Ponad sto jednostek bez oficjalnej zapowiedzi ćwiczeń
Informacje przekazane przez wysokiego rangą urzędnika bezpieczeństwa Tajwanu wskazują na większą niż zwykle koncentrację chińskich sił morskich. W osobnym wcześniejszym zestawieniu Tajwan informował o 53 chińskich jednostkach na Pacyfiku; liczba ta dotyczy innej chwili i nie powinna być sumowana z obecną. W początkowej fazie operacji na początku miesiąca miało uczestniczyć ponad 100 jednostek wojska i straży przybrzeżnej. Dane te nie są wynikiem niezależnego publicznego liczenia każdego okrętu; pochodzą od tajwańskich przedstawicieli, którzy obserwują ruchy chińskiej floty. Najważniejszą nowością jest opis skali i sposobu prowadzenia ćwiczeń, których Pekin nie ogłosił pod jedną oficjalną nazwą. Rozmówca agencji oceniał, że koncentracja przewyższała poprzednie formalnie nazwane ćwiczenia Justice Mission z ubiegłego roku. To porównanie pochodzi od źródła tajwańskiego i nie jest samodzielnym bilansem udostępnionym przez Pekin.
Z relacji władz Tajwanu wynika, że operacje obejmowały zachodni Pacyfik i obszary wokół wyspy. W tle regionu pozostają wcześniejsze skargi na działania chińskich patroli wobec statków, które dotyczyły odrębnych sytuacji na morzu. Według rozmówcy Reutersa ćwiczono między innymi symulowane ataki na siły zbrojne oraz cele miejskie. Takie scenariusze nie są potwierdzeniem zamiaru przeprowadzenia konkretnego ataku w określonym terminie. Pokazują jednak rodzaj zdolności, którymi zajmuje się wojsko, i są analizowane przez państwa regionu.
Co widać w przebiegu manewrów
Zestawienie z kolejnych dni wskazuje na zmianę natężenia obecności floty. Jej maksymalną liczebność tajwańskie służby wiążą z początkiem listopada, podczas gdy pod koniec tygodnia pozostawało około 70 jednostek w obszarze tzw. pierwszego łańcucha wysp. To nie oznacza całkowitego zakończenia działań. Tajwański sekretarz generalny Rady Bezpieczeństwa Narodowego Joseph Wu napisał, że grupy z trzech chińskich dowództw oraz zespół lotniskowca Liaoning utrzymywały aktywność na wodach na wschód od Filipin.
Urzędnik wskazywał również na połączenie sił z chińskich teatrów działań: wschodniego, północnego i południowego. W terminologii wojskowej taka koordynacja może służyć ćwiczeniu współdziałania jednostek na bardzo dużym obszarze. Jeżeli podobne działania obejmują jednocześnie różne podejścia do wyspy, analitycy rozważają także scenariusze ograniczania dostępu do określonych akwenów, a nie wyłącznie klasyczną bitwę morską.
Dodatkowym elementem relacji jest wypowiedź tajwańskiego urzędnika o wystrzeleniu przez chiński okręt podwodny międzykontynentalnego pocisku balistycznego z Morza Żółtego w kierunku chińskiego lądu. To poważne twierdzenie, które wymaga ostrożnego przypisania autorowi informacji. Nie należy traktować go jako niezależnie potwierdzonego zdarzenia wyłącznie dlatego, że pojawiło się w tym samym opisie operacji.
Jakie stanowisko przedstawia Pekin
Chińskie władze utrzymują, że ćwiczenia lotniskowca mają charakter rutynowy i nie są wymierzone w inne państwo. Ministerstwo obrony Chin nie przekazało osobnego komentarza do pytań o pełny zakres niezapowiedzianych manewrów. Tajwański minister obrony Wellington Koo mówił natomiast o działaniach związanych z odmową dostępu do obszaru morskiego, prowadzonych z udziałem lotniskowca i innych formacji.
Różnica między tymi opisami ma znaczenie polityczne. Pekin uznaje Tajwan za część swojego terytorium, a władze w Tajpej odrzucają podporządkowanie Chinom. Dlatego ruch floty może być interpretowany zarówno jako szkolenie wojskowe, jak i demonstracja siły. Nie można jednak na podstawie samej obecności okrętów przesądzić o przyszłej operacji zbrojnej.
Odnotowano również osobny spór wokół chińskich patroli przy rafie Scarborough na Filipinach. Nie jest on częścią podanego piątkowego bilansu jednostek, ale pokazuje szerszy geograficzny kontekst chińskiej aktywności morskiej.
Mapa Morza Filipińskiego
Dlaczego termin operacji może mieć znaczenie dyplomatyczne
Chiny przygotowują się do szczytu państw APEC w Shenzhen. W tym kontekście działania na Pacyfiku mogą być odczytywane jako komunikat wobec sąsiadów i partnerów gospodarczych. Urzędnicy Tajwanu uznają brak oficjalnego ogłoszenia manewrów za element presji politycznej. Tajwan uczestniczy również w pracach APEC, dlatego bezpieczeństwo żeglugi i aktywność wojskowa w regionie mają znaczenie nie tylko dla relacji dwustronnych, ale także dla spotkania państw regionu. Sam związek przyczynowy między rozmowami przywódców a każdą decyzją chińskiego dowództwa pozostaje jednak interpretacją, a nie udokumentowanym harmonogramem operacji.
W czwartek Xi Jinping ponownie mówił o pokojowym zjednoczeniu z Tajwanem. Ten przekaz dyplomatyczny nie zmienia faktu, że Pekin nie wyrzekł się możliwości zastosowania siły. Dla regionu kluczowe jest to, czy aktywność dużych zespołów okrętów będzie spadać, czy też podobne operacje staną się częstsze. Najbardziej miarodajne będą kolejne komunikaty ministerstw obrony i obserwacje ruchu jednostek na konkretnych akwenach, a nie pojedynczy obraz z mediów społecznościowych.
Źródła informacji
Reuters, Ministerstwo Obrony Tajwanu, Rada Bezpieczeństwa Narodowego Tajwanu
