Spis treści
- Raport UNESCO 2024 - Khaled El-Enany o rosnącej skali problemu
- Bliski i Środkowy Wschód oraz zamknięcia szkół w regionach konfliktów
- Madagaskar, Togo i Maroko jako przykłady poprawy wskaźników edukacji
- Niemcy i Maria Böhmer o nierównościach w systemie edukacji
Raport UNESCO 2024 - Khaled El-Enany o rosnącej skali problemu
Skala globalna
Najnowszy raport Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Oświaty, Nauki i Kultury pokazuje wyraźne pogorszenie sytuacji. Dane obejmują edukację na poziomie podstawowym i średnim.
Tylko 2 na 3 młodych ludzi na świecie kończy szkołę średnią. Oznacza to, że znaczna część populacji nie osiąga podstawowego poziomu wykształcenia.
Szef UNESCO Khaled El-Enany zwrócił uwagę na narastający charakter zjawiska. Określił je jako niepokojące, wskazując na jego długotrwały trend.
Przyczyny zjawiska
Źródła problemu są złożone i wzajemnie powiązane. Organizacja wskazuje przede wszystkim na trzy główne czynniki.
- konflikty zbrojne destabilizujące systemy edukacyjne
- szybki wzrost liczby ludności w niektórych regionach
- ograniczenie finansowania publicznego
Najsilniej problem widoczny jest w krajach Afryki Subsaharyjskiej. Tam rosnąca liczba dzieci przewyższa możliwości systemów szkolnych.
Podobne wyzwania pojawiają się także w innych częściach świata, gdzie dochodzi do katastrof i destabilizacji, więcej tutaj.
Bliski i Środkowy Wschód oraz zamknięcia szkół w regionach konfliktów
Wpływ konfliktów
Obszary objęte konfliktami, należą do najbardziej dotkniętych. W takich regionach edukacja często przestaje funkcjonować.
Ponad jedno na sześć dzieci żyje na terenach dotkniętych konfliktami zbrojnymi. To przekłada się bezpośrednio na ograniczenie dostępu do szkół.
Na Bliskim i Środkowym Wschodzie napięcia polityczne i militarne doprowadziły do zamykania placówek edukacyjnych. W wielu przypadkach nauka została całkowicie przerwana.
Podobne skutki destabilizacji widoczne są również w innych częściach świata, gdzie dochodzi do nagłych zdarzeń, jak trzęsienie ziemi.
Czynniki lokalne i rozwiązania
Eksperci podkreślają, że nie istnieje jedno uniwersalne rozwiązanie problemu. Skuteczność działań zależy od warunków lokalnych.
- wprowadzenie obowiązku szkolnego
- regulacje ograniczające pracę dzieci
- działania zwiększające dostęp dziewcząt do edukacji
Dziewczęta w wielu regionach świata, nadal częściej niż chłopcy pozostają poza systemem szkolnym.
Znaczenie warunków bytowych
Badania wykazały również zależności między edukacją a warunkami życia.
Dostęp do:
- posiłków w szkołach
- energii elektrycznej
zwiększa szanse na kontynuowanie nauki przez dzieci i młodzież. Te czynniki bezpośrednio wpływają na długość edukacji.
Madagaskar, Togo i Maroko jako przykłady poprawy wskaźników edukacji
Wzrost liczby uczniów
Pomimo rosnącej liczby dzieci bez dostępu do szkoły, dane pokazują także pozytywne zmiany. Liczba uczniów na świecie znacząco wzrosła w ostatnich dekadach.
W 2024 roku na świecie było 1,4 miliarda uczniów w systemie edukacji. To wzrost o 327 milionów od 2000 roku, czyli o około 30 procent.
Przykłady skutecznych działań
Niektóre państwa osiągnęły wyraźną poprawę. Zmniejszyły liczbę dzieci pozbawionych edukacji dzięki długofalowym działaniom.
- Madagaskar i Togo ograniczyły skalę problemu o 80 procent od 2000 roku
- Maroko i Wietnam osiągnęły podobne wyniki wśród młodzieży
- Wybrzeże Kości Słoniowej, Turcja i Gruzja również znacząco zmniejszyły odsetek dzieci poza szkołą
Przykłady te potwierdzają, że odpowiednia polityka edukacyjna przynosi mierzalne efekty.
Niemcy i Maria Böhmer o nierównościach w systemie edukacji
Różnice społeczne
Raport wskazuje także na istotne problemy w krajach europejskich. Niemcy znalazły się poniżej innych państw pod względem równości dostępu do edukacji.
System edukacyjny w Niemczech w znacznej mierze zależy od statusu społeczno-ekonomicznego rodziny.
- prawie 4 na 5 dzieci z zamożnych rodzin, otrzymuje rekomendację do liceum
- mniej niż 1 na 3 dzieci z rodzin w trudniejszej sytuacji, uzyskuje taką możliwość
„Prawie cztery na pięć dzieci z zamożnych gospodarstw domowych, ale mniej niż jedno na trzy dzieci z mniej uprzywilejowanych środowisk otrzymuje rekomendację do liceum.”
Wczesna selekcja uczniów
System edukacyjny w Niemczech różnicuje uczniów już około 10 roku życia. Autorzy raportu podkreślają, że decyzje te są silnie związane z sytuacją materialną rodziców.
- 17 procent dzieci z mniej zamożnych rodzin rezygnuje z liceum mimo rekomendacji
- ponad jedna trzecia uczniów z rodzin o niskich dochodach wybiera szkoły niższego poziomu
- 68 procent dzieci z bogatszych rodzin uczęszcza do liceów
Dzieci z uprzywilejowanych środowisk częściej kontynuują naukę na wyższym poziomie, nawet przy takich samych wynikach.
Głos Marii Böhmer
Prezydent Niemieckiej Komisji UNESCO zwróciła uwagę na konieczność zmian systemowych.
„Nowy światowy raport UNESCO dotyczący edukacji jest sygnałem alarmowym.”
Podkreśliła potrzebę szybkiego reagowania i kierowania środków tam, gdzie potrzeby są największe. Zwróciła także uwagę na konieczność wspierania dzieci, już na wczesnym etapie edukacji.
Rosnąca liczba dzieci pozbawionych dostępu do edukacji, wskazuje na pogłębiający się problem globalny. Dane pokazują zarówno skalę wyzwań, jak i przykłady skutecznych działań. W wielu regionach istotne znaczenie mają warunki lokalne oraz sposób finansowania systemów edukacyjnych.
FAQ
Ile dzieci na świecie nie chodzi do szkoły?
W 2024 roku około 273 miliony dzieci i młodzieży na świecie nie uczęszczało do szkoły.
Jak długo rośnie liczba dzieci poza systemem edukacji?
Liczba ta rośnie nieprzerwanie od siedmiu lat.
Jaki odsetek młodzieży kończy szkołę średnią?
Tylko 2 na 3 młodych ludzi na świecie kończy edukację na poziomie szkoły średniej.
Jakie są główne przyczyny braku dostępu do edukacji?
Główne przyczyny to konflikty zbrojne, wzrost liczby ludności oraz ograniczone finansowanie systemów edukacyjnych.
Które regiony świata są najbardziej dotknięte problemem?
Największe trudności występują w krajach Afryki Subsaharyjskiej oraz w regionach objętych konfliktami, szczególnie na Bliskim i Środkowym Wschodzie.
Jaki wpływ mają konflikty na edukację dzieci?
Ponad jedno na sześć dzieci żyje na obszarach objętych konfliktami, co często prowadzi do zamykania szkół i przerwania nauki.
Czy istnieją skuteczne rozwiązania poprawiające dostęp do edukacji?
W niektórych krajach skuteczne okazały się obowiązek szkolny, przepisy ograniczające pracę dzieci oraz działania wspierające edukację dziewcząt.
Jakie czynniki dodatkowe wpływają na edukację dzieci?
Dostęp do posiłków w szkołach oraz energii elektrycznej zwiększa szanse na dłuższą edukację.
Czy liczba uczniów na świecie rośnie?
Tak, w 2024 roku liczba uczniów wyniosła 1,4 miliarda, co oznacza wzrost o 327 milionów od 2000 roku.
Źródło: TAGESSCHAU
