po ogłoszeniu nieważności głosowania nie uruchamia się wprost procedury przedterminowego wyboru następcy. Dla porównania, w Częstochowie przygotowywano kalendarz przedterminowych wyborów po referendalnym odwołaniu władz.

Zarzuty wobec Tomasza Matuszewskiego to odrębna sprawa

Samorządowiec pozostaje burmistrzem w znaczeniu wyniku referendum, ale nie należy tego utożsamiać z rozstrzygnięciem postępowania karnego ani ze zniesieniem zastosowanych środków procesowych. W połowie października Matuszewski został zawieszony w wykonywaniu obowiązków w związku z postępowaniem prowadzonym przez rzeszowską prokuraturę. Zarzuty dotyczą przekroczenia uprawnień i obietnicy korzyści majątkowej w zamian za poparcie polityczne. Burmistrz nie przyznaje się do winy i podważa polityczne motywy sprawy.

Rozstrzygnięcie referendalne nie jest wyrokiem sądowym. Nie oznacza ani potwierdzenia, ani oddalenia zarzutów. Sytuacja urzędu może więc być oceniana na dwóch oddzielnych płaszczyznach: mieszkańcy nie odwołali burmistrza w skutecznym referendum, a właściwe organy nadal prowadzą postępowanie dotyczące jego działań. Głosowanie nie zmienia automatycznie procesowego statusu zainteresowanego.

Wynik 10,8 proc. frekwencji warto odróżnić od skali poparcia dla każdej ze stron w całym elektoracie. Głosy za odwołaniem stanowiły mniej niż jedną dziesiątą liczby uprawnionych, a głosy przeciw niecały jeden procent. Nie można jednak wyprowadzać z absencji jednolitego stanowiska pozostałych mieszkańców: część mogła świadomie bojkotować referendum, inni mogli nie uczestniczyć z powodów niezwiązanych z oceną burmistrza. Takiej motywacji nie da się ustalić na podstawie samego protokołu.

Spór o władzę i finanse miasta trwa od wyborów

Konflikt wokół burmistrza i przewodniczącego rady miasta Sławomira Miklicza narastał po niewielkiej różnicy głosów w drugiej turze wyborów samorządowych w 2024 roku. W kolejnych miesiącach w centrum sporu znalazły się stan miejskich finansów, program naprawczy i ocena sposobu wykonywania obowiązków przez władzę wykonawczą. Referendum miało dać mieszkańcom możliwość bezpośredniej decyzji, ale jego ważność od początku zależała od mobilizacji znacznej części elektoratu.

W listopadzie 2025 roku także nie udało się doprowadzić do skutecznego odwołania rady miejskiej w referendum. Oznacza to, że dwa kolejne spory o mandat władz lokalnych rozstrzygały się nie tylko w kampaniach, ale również na poziomie wymaganych procedur i frekwencji. W innych miastach te same mechanizmy dają bardzo różne wyniki. Spór o referendum w Gliwicach zakończył się już na etapie weryfikacji podpisów, zanim doszło do głosowania.

Mieszkańcy Sanoka pozostają teraz z dotychczasową strukturą wybranych władz i pytaniem o dalszą współpracę burmistrza z radą. Przedmiotem kolejnych decyzji samorządowych będą w szczególności budżet, priorytety inwestycyjne oraz wykonywanie bieżących zadań miasta. Osobną kwestią pozostają dalsze decyzje procesowe w sprawie zarzutów, których referendum nie rozstrzyga.

Urząd Miasta Sanoka, Rynek 1

Sanok - wypowiedź przewodniczącego rady przed referendum, nagranie z 12 listopada 2026 roku

Źródła informacji

PKW, RMF FM, tvPodkarpacie

Ostatnio zmieniany poniedziałek, 16 listopad 2026 10:20
Sylwester Niedzielski

Redaktor naczelny „Trybuny Polskiej”. Bez przerwy w pracy, zawsze ciekawy nowinek technologicznych. Pasjonat polityki i historii. Wierzy w ciągły rozwój. Motto: „Zawsze trzeba mieć plan”.

https://trybunapolska.pl/sylwester-niedzielski