Spis treści
- Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji chce zakończyć automatyzm
- Egzamin państwowy ma sprawdzić historię Rzeczypospolitej Polskiej
- Akt lojalności i rezydencja podatkowa mają potwierdzić związek z Polską
- Karol Nawrocki i Prawo i Sprawiedliwość proponowali własne projekty
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji chce zakończyć automatyzm
MSWiA poinformowało Polską Agencję Prasową, że nowy model nadawania obywatelstwa, ma zastąpić automatyczne podejście oceną rzeczywistego związku cudzoziemca z Polską. Resort wskazał, że kandydat powinien przejść kilka etapów. Mają one sprawdzić jego pobyt, znajomość języka polskiego, wiedzę o historii oraz akceptację wartości konstytucyjnych. Ministerstwo podkreśla, że polski paszport nie ma być formalnym dokumentem wydawanym po spełnieniu wyłącznie podstawowych warunków administracyjnych. Ma on potwierdzać trwałą więź z państwem.
„Zabezpieczamy się przed błędami, które były popełniane w przeszłości przez inne państwa rozdające obywatelstwa”
- Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
Planowany pakiet zmian, zakłada wydłużenie progu legalnego pobytu do 8 lat. Ten okres ma obejmować 3 lata pobytu czasowego oraz 5 lat pobytu stałego. Według MSWiA taki czas pozwoli rzetelnie ocenić postawę kandydata. Resort wiąże tę zmianę z bezpieczeństwem państwa i spójnością społeczną. Chce też ograniczyć sytuacje, w których obywatelstwo mogłoby być traktowane jako szybka procedura administracyjna.
Najważniesze elementy zapowiadanych zmian obejmują:
- 8 lat legalnego pobytu w Polsce
- 3 lata pobytu czasowego
- 5 lat pobytu stałego
- państwowy egzamin z historii
- sprawdzian z wartości konstytucyjnych
- zaostrzenie wymogów językowych
- akt lojalności wobec Polski
- wymóg rezydencji podatkowej
Egzamin państwowy ma sprawdzić historię Rzeczypospolitej Polskiej
W projekcie ma pojawić się egzamin państwowy. Będzie miał formę sprawdzianu z historii oraz wartości konstytucyjnych. Jego celem ma być potwierdzenie, że przyszły obywatel rozumie fundamenty Rzeczypospolitej Polskiej i Unii Europejskiej. Według MSWiA egzamin ma wykazać nie tylko wiedzę, lecz także akceptację zasad, na których opiera się państwo. Resort zapowiedział również nacisk na usunięcie barier komunikacyjnych.
Ministerstwo chce zaostrzyć wymogi językowe do poziomu biegłego. W październiku 2025 roku, przedstawiono założenia nowelizacji ustawy o obywatelstwie polskim. Wtedy wskazano, że kandydat miałby rozwiązać sprawdzian z około 40 pytań i znać język polski co najmniej na poziomie B2. Obecne zapowiedzi mówią o silniejszym nacisku na biegłość językową. Ma to umożliwić pełne funkcjonowanie w społeczeństwie.
„Proponowane przez rząd zmiany mają na celu podniesienie rangi polskiego obywatelstwa poprzez wprowadzenie jasnych kryteriów merytorycznych, które zapewnią, że osoby je otrzymujące będą w pełni zintegrowane ze wspólnotą narodową”
- Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
Akt lojalności i rezydencja podatkowa mają potwierdzić związek z Polską
Kolejnym warunkiem ma być potwierdzenie lojalności wobec Polski. Cudzoziemiec miałby złożyć akt lojalności. Resort wskazał też na wymóg rezydencji podatkowej. MSWiA uznaje te 2 elementy za dowód, że kandydat łączy swój interes życiowy i ekonomiczny z Polską. W praktyce nowe przepisy mają sprawdzać nie tylko pobyt, ale też faktyczne zakorzenienie w kraju.
„Obowiązek złożenia aktu lojalności oraz wymóg rezydencji podatkowej to gwarancja, że kandydat wiąże swój interes życiowy i ekonomiczny wyłącznie z Polską”
- Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
Resort zaznaczył, że projektowane przepisy mają służyć bezpieczeństwu i spójności narodu. W tym ujęciu obywatelstwo ma być przyznawane osobom, które przeszły dłuższą drogę weryfikacji. MSWiA opisało je jako przywilej wynikający z rzeczywistego związku z państwem. Nie jako prosty dokument kończący procedurę.
„Obywatelstwo będzie traktowane jako zasłużony przywilej, a nie formalny certyfikat”
- Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
Karol Nawrocki i Prawo i Sprawiedliwość proponowali własne projekty
We wrześniu 2025 roku prezydent Karol Nawrocki skierował do Sejmu własny projekt nowelizacji ustawy o obywatelstwie polskim. Jego propozycja zakładała wydłużenie z 3 do 10 lat minimalnego okresu nieprzerwanego pobytu w Polsce. Dotyczyło to pobytu na podstawie zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej albo prawa stałego pobytu. Prezydencki projekt przewidywał więc dłuższy próg niż ten, o którym mówił szef MSWiA Marcin Kierwiński.
Marcin Kierwiński odniósł się do propozycji prezydenta. Stwierdził, że w Polsce nie ma praktyki, by ktoś otrzymywał obywatelstwo po 3 latach. Według niego realny okres nie jest krótszy niż 8 lat. Minister ocenił także, że samo wydłużenie czasu potrzebnego do uzyskania obywatelstwa upraszcza problem, który jest szerszy.
„Wydłużenie czasu, jeżeli chodzi o zdobycie polskiego obywatelstwa, to jest uproszczenie problemu”
- Marcin Kierwiński, szef Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji
W październiku 2025 roku, projekt nowelizacji ustawy o obywatelstwie polskim złożyli także posłowie Prawa i Sprawiedliwości. Ich propozycja również miała utrudnić uzyskanie obywatelstwa. Cudzoziemiec musiałby stale żyć w Polsce przez 10 lat i mieć stały dochód. W przypadku małżeństw Polek i Polaków z obcokrajowcami, wymagany pobyt miałby wynosić 6 lat. Projekt przewidywał także obowiązkowy państwowy egzamin ustny i pisemny z języka polskiego na poziomie C1. W styczniu 2026 roku Sejm odrzucił projekt Prawa i Sprawiedliwości. Podczas debaty wiceminister spraw wewnętrznych i administracji Magdalena Roguska przypomniała, że trwają prace nad rządowym projektem zmian.
| Projekt | Najważniejsze warunki |
|---|---|
| MSWiA | 8 lat legalnego pobytu, egzamin z historii i wartości konstytucyjnych, akt lojalności, rezydencja podatkowa, wyższe wymagania językowe |
| Prezydent Karol Nawrocki | 10 lat nieprzerwanego pobytu w Polsce na wskazanych podstawach prawnych |
| Prawo i Sprawiedliwość | 10 lat stałego życia w Polsce, stały dochód, 6 lat pobytu dla małżeństw z obywatelami Polski, egzamin z języka polskiego na poziomie C1 |
Rządowy projekt, ma wprowadzić bardziej szczegółową ocenę kandydatów do polskiego obywatelstwa, a równolegle w Sejmie pojawiały się propozycje prezydenta Karola Nawrockiego i posłów Prawa i Sprawiedliwości. Wspólnym punktem tych działań, jest zaostrzenie warunków uzyskania polskiego paszportu. Różnią się jednak długością wymaganego pobytu, zakresem egzaminów i konstrukcją procedury. Według informacji przekazanych przez MSWiA rządowe prace nadal dotyczą pakietu zmian, który ma powiązać obywatelstwo z pobytem, językiem, lojalnością, podatkami oraz rzeczywistym związkiem z Polską.
FAQ
Jakie zmiany w obywatelstwie polskim zapowiada MSWiA?
MSWiA zapowiada pakiet zmian, który ma wprowadzić dłuższy pobyt, egzamin państwowy, akt lojalności, wymóg rezydencji podatkowej oraz wyższe wymagania językowe.
Ile lat legalnego pobytu ma być wymagane według propozycji MSWiA?
Według propozycji MSWiA próg legalnego pobytu ma wynosić 8 lat, w tym 3 lata pobytu czasowego oraz 5 lat pobytu stałego.
Co ma sprawdzać egzamin państwowy dla cudzoziemców?
Egzamin państwowy ma sprawdzać wiedzę z historii oraz wartości konstytucyjnych. Ma potwierdzić, że przyszły obywatel rozumie fundamenty Rzeczypospolitej Polskiej i Unii Europejskiej.
Jaką propozycję przedstawił prezydent Karol Nawrocki?
Prezydent Karol Nawrocki zaproponował wydłużenie z 3 do 10 lat minimalnego okresu nieprzerwanego pobytu w Polsce wymaganego do uznania cudzoziemca za obywatela polskiego.
Co zakładał projekt Prawa i Sprawiedliwości?
Projekt Prawa i Sprawiedliwości zakładał 10 lat stałego życia w Polsce, stały dochód, 6 lat pobytu dla małżeństw z obywatelami Polski oraz egzamin z języka polskiego na poziomie C1.
Źródło: Polsat News
