Telefon, który przerwał się po chwili
Poszukiwania rozpoczęły się w poniedziałkowy wieczór po krótkim kontakcie telefonicznym z turystką. Kobieta zdołała zadzwonić do ratowników, ale jakość połączenia była słaba i rozmowa szybko się urwała. Nie podała miejsca, które pozwoliłoby ekipom natychmiast dotrzeć dokładnie do niej. Służby musiały więc potraktować sytuację jako poważne zagrożenie życia oraz ustalić prawdopodobne rejony pobytu.
Ratownicy i osoby wspierające akcję przeszukiwali obszary Doliny Pańszczycy, Hali Gąsienicowej, Granatów, przełęczy Krzyżne i rejonu Doliny Roztoki. To duży, zróżnicowany teren, obejmujący zarówno popularne podejścia, jak i eksponowane odcinki grani oraz strome zejścia. W listopadzie krótszy dzień i warunki zimowe dodatkowo komplikują prowadzenie działań poszukiwawczych.
TOPR poprosił wcześniej turystów o kontakt, jeśli widzieli osobę odpowiadającą fotografiom udostępnionym w apelu. Nie oznaczało to potwierdzenia, że poszukiwana była w każdym z wymienionych rejonów. Wskazano obszar prawdopodobnej trasy, a służby stopniowo zawężały poszukiwania.
Odnaleziona w żlebie pod Granacką Przełęczą
Po północy TOPR poinformował o odnalezieniu turystki żywej w żlebie schodzącym z Granackiej Przełęczy ku Dolince Buczynowej. To właśnie konkretna lokalizacja, a nie ogólnie rozumiane okolice Zakopanego, ma znaczenie dla zrozumienia trudności akcji. Żleb jest stromą formą terenu, w której dostęp do poszkodowanego i bezpieczne wyprowadzenie go na łatwiejszą trasę mogą być skomplikowane.
Z komunikatu ratowników wynika, że kobieta doznała obrażeń po upadku z wysokości i była silnie wychłodzona. Nie ma podstaw do podawania jako pewnych urazów określonych kości, wieku poszkodowanej lub dokładnej odległości upadku, ponieważ oficjalne doniesienia nie zawierały takich danych. Najważniejsze informacje to fakt odnalezienia żywej osoby, ciężki stan i konieczność pilnego transportu.
Granacka Przełęcz znajduje się w pobliżu fragmentu Orlej Perci, jednego z najbardziej wymagających szlaków w polskich Tatrach. Nie oznacza to jednak, że turystka na pewno znajdowała się na wszystkich odcinkach tej trasy ani że przebyła całą Orlą Perć. Miejsce odnalezienia nie pozwala samodzielnie odtworzyć wcześniejszego przebiegu jej wędrówki.
Granacka Przełęcz i rejon Dolinki Buczynowej
Ratownicy sprowadzali kobietę w noszach po ścianie
Według Radia Kraków poszkodowanej udzielono pomocy medycznej jeszcze w miejscu odnalezienia oraz zabezpieczono ją przed dalszą utratą ciepła. Następnie rozpoczęto przygotowania do opuszczania jej na noszach stromą ścianą w stronę Dolinki Buczynowej. Takie działania wymagały asekuracji i koordynacji zespołów, a transport mógł trwać wiele godzin.
W poszukiwaniach uczestniczyło kilkudziesięciu ratowników, którzy korzystali również z dronów. Radio Kraków podało, że po udzieleniu pierwszej pomocy na miejscu kobietę zabezpieczono termicznie. Dopiero po tych czynnościach można było przejść do wymagającego opuszczania noszy po stromym zboczu. Bezzałogowce pomagają przeglądać rozległy teren i kierować uwagę zespołów na wybrane miejsca, ale nie zastępują ratowników, którzy muszą dostać się do poszkodowanej, ocenić jej stan i zabezpieczyć ją do transportu. W stromym żlebie same wskazania z powietrza nie wystarczą do przeprowadzenia ewakuacji.
Górskie działania poszukiwawcze i medyczna ewakuacja są dwoma odrębnymi etapami. Z pierwszych komunikatów nie wynikało, że transport do szpitala został już zakończony. Nie należy mylić zakończenia poszukiwań z zakończeniem całej operacji ratowniczej. Odnalezienie żywej osoby jest przełomem, ale w przypadku ciężkiego wychłodzenia i urazów dalsza pomoc może mieć decydujące znaczenie.
Zimowe warunki i ryzyko na eksponowanym terenie
W Tatrach od początku listopada obowiązywały warunki zimowe na wielu wysokich szlakach. Wcześniej zwracaliśmy uwagę na śnieg i niski, ale realny stopień zagrożenia lawinowego. Zagrożenie lawinowe nie jest jedynym niebezpieczeństwem: na eksponowanych ścieżkach poślizgnięcie na śniegu lub lodzie może prowadzić do długiego upadku nawet przy niewielkiej pokrywie śnieżnej.
Ostrożność jest szczególnie istotna na szlakach z łańcuchami, wąskimi półkami i stromymi żlebami. W tych miejscach warunki mogą różnić się w obrębie kilkudziesięciu metrów. Turysta powinien uwzględnić zarówno prognozę i aktualny komunikat TPN, jak i własne umiejętności używania wyposażenia zimowego. Samo posiadanie raków lub czekana nie daje gwarancji bezpiecznego poruszania się.
Inny praktyczny wymiar zagrożenia opisano w ostrzeżeniach Tatrzańskiego Parku Narodowego przed lodem na szlakach. W listopadzie do trudnego terenu dochodzi szybko zapadający zmrok, który skraca bezpieczne okno powrotu. W takim otoczeniu brak możliwości dokładnego podania położenia w rozmowie telefonicznej komplikuje również pracę służb.
Jak wezwać pomoc w górach
W razie wypadku należy próbować przekazać ratownikom możliwie dokładne położenie, przebytą trasę, charakter urazów i liczbę osób wymagających pomocy. W polskich górach działa numer ratunkowy 985 i 601 100 300 oraz numer alarmowy 112. Jeśli połączenie jest niestabilne, pomocne mogą być współrzędne z telefonu lub lokalizatora, ale ich przesłanie zależy od dostępności sieci i stanu urządzenia.
Na bezpiecznej trasie warto pozostawić bliskim informację o planowanym powrocie i celu wyjścia, zabrać czołówkę oraz dodatkową warstwę chroniącą przed zimnem. Nie są to środki pozwalające bezpiecznie kontynuować każdą wędrówkę, lecz działania zmniejszające ryzyko, gdy pojawi się problem. Nocna akcja TOPR pokazuje, jak szybko zwykła wyprawa w wysokie Tatry może zamienić się w wielogodzinny ratunek w wymagającym terenie.
Źródła informacji
TOPR, RMF FM, Radio Kraków