Spis treści
- Schron i miejsce doraźnego schronienia to różne obiekty
- Garaże i kondygnacje podziemne w nowych budynkach
- Deweloper i zarządca powinni wyjaśnić zasady dostępu
- FAQ
Schron i miejsce doraźnego schronienia to różne obiekty
Od 1 stycznia 2026 roku obowiązują przepisy ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej, zgodnie z którymi podziemne kondygnacje nowych budynków, w tym budynków wielorodzinnych, mają być projektowane w sposób umożliwiający zorganizowanie miejsc doraźnego schronienia. Samo istnienie garażu podziemnego nie oznacza jednak, że mieszkańcy otrzymują do dyspozycji schron.
Schron jest hermetyczną budowlą ochronną. Wyposażenie obejmuje między innymi system filtrowentylacji. Ukrycie także ma zapewniać ochronę, jednak nie musi być konstrukcją hermetyczną. Jeszcze inną kategorią pozostaje miejsce doraźnego schronienia. Jego zadaniem jest czasowe ukrycie ludzi w sytuacji kryzysowej, na przykład podczas zagrożenia z powietrza lub ekstremalnych zjawisk pogodowych.
W praktyce odpowiednio przygotowany garaż podziemny albo inna przestrzeń znajdująca się w budynku, może być dodatkowym atutem inwestycji. Nie powinno się jednak traktować samego określenia „schron” używanego przy prezentowaniu nieruchomości jako wystarczającej informacji o poziomie ochrony. Znaczenie ma rzeczywisty status przestrzeni i sposób jej przygotowania.
Raport RynekPierwotny.pl wskazuje, że przy wyborze mieszkania, do dotychczasowych kryteriów mogą dołączyć kwestie związane z bezpieczeństwem. Nadal znaczenie mają metraż, ceny mieszkań, komunikacja, balkon oraz odległość od szkół i sklepów. Coraz częściej może jednak pojawiać się również pytanie o najbliższe miejsce zapewniające ochronę w razie zagrożenia.
Garaże i kondygnacje podziemne w nowych budynkach
Nowe wymagania dotyczą możliwości zorganizowania miejsc doraźnego schronienia, a nie obowiązku tworzenia pełnoprawnego schronu w każdym budynku. To ważne rozróżnienie dla osób oglądających mieszkania w nowych inwestycjach. Podziemna kondygnacja może być przygotowana konstrukcyjnie do pełnienia określonej funkcji, ale sama lokalizacja pod ziemią nie przesądza jeszcze o jej statusie.
Dlatego określenie „garaż przygotowany na sytuacje kryzysowe” wymaga dodatkowego wyjaśnienia. Kupujący powinien wiedzieć, czy deweloper wskazuje profesjonalną budowlę ochronną, miejsce doraźnego schronienia, punkt schronienia czy jedynie przestrzeń, którą będzie można w przyszłości odpowiednio dostosować.
Ważne pozostają także wyposażenie i rozwiązania techniczne. Z punktu widzenia przyszłych mieszkańców znaczenie może mieć awaryjne oświetlenie, wentylacja, dostęp do wody oraz zapasowe zasilanie. Należy też ustalić, kto odpowiada za utrzymywanie przestrzeni oraz znajdujących się w niej instalacji w odpowiednim stanie.
Jednym z podstawowych pytań, jest pojemność miejsca przeznaczonego do schronienia. Sama obecność dużej podziemnej hali nie mówi jeszcze, ile osób może z niej skorzystać. Dla mieszkańców ważna jest również wiedza, czy funkcja ochronna obejmuje całą przestrzeń, czy tylko jej określoną część.
Znaczenie takich informacji pokazały ostatnie alarmy na Lubelszczyźnie i Podkarpaciu. W raporcie zwrócono uwagę, że były one sprawdzianem nie tylko systemu wojskowego i powiadamiania. Dotyczyły także codziennego przygotowania miast, gmin i budynków. Kwestia ta nabrała dodatkowego znaczenia wraz z alertami RCB o zagrożeniu z powietrza.
Bezpieczeństwo może więc stopniowo dołączyć do elementów określających jakość lokalizacji. W raporcie wskazano zwłaszcza wschodnią część Polski oraz sąsiedztwo infrastruktury o znaczeniu strategicznym. Jednocześnie autorzy analizy zaznaczają, że obecnie brakuje wystarczającej liczby porównywalnych danych, a poziom ochrony zapewniany przez poszczególne obiekty może się znacząco różnić.
„Nie należy oczekiwać, że bliskość schronu od razu pojawi się w cennikach obok piętra, balkonu i miejsca postojowego. Zbyt mało jest porównywalnych danych, a poziom ochrony poszczególnych obiektów bardzo się różni. Można jednak przewidywać, że bezpieczeństwo będzie stopniowo stawało się jednym z elementów jakości lokalizacji - zwłaszcza we wschodniej Polsce i w sąsiedztwie infrastruktury o znaczeniu strategicznym”
RynekPierwotny.pl
Raport zwraca również uwagę na organizację dostępu. Część potencjalnych miejsc znajduje się w obiektach prywatnych. Mogą to być garaże zamykane bramami albo pomieszczenia dostępne na co dzień wyłącznie dla użytkowników konkretnego budynku. W sytuacji alarmowej, sama obecność przestrzeni ochronnej nie rozwiązuje więc problemu, jeśli mieszkańcy nie wiedzą, jak się do niej dostać.
Deweloper i zarządca powinni wyjaśnić zasady dostępu
Jedną z najważniejszych kwestii jest sposób udostępniania miejsca podczas alarmu. Mieszkańcy powinni wiedzieć, gdzie dokładnie znajduje się wskazana przestrzeń i jak do niej dojść. Znaczenie ma też sposób otwierania wejścia. Dotyczy to zwłaszcza garaży i innych pomieszczeń, do których na co dzień dostęp zapewniają bramy, drzwi lub systemy wymagające zasilania.
Zakup miejsca parkingowego nie oznacza automatycznie uzyskania własnego miejsca w schronie. Jednocześnie osoba, która nie wykupiła stanowiska postojowego, nie musi być automatycznie pozbawiona możliwości skorzystania z funkcji ochronnej przestrzeni.
„Nabycie miejsca postojowego nie powinno być interpretowane jako automatyczna rezerwacja miejsca w schronie. Z drugiej strony brak własnego stanowiska parkingowego nie musi oznaczać wykluczenia z możliwości skorzystania z funkcji ochronnej”
RynekPierwotny.pl
Przed zakupem mieszkania można więc zweryfikować konkretne informacje dotyczące budynku. Pozwala to odróżnić pełnoprawną budowlę ochronną od przestrzeni, która dopiero może zostać wykorzystana jako miejsce doraźnego schronienia.
- Czy budynek posiada schron, ukrycie albo miejsce doraźnego schronienia?
- Gdzie dokładnie znajduje się taka przestrzeń?
- Dla ilu osób została przeznaczona?
- Czy mieszkańcy otrzymają instrukcję dojścia do niej?
- Jakie będą zasady korzystania z miejsca podczas alarmu?
- Czy wejście będzie możliwe również w przypadku braku zasilania?
- Czy dostępne jest awaryjne oświetlenie?
- Czy działa wentylacja?
- Czy przewidziano dostęp do wody?
- Czy obiekt posiada zapasowe zasilanie?
- Kto odpowiada za utrzymanie przestrzeni i jej instalacji w gotowości?
- Czy w pobliżu osiedla znajduje się inne oficjalnie wskazane miejsce schronienia?
Nowe przepisy nie oznaczają powstania schronu w każdym nowym budynku wielorodzinnym. Wymagają natomiast, aby podziemne kondygnacje określonych nowych obiektów mogły zostać wykorzystane do organizacji miejsc doraźnego schronienia. Dla kupującego najważniejsze pozostaje więc ustalenie, jaki dokładnie standard oferuje konkretna inwestycja.
FAQ
Czy każdy nowy blok musi mieć schron?
Nie. Nowe przepisy wymagają, aby podziemne kondygnacje nowych budynków, w tym części budynków wielorodzinnych, były projektowane w sposób umożliwiający zorganizowanie miejsc doraźnego schronienia. Nie oznacza to automatycznie powstania pełnoprawnego schronu.
Czy garaż podziemny jest schronem?
Nie automatycznie. Garaż może być przestrzenią przygotowaną do zorganizowania miejsca doraźnego schronienia, ale schron jest hermetyczną budowlą ochronną wyposażoną między innymi w system filtrowentylacji.
Czym różni się schron od miejsca doraźnego schronienia?
Schron jest hermetyczną budowlą ochronną z odpowiednim wyposażeniem. Miejsce doraźnego schronienia służy natomiast czasowemu ukryciu ludzi podczas sytuacji kryzysowej.
Czy zakup miejsca parkingowego daje miejsce w schronie?
Nie. Nabycie stanowiska postojowego nie powinno być traktowane jako automatyczna rezerwacja miejsca w schronie.
Czy osoba bez miejsca parkingowego może korzystać z przestrzeni ochronnej?
Brak własnego stanowiska parkingowego nie musi oznaczać wykluczenia z możliwości skorzystania z funkcji ochronnej danego obiektu.
O co warto zapytać dewelopera przed zakupem mieszkania?
Warto ustalić status przestrzeni ochronnej, jej lokalizację, pojemność, zasady dostępu podczas alarmu, dostępność awaryjnego oświetlenia, wentylacji, wody i zapasowego zasilania oraz to, kto odpowiada za utrzymanie obiektu.
Dlaczego sposób otwierania miejsca schronienia jest ważny?
Część potencjalnych miejsc ochrony znajduje się w garażach zamykanych bramą albo w pomieszczeniach dostępnych tylko dla użytkowników budynku. Dlatego mieszkańcy powinni znać zasady dostępu podczas alarmu.
Źródło: RynekPierwotny.pl, RMF24
