Wydrukuj tę stronę
środa, 18 listopad 2026 06:41

Chiny: Xi Jinping apeluje o wolny handel na APEC

Oprac.:
Chiny: Xi Jinping o handlu na APEC Chiny: Xi Jinping o handlu na APEC Fot: Pixabay / zdjęcie poglądowe

Xi Jinping podczas otwarcia biznesowej części szczytu APEC w chińskim Shenzhen wezwał do wolnego i otwartego handlu oraz utrzymania stabilnych łańcuchów dostaw. Prezydent Chin sprzeciwił się protekcjonizmowi w czasie, gdy Stany Zjednoczone wprowadzają kolejne ograniczenia dotyczące zaawansowanych układów AI. Deklaracja padła przed spotkaniami przywódców, ale sama nie zmienia obowiązujących ceł.

Xi Jinping stawia handel w centrum szczytu APEC

Chiński prezydent przemawiał 18 listopada do przedstawicieli biznesu uczestniczących w APEC CEO Summit w Shenzhen. Podkreślił rolę zasad wielostronnych opartych na Światowej Organizacji Handlu i apelował o utrzymanie otwartego rynku dla wymiany towarów oraz inwestycji. W jego wystąpieniu centralnym tematem była przewidywalność dostaw, szczególnie ważna dla przedsiębiorstw działających między Azją a Ameryką Północną.

Szczyt odbywa się w momencie zaostrzenia ograniczeń w dostępie Chin do najbardziej zaawansowanych amerykańskich układów wykorzystywanych do rozwoju sztucznej inteligencji. Pekin sygnalizuje gotowość do odpowiedzi na te ograniczenia. Jednocześnie Xi przedstawia Chiny jako obrońcę otwartego handlu, choć część partnerów gospodarczych zarzuca temu państwu stosowanie środków zakłócających konkurencję.

Wystąpienie polityka nie jest podpisaniem nowej umowy celnej. To deklaracja kierunku, który Chiny chcą promować w regionie. Rzeczywista zmiana dostępu do rynku wymagałaby osobnych decyzji celnych, regulacyjnych lub porozumień. Właśnie dlatego znaczenie szczytu trzeba mierzyć zarówno słowami przywódców, jak i dokumentami, które ewentualnie przyjmą później.

Reuters wskazuje, że krytyka partnerów handlowych dotyczy między innymi chińskich rocznych nadwyżek w handlu towarowym przekraczających bilion dolarów. Sama wielkość tej nadwyżki nie wyjaśnia całej struktury wymiany, ale pomaga zrozumieć, dlaczego europejskie i amerykańskie władze domagają się równie otwartego dostępu do rynku po obu stronach.

Dlaczego hasło wolnego handlu budzi spór?

Chiny pozostają jednym z największych ośrodków przemysłowych świata i odgrywają kluczową rolę w dostawach urządzeń elektronicznych, części maszyn, baterii oraz komponentów wykorzystywanych przez firmy na kilku kontynentach. Wysoki udział jednego kraju w dostawach może przynosić korzyści kosztowe, ale także zwiększa zależność odbiorców od decyzji politycznych, ograniczeń eksportowych i zakłóceń transportowych.

Rządy Stanów Zjednoczonych i państw europejskich krytykują nadwyżkę handlową Chin oraz wsparcie państwa dla tamtejszych producentów. Ich zdaniem prowadzi to do nierównych warunków konkurencji i może szkodzić rodzimym zakładom. Chińskie władze odpowiadają, że ich model rozwoju odpowiada potrzebom gospodarki i że ograniczanie wymiany handlowej prowadzi do wzrostu kosztów dla wszystkich stron.

Podobny dylemat pojawia się w europejskiej debacie o relacjach z Pekinem. W październiku prezydent Niemiec apelował o bardziej symetryczne warunki dostępu do chińskiego rynku. Szczegóły tej debaty opisano w materiale o apelu Niemiec o uczciwe zasady handlu z Chinami. Nie chodziło w nim o odcięcie wszystkich kontaktów gospodarczych, lecz o ograniczanie nierównowagi przy jednoczesnej współpracy.

Shenzhen przed szczytem APEC - materiał CGTN z 2025 roku

Co wystąpienie oznacza dla firm i europejskich eksporterów?

Przedsiębiorstwa działające w regionie Azji i Pacyfiku są zainteresowane przede wszystkim przewidywalnymi cłami, płynnym transportem i możliwością planowania zamówień z wielomiesięcznym wyprzedzeniem. Ograniczenia obejmujące półprzewodniki mogą wpływać nie tylko na wielkich producentów technologii, ale również na mniejsze firmy dostarczające części urządzeń, infrastrukturę centrów danych oraz oprogramowanie.

Jednocześnie zniesienie pojedynczej bariery nie musi oznaczać trwałego zakończenia konfliktu handlowego. Każda umowa może obejmować określoną grupę produktów, limity lub termin obowiązywania. Pokazuje to niedawne rozszerzeniu umowy handlowej Kanady i Chin, dotyczące konkretnych ulg i branż, a nie całkowitego usunięcia ceł między dwoma państwami.

Firmy europejskie nie otrzymały z samego wystąpienia Xi nowego prawa do eksportu określonego towaru na rynek chiński. Dla nich miarodajne będą oficjalne zmiany taryf, zasad certyfikacji produktów i przepisów o transferze technologii. To na tych szczegółach opiera się realna dostępność rynku, niezależnie od pozytywnego tonu przemówienia.

APEC i rozmowy przywódców - co pozostaje otwarte?

W Shenzhen spodziewane są rozmowy Xi Jinpinga z prezydentem Stanów Zjednoczonych Donaldem Trumpem i rosyjskim przywódcą Władimirem Putinem. Reuters wskazuje handel, technologie, broń nuklearną oraz konflikty międzynarodowe jako najważniejsze zagadnienia omawiane w otoczeniu spotkania. Nie należy jednak ogłaszać podpisania trójstronnego porozumienia, zanim takie ustalenie zostałoby oficjalnie przedstawione.

Szczególną uwagę na rozmowy wielkich państw zwracają mniejsze gospodarki. Część ich przedstawicieli obawia się, że porozumienia największych mocarstw mogą pomijać interesy bezpieczeństwa i handlu pozostałych uczestników. Na tym tle znaczenie ma sama formuła APEC, która skupia 21 gospodarek i służy przede wszystkim współpracy gospodarczej, a nie rozstrzyganiu sporów terytorialnych.

Debata o możliwości spotkania Trumpa, Putina i Xi w Shenzhen była prowadzona jeszcze przed rozpoczęciem szczytu. Wcześniejszy materiał dotyczący zapowiadanych rozmów przywódców w Shenzhen przedstawiał ówczesne propozycje i wątpliwości. Dziś nowym, potwierdzonym wydarzeniem jest wystąpienie prezydenta Chin; ewentualne rezultaty rozmów powinny być oceniane osobno, dopiero po ich zakończeniu.

Ważne będzie również to, czy uczestnicy uzgodnią praktyczne działania na rzecz usprawnienia wymiany towarów oraz czy pojawią się konkretne zmiany w kwestii dostępu do technologii. Sama deklaracja poparcia dla wolnego handlu nie usuwa wzajemnych ceł ani restrykcji eksportowych.

Źródła informacji

Reuters, Xinhua

Ostatnio zmieniany środa, 18 listopad 2026 08:20
Michał Kruk

Redaktor Trybuny Polskiej. Głównie zajmuje się newsami z kraju, a szczególnie rynkiem lokalnym - redaguje serwisy miejskie. Fan sportu i rekreacji.

https://trybunapolska.pl/michal-kruk