Spis treści
- Patenty Niemiec pokazują skalę problemu
- Sztuczna inteligencja i cyfryzacja zwiększają dystans
- Niemiecka motoryzacja traci dawną przewagę
- Oliver Koppel wskazuje warunki zmiany
Patenty Niemiec pokazują skalę problemu
Patenty są jednym z podstawowych mierników aktywności badawczej i rozwojowej. Ich malejąca liczba, może oznaczać stopniową utratę dostępu do najważniejszych technologii. Oliver Koppel, badacz patentów w Instytucie Gospodarki Niemieckiej, podkreśla, że problem nie wynika z całkowitego zaniku innowacji w kraju. Inne państwa zaczęły jednak znacznie szybciej zwiększać swoje możliwości. W międzynarodowym porównaniu Niemcy straciły część swojej siły innowacyjnej w 13 z 14 przeanalizowanych gałęzi przemysłu. Jedynym sektorem, który utrzymał czołową pozycję, pozostaje budowa maszyn.
Negatywny trend rozpoczął się jeszcze przed pandemią koronawirusa. Pandemia go pogłębiła, ale według Olivera Koppela nie była jego pierwotną przyczyną. Dla kraju dysponującego ograniczonymi zasobami surowców badania mają szczególne znaczenie. To one pozwalają opracowywać nowe rozwiązania i utrzymywać pozycję w światowym przemyśle. Problem niemieckich przedsiębiorstw można rozpatrywać również w kontekście zmian zachodzących w niemieckiej branży motoryzacyjnej.
„Musimy poprzez badania i rozwój tworzyć nowe technologie”
Sztuczna inteligencja i cyfryzacja zwiększają dystans
Największe obawy dotyczą technologii przyszłości. Wśród nich znajdują się sztuczna inteligencja, cyfryzacja oraz nowoczesne systemy komunikacyjne. W tych dziedzinach nowe rozwiązania są opracowywane, testowane i poprawiane w krótkich cyklach. Katharina Hölzle z Instytutu Fraunhofera do spraw organizacji pracy ocenia, że Niemcom nie brakuje wiedzy technicznej. Problemem jest przede wszystkim tempo wdrażania opracowanych rozwiązań.
Nowe technologie są w Niemczech często zbyt późno sprawdzane w rzeczywistych warunkach. Przykładem jest jazda autonomiczna. Kraj dysponuje rozwiniętymi rozwiązaniami technicznymi, ale ma mniej możliwości szybkiego testowania ich w codziennym ruchu. Współczesne innowacje powstają nie tylko w wyniku dokładnego planowania. Wymagają również prób, szybkiej oceny rezultatów i dalszego ulepszania produktów. Rozbudowę europejskiego zaplecza technologicznego dla sztucznej inteligencji opisano także więcej tutaj.
„Potrafimy tworzyć technologię i potrafimy lepiej myśleć o technologii”
- Sztuczna inteligencja należy do dziedzin, w których Niemcy odczuwają rosnącą presję międzynarodowej konkurencji.
- Cyfryzacja wymaga szybkiego opracowywania i poprawiania nowych rozwiązań.
- Nowoczesna komunikacja jest jednym z obszarów decydujących o przyszłej pozycji przemysłu.
- Jazda autonomiczna pokazuje różnicę między posiadaniem technologii a możliwością jej szybkiego sprawdzania.
Niemiecka motoryzacja traci dawną przewagę
Zmiany są szczególnie widoczne w przemyśle samochodowym. Niemcy przez dziesięciolecia należały do światowych liderów w produkcji tradycyjnych silników spalinowych. Przejście na samochody elektryczne, technologie akumulatorowe i pojazdy oparte na oprogramowaniu zmieniło warunki konkurencji. Inne kraje zbudowały przewagę w produkcji akumulatorów oraz w ważnych częściach nowego łańcucha tworzenia wartości.
Różnice wynikają również ze skali nakładów na badania. Niemcy zwiększały swoje wydatki stopniowo. Inne państwa przeznaczały na ten cel znacznie większe kwoty. Chiny w ciągu ostatnich 20 lat zwielokrotniły wydatki badawcze. Towarzyszyły temu jasno określone strategie przemysłowe. Poszczególne technologie otrzymywały konkretny priorytet, a przedsiębiorstwa działające w wybranych dziedzinach mogły korzystać ze wsparcia. W Niemczech finansowanie było często szersze i mniej ukierunkowane.
| Obszar | Sytuacja opisana przez ekspertów |
|---|---|
| Patenty | Liczba zgłoszeń z Niemiec spada od kilku lat |
| Gałęzie przemysłu | Spadek siły innowacyjnej odnotowano w 13 z 14 badanych branż |
| Budowa maszyn | Sektor nadal utrzymuje czołową pozycję |
| Motoryzacja | Przewaga w silnikach spalinowych nie przełożyła się w pełni na akumulatory i pojazdy oparte na oprogramowaniu |
| Chiny | Wydatki na badania zostały zwielokrotnione w ciągu 20 lat |
| Niemcy | Nakłady badawcze zwiększano stopniowo |
Oliver Koppel wskazuje warunki zmiany
Na działalność badawczą przedsiębiorstw wpływają także koszty energii, rosnące koszty pracy oraz niepewność związana z warunkami politycznymi. Według Olivera Koppela część firm przenosi z tego powodu fragmenty działalności badawczej za granicę. Ekspert nie wiąże obecnej sytuacji z brakiem pomysłów ani niedoborem wykwalifikowanych pracowników. Niemcy nadal mają dobrze wykształcone inżynierki i inżynierów. Działają tam również instytucje badawcze cenione poza granicami kraju.
Za najważniejsze zadanie Oliver Koppel uznaje ponowne zwiększenie inwestycji w badania i rozwój. Katharina Hölzle wskazuje natomiast na potrzebę szybszego prowadzenia prób i większą gotowość do podejmowania ryzyka. Joachim Nareike zwraca uwagę na mocne strony niemieckich średnich przedsiębiorstw, systemu kształcenia i badań podstawowych. Wyzwaniem pozostaje szybsze przekształcanie wyników pracy naukowej w produkty gotowe do sprzedaży.
„Innowacje są dobrobytem przyszłości”
„Mamy fantastyczny sektor średnich przedsiębiorstw. Mamy doskonałe wykształcenie. Mamy naprawdę mądrych ludzi w tym kraju”
Odzyskanie przez Niemcy wcześniejszej pozycji będzie zależało od znaczenia, jakie polityka i gospodarka nadadzą innowacjom. Nakłady ponoszone obecnie na badania początkowo generują koszty. Mają jednak tworzyć podstawy przyszłej działalności gospodarczej. Niemcy zachowują zaplecze naukowe, wykwalifikowaną kadrę i silne średnie przedsiębiorstwa. Eksperci wskazują, że kluczowe pozostają większe inwestycje, szybsze testowanie technologii oraz sprawniejsze wprowadzanie wyników badań na rynek.
FAQ
Dlaczego liczba patentów jest ważna dla Niemiec?
Liczba patentów jest jednym z mierników rezultatów badań i rozwoju. Jej spadek może oznaczać stopniową utratę dostępu do najważniejszych technologii.
W ilu branżach Niemcy straciły siłę innowacyjną?
Według analizy Instytutu Gospodarki Niemieckiej spadek odnotowano w 13 z 14 badanych gałęzi przemysłu.
Która niemiecka branża utrzymała czołową pozycję?
Czołową pozycję zachowała budowa maszyn.
W jakich technologiach Niemcy mają największe zaległości?
Eksperci wskazują przede wszystkim sztuczną inteligencję, cyfryzację i nowoczesne technologie komunikacyjne.
Co zmieniło sytuację niemieckiej motoryzacji?
Warunki konkurencji zmieniło przejście od silników spalinowych do samochodów elektrycznych, akumulatorów i pojazdów opartych na oprogramowaniu.
Czy pandemia wywołała spadek innowacyjności Niemiec?
Nie. Według Olivera Koppela negatywny trend rozpoczął się przed pandemią, która jedynie go pogłębiła.
Źródło: Tagesschau
