Wydrukuj tę stronę
czwartek, 19 listopad 2026 18:58

USA: Kancelaria Kirkland świadczyła usługi za 11,8 mln dolarów

Oprac.:
USA: Bezpłatna pomoc prawna za 11,8 mln dolarów USA: Bezpłatna pomoc prawna za 11,8 mln dolarów Fot: Pixabay / zdjęcie poglądowe

Demokratyczni członkowie amerykańskiego Kongresu ujawnili, że kancelaria Kirkland & Ellis świadczyła bezpłatne usługi prawne na rzecz amerykańskich instytucji o wartości co najmniej 11,8 mln dolarów. Politycy łączą je z porozumieniem zawartym wcześniej z administracją Donalda Trumpa i żądają dokumentów od dziewięciu kolejnych kancelarii. Sprawa dotyczy nie tylko wysokości świadczeń, lecz także pytania o granice wpływu władz na niezależność prawników.

Skąd wzięła się kwota 11,8 mln dolarów?

W liście i komunikacie przedstawicieli Partii Demokratycznej w Kongresie podano rozliczenia usług prawnych przekazanych przez Kirkland & Ellis agencjom federalnym i powiązanym podmiotom. Demokratyczni parlamentarzyści Jamie Raskin, Richard Blumenthal i Adam Schiff twierdzą, że kancelaria działała pod presją, ponieważ wcześniej administracja prezydencka wydawała zarządzenia uderzające w wybrane firmy prawnicze. To ocena autorów dochodzenia parlamentarnego. Sama kwota świadczeń jest informacją ujawnioną w dokumentacji, natomiast kwalifikacja całego porozumienia jako korupcyjnego układu jest zarzutem polityków, a nie prawomocnym rozstrzygnięciem.

Reuters podaje, że w szerszym zestawieniu kancelaria wykazała ponad 18,7 mln dolarów pracy pro bono związanej z porozumieniem, odpowiadającej ponad 15 tysiącom godzin pracy prawników. Węższe 11,8 mln dolarów dotyczy konkretnych usług dla wymienionych agencji i przedsięwzięć. Te dwie wartości nie powinny być w nagłówkach zamieniane miejscami: opisują różne zakresy rozliczenia. Kancelaria poinformowała również, że porozumienie miało niewielki wpływ na jej pozostałe działania pro bono.

Które instytucje korzystały z bezpłatnych usług?

Odbiorca usług Kwota według pisma Demokratów
Departament Handlu USA około 4 mln USD
Departament Obrony USA około 2,2 mln USD
Poczta amerykańska USPS około 1,6 mln USD
US International Development Finance Corporation około 2 mln USD
Podmiot inwestycyjny związany z porozumieniem USA i Japonii około 1,8 mln USD

Zestawienie kwot przekazanych w piśmie parlamentarzystów

Suma opisanych pozycji wynosi 11,6 mln dolarów, ponieważ są to wartości przybliżone. Nie należy więc bez zastrzeżenia przedstawiać ich jako pełnego i ostatecznego rozliczenia. W komunikacie podano „co najmniej 11,8 mln dolarów”, a szczegółowe dokumenty mogą zawierać kolejne pozycje oraz wartości zaokrąglone. Nie ma też podstaw do stwierdzenia, że każdy projekt wymieniony w listach był automatycznie sprzeczny z prawem.

Jeszcze w kwietniu 2025 roku Donald Trump mówił, że Kirkland & Ellis zobowiązała się przeznaczyć 125 mln dolarów na bezpłatne usługi prawne dla celów popieranych przez niego. Ta zapowiedziana wartość jest czymś innym niż wykazane dotychczas wykonane świadczenia. Reuters szacuje, że łączne zobowiązania dziewięciu dużych kancelarii objętych podobnymi porozumieniami zbliżały się do miliarda dolarów. Nie są to pieniądze automatycznie wypłacone z budżetu państwa: chodzi przede wszystkim o deklarowaną wartość pracy prawników.

Spór o niezależność kancelarii

W poprzednim roku Donald Trump podpisał zarządzenia wymierzone w część dużych kancelarii, między innymi w zakresie dostępu do informacji niejawnych, kontaktów z administracją i warunków działania klientów tych firm. Reuters zaznacza, że sądy uznały cztery takie zarządzenia za niekonstytucyjne, ale rząd zaskarżył te orzeczenia. Właśnie to tło sprawia, że dziś badane jest pytanie, czy kancelarie zawierały porozumienia swobodnie, czy w obawie przed negatywnymi konsekwencjami gospodarczymi.

Sprawa rozgrywa się w otoczeniu zmienionego układu sił w amerykańskim Kongresie. W osobnej publikacji opisywaliśmy wyniki wyborów do Kongresu USA w 2026 roku i ich konsekwencje polityczne. Zmiana parlamentarnej większości może ułatwiać korzystanie z uprawnień kontrolnych, ale sama w sobie nie przesądza o wyniku prowadzonego postępowania ani nie zastępuje kontroli sądowej.

O co pytają Demokratyczni parlamentarzyści?

Autorzy listów domagają się wyjaśnienia, jak określano odbiorców usług, kto decydował o doborze spraw i czy praca kancelarii dotyczyła przedsięwzięć prezydenckich niemających typowego charakteru administracyjnego. Pytania skierowano do dziewięciu innych firm, które również zawarły porozumienia z władzami. Kongresmeni zarzucają im niewystarczającą współpracę przy przekazywaniu żądanych dokumentów. Na tym etapie jest to spór o dostęp do materiałów i ocenę okoliczności zawierania umów, a nie wynik procesu karnego.

Jednym z wątków jest informacja, że administracja bezskutecznie zabiegała o zaangażowanie Kirkland & Ellis w projekt zmiany nazwy Kennedy Center oraz planowaną budowę łuku triumfalnego. Takie działania według komunikatu parlamentarzystów nie zakończyły się wykonaniem usług przez tę kancelarię. Nie można więc zaliczać ich do potwierdzonej kwoty bezpłatnej pracy. Sama odmowa przy tych przedsięwzięciach nie daje też automatycznej odpowiedzi, jak reagowały pozostałe firmy.

Budynek Rayburn w Waszyngtonie, siedziba prac komisji Izby Reprezentantów

Czy w USA zapadło już rozstrzygnięcie?

Nie. Ujawnione liczby i korespondencja są ważnymi elementami parlamentarnej kontroli, ale nie zastępują ustaleń sądu w odniesieniu do całego programu porozumień. Warto odróżniać cztery etapy: zawarcie umowy z administracją, rzeczywiste wykonanie określonych usług, ocenę legalności nacisków na kancelarie oraz polityczną odpowiedzialność osób podejmujących decyzje. Informacja o jednym z tych etapów nie rozstrzyga pozostałych.

Niezależność sądów i administracji pojawia się także w innych amerykańskich sprawach. Przykładem jest odrębne orzeczenie dotyczące sporu o zamknięcie parku East Potomac Park w Waszyngtonie. W obydwu przypadkach pytania prawne dotyczą zakresu kompetencji władz, choć przedmiot postępowań jest całkowicie inny. Przy rozliczaniu usług prawnych najważniejsze będzie ustalenie, czy poszczególne czynności podejmowano zgodnie z właściwymi zasadami oraz czy naciski polityczne były rzeczywistym motywem działań.

Zapowiedziane żądania dokumentów nie są jeszcze dowodem nielegalności wszystkich umów zawartych między kancelariami a Białym Domem. Sytuacja może się zmieniać wraz z udostępnieniem kolejnych rozliczeń, wyjaśnieniami samych firm i ewentualnymi rozstrzygnięciami sądowymi. Dla opinii publicznej istotne pozostaje, czy sprawy prowadzone na rzecz instytucji federalnych można ocenić transparentnie, a także czy obywatele mają pewność, że wybór pełnomocników nie jest narzędziem presji politycznej.

Źródła informacji

Reuters, Komisja Sądownictwa Izby Reprezentantów, Bloomberg Law

Ostatnio zmieniany czwartek, 19 listopad 2026 19:46
Sylwester Niedzielski

Redaktor naczelny „Trybuny Polskiej”. Bez przerwy w pracy, zawsze ciekawy nowinek technologicznych. Pasjonat polityki i historii. Wierzy w ciągły rozwój. Motto: „Zawsze trzeba mieć plan”.

https://trybunapolska.pl/sylwester-niedzielski