Wydrukuj tę stronę
piątek, 20 listopad 2026 18:41

Trump chce porozumienia z Ukrainą przed styczniem

Oprac.:
Trump i termin porozumienia w Ukrainie Trump i termin porozumienia w Ukrainie Fot: Pixabay / zdjęcie poglądowe

Administracja Donalda Trumpa chce doprowadzić do porozumienia pokojowego między Ukrainą a Rosją przed początkiem stycznia 2027 roku. O takim oczekiwaniu przekazanym Kijowowi i europejskim partnerom poinformował 20 listopada „Financial Times”, powołując się na rozmówców znających przebieg konsultacji. Nie jest to podpisana umowa ani zaakceptowany przez obie strony termin zakończenia wojny. Najważniejszy spór nadal dotyczy terytorium Ukrainy i wiarygodnych gwarancji bezpieczeństwa.

Amerykański termin i jego polityczne znaczenie

Według relacji „Financial Times” wysłannicy amerykańskiego prezydenta Steve Witkoff i Jared Kushner przekonują rozmówców, że proces dyplomatyczny powinien przyspieszyć. Wskazywany termin wiąże się z początkiem stycznia, gdy zmieni się układ sił w Kongresie Stanów Zjednoczonych po listopadowych wyborach. Chodzi o polityczną presję, a nie o datę, na którą Rosja i Ukraina wspólnie zadeklarowały podpisanie traktatu.

Z tego powodu sformułowanie „pokój przed styczniem” należy rozumieć jako cel przypisywany administracji USA. Nie stanowi ono zapowiedzi ustania walk w konkretnym dniu. Nawet gdyby negocjatorzy uzgodnili ramowe warunki, pozostawałyby kwestie wdrożenia zawieszenia broni, wycofania lub rozmieszczenia wojsk, nadzoru międzynarodowego i mechanizmu reagowania na naruszenia. Każda z nich wymagałaby osobnych uzgodnień.

Amerykańscy wysłannicy prowadzili wcześniej rozmowy zarówno z przedstawicielami Ukrainy, jak i Rosji, między innymi w Abu Zabi. Do serii kontaktów dołączyły spotkania z europejskimi politykami w Berlinie. O przebiegu jednej z tych rund pisaliśmy przy okazji rozmów wysłanników Trumpa z kanclerzem Niemiec. Nowością nie jest sam fakt prowadzenia negocjacji, lecz informacja o oczekiwanym przez Waszyngton krótkim terminie porozumienia.

Dlaczego Kijów obawia się pośpiechu

Ukraińscy rozmówcy cytowani przez „Financial Times” obawiają się, że przyspieszenie procesu może oznaczać presję na ustępstwa, których Kijów dotąd nie chciał zaakceptować. Dotyczy to zwłaszcza przyszłości okupowanych terenów i zakresu suwerenności w polityce bezpieczeństwa. Z punktu widzenia Ukrainy zakończenie działań wojennych bez trwałych zabezpieczeń mogłoby stworzyć ryzyko ponownego ataku w kolejnych latach.

Nie oznacza to, że ukraińskie władze odrzucają rozmowy. Wypowiedzi prezydenta Wołodymyra Zełenskiego i jego współpracowników od dawna odróżniają gotowość do dyplomacji od akceptacji konkretnych rosyjskich żądań. Państwo broniące się przed agresją chce przede wszystkim wiedzieć, kto i na jakich zasadach pomógłby mu w razie kolejnego naruszenia porozumienia.

W tej sytuacji napięcia wokół zachodnich dostaw uzbrojenia mają znaczenie wykraczające poza sam front. Według ukraińskich źródeł przywoływanych przez „FT” opóźnienia w dostarczaniu rakiet przechwytujących Patriot oraz kwestie dostępu do określonych usług satelitarnych są postrzegane w Kijowie również przez pryzmat negocjacji. Taka interpretacja strony ukraińskiej nie jest równoznaczna z potwierdzeniem, że amerykańskie decyzje podjęto właśnie w celu wymuszenia ustępstw.

Czego chce Moskwa, a czego żądają europejskie państwa

Rosja nadal domaga się uznania swoich roszczeń terytorialnych, w tym dotyczących Donbasu, oraz wykluczenia przystąpienia Ukrainy do NATO. W szerszej dyskusji stawia również postulaty ograniczające obecność wojskową Sojuszu w Europie. Są to żądania Moskwy, a nie uzgodnione warunki przyszłego pokoju. W ostatnich dniach Władimir Putin także odrzucał propozycję rozejmu po ataku na Most Krymski.

Europejscy przywódcy przekonują, że pierwszym krokiem powinno być możliwe do nadzorowania zawieszenie broni. Podkreślają też, że o bezpieczeństwie Europy nie można rozstrzygać bez udziału europejskich państw. Dla Warszawy, państw bałtyckich i całej wschodniej flanki NATO to szczególnie istotne: ewentualne zmiany rozmieszczenia wojsk lub zasad współpracy obronnej miałyby konsekwencje wykraczające daleko poza Ukrainę.

Ważny pozostaje spór o gwarancje przypominające artykuł 5 traktatu NATO. Wysłannik Trumpa Jared Kushner sygnalizował gotowość Waszyngtonu do rozmów nad takim rozwiązaniem. Z kolei rosyjski wiceminister spraw zagranicznych Siergiej Riabkow odrzucił formułę, która dawałaby Ukrainie ochronę zbliżoną do członkostwa w Sojuszu. Tę różnicę stanowisk opisaliśmy w informacji o rosyjskiej odmowie gwarancji wzorowanych na NATO.

Berlin i rozmowy z udziałem Europy

Reuters opisywał wcześniej trzy konkretne obszary omawiane przy przygotowaniu rozmów w Berlinie: powojenne gwarancje bezpieczeństwa dla Ukrainy, plan odbudowy jej gospodarki i przygotowania do szerszej rundy negocjacji. Nie są to rozwiązane punkty traktatu. To raczej osobne części pakietu, które amerykańscy i europejscy przedstawiciele chcą przedyskutować równolegle, ponieważ samo wstrzymanie ognia nie zapewnia finansowania odbudowy ani bezpieczeństwa po wojnie.

Jednym z miejsc ostatnich konsultacji był Berlin, gdzie amerykańscy wysłannicy spotykali się z Ukrainą i partnerami europejskimi. Równolegle omawiano możliwe formaty przyszłych rozmów z Rosją, także z udziałem państw europejskich. Samo zaproszenie do negocjacji nie oznacza jednak zgody na rosyjskie postulaty ani uznania wcześniejszych deklaracji Kremla za zobowiązujące.

Mapa Berlina

Jakie warunki musiałoby spełnić rzeczywiste porozumienie

W grę wchodzi też ustalenie, czy ewentualne porozumienie miałoby być zawierane etapami, czy wszystkie zobowiązania znalazłyby się w jednym dokumencie. Model etapowy mógłby pozwolić szybciej zatrzymać walki, lecz bez wyraźnych zasad kontroli niósłby ryzyko sporów o realizację następnych punktów. To możliwy wariant rozmów, a nie przyjęty przez negocjatorów plan.

Polityczny termin to tylko jedna część układanki. Znacznie trudniejszym zadaniem byłoby uzgodnienie precyzyjnych zasad kontroli linii kontaktowej, bezpieczeństwa ludności, wymiany jeńców oraz sposobu reagowania na ewentualne naruszenia. Wciąż nie uzgodniono publicznie warunków, które zaakceptowałyby jednocześnie Moskwa i Kijów. Dlatego oceny, że podpisanie pokoju jest przesądzone, nie znajdują podstaw w ujawnionych stanowiskach stron.

Dla Ukrainy kluczowe pozostaje, czy gwarancje byłyby wiążącym zobowiązaniem konkretnych państw, czy jedynie polityczną deklaracją. Z perspektywy Rosji największą przeszkodą są żądania dotyczące bezpieczeństwa i terytorium, którym sprzeciwia się Kijów. Dla państw europejskich najważniejsze jest zachowanie wpływu na decyzje dotyczące ich własnego bezpieczeństwa. To trzy odrębne interesy, których nie da się pogodzić samą datą wpisaną do kalendarza.

Najnowszy sygnał z Waszyngtonu podnosi więc stawkę rozmów, ale nie przybliża automatycznie podpisania traktatu. O rzeczywistym postępie świadczyć będą dopiero wspólne uzgodnienia stron dotyczące zawieszenia broni, granic oraz bezpieczeństwa Ukrainy. Do tego czasu początek stycznia pozostaje amerykańskim celem politycznym, nie uzgodnionym końcem wojny.

Źródła informacji

Financial Times, RMF FM, Reuters

Ostatnio zmieniany piątek, 20 listopad 2026 19:19
Sylwester Niedzielski

Redaktor naczelny „Trybuny Polskiej”. Bez przerwy w pracy, zawsze ciekawy nowinek technologicznych. Pasjonat polityki i historii. Wierzy w ciągły rozwój. Motto: „Zawsze trzeba mieć plan”.

https://trybunapolska.pl/sylwester-niedzielski