Trzech podejrzanych i dwa różne środki izolacyjne
Na tym etapie najważniejszymi niewyjaśnionymi elementami pozostają: miejsce i konkretny cel ewentualnego ataku, status zabezpieczonych chemikaliów oraz zakres rzeczywistej współpracy podejrzanych z zagranicznymi kontaktami. Prokuratura może ujawniać dalsze informacje dopiero wtedy, gdy nie zagrozi to prowadzonym czynnościom. Odrębnie trzeba traktować samą przynależność do skrajnego środowiska i konkretne przygotowania do przestępstwa; śledztwo koncentruje się na dowodach zachowania, a nie wyłącznie na poglądach.
Zatrzymani mają 16 i 17 lat. Według informacji przekazanych przez ministra koordynatora służb specjalnych Tomasza Siemoniaka szczególną rolę w postępowaniu odgrywają ustalenia dotyczące dwóch starszych nastolatków. Władze nie ujawniły ich tożsamości ani informacji pozwalających wskazać potencjalny cel ataku. To ważne, ponieważ sam fakt zatrzymania nie oznacza, że śledczy ustalili już wszystkie szczegóły planowanego działania.
Sąd zdecydował o tymczasowym aresztowaniu obu 17-latków. Młodszy podejrzany trafił do schroniska dla nieletnich. Różnica wynika z odrębnych zasad postępowania wobec osób nieletnich, ale w żadnym z przypadków decyzja o izolacji nie przesądza o winie. Za ocenę zgromadzonych dowodów i ewentualne rozstrzygnięcie o odpowiedzialności odpowiadają właściwe organy i sądy.
Co odkryto w komunikatorach i podczas przeszukania?
Według prokuratorskich ustaleń dwaj 17-latkowie wymieniali w komunikatorach internetowych informacje dotyczące samodzielnego wytwarzania materiałów wybuchowych, konstruowania improwizowanej broni palnej i materiałów pirotechnicznych. Śledczy uznali tę korespondencję za istotną w kontekście podejrzenia przygotowania czynu o charakterze terrorystycznym. Samo prowadzenie internetowej rozmowy nie jest jednak równoznaczne z wykonaniem planowanego ataku; znaczenie zapisów zależy od całości zabezpieczonego materiału.
Podczas przeszukania pomieszczeń używanych przez jednego z podejrzanych funkcjonariusze ABW zabezpieczyli substancje chemiczne, które mogłyby zostać wykorzystane do przygotowania materiałów wybuchowych. Nie podano publicznie szczegółowego składu tych substancji ani stopnia zaawansowania domniemanych przygotowań. Nie można więc na podstawie ujawnionych danych twierdzić, że odnaleziono gotową bombę albo wytypowany cel zamachu.
Śledztwo w Gdańsku bada także międzynarodowe kontakty
Prokuratura Regionalna w Gdańsku, prowadząca sprawę razem z Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego, bada powiązania podejrzanych z międzynarodowym ruchem neonazistowskim. Postępowanie ma ustalić rzeczywisty zakres aktywności zatrzymanych oraz to, czy kontaktowali się z innymi osobami mogącymi uczestniczyć w przygotowaniach. Rozwojowy charakter śledztwa nie oznacza automatycznie, że potwierdzono udział kolejnych sprawców.
Służby nie podały jednej lokalizacji planowanego ataku, dlatego nie należy łączyć tej sprawy z konkretną szkołą, placem czy miastem bez informacji prokuratury. Wcześniejsze działania ABW w innych śledztwach pokazują różne zadania Agencji, ale są to całkowicie odrębne postępowania. Podobnie opisane wcześniej groźby wysadzenia budynku w Warszawie dotyczą innego zdarzenia i innych ustaleń.
Jakie znaczenie ma szybkie zabezpieczenie dowodów?
W sprawach o przygotowanie przemocy kluczowe znaczenie mogą mieć urządzenia elektroniczne, historia komunikacji, pochodzenie zabezpieczonych przedmiotów i ustalenie, czy deklarowane zamiary przekładały się na konkretne działania. Dlatego oprócz samego zatrzymania ważna jest możliwość odtworzenia sekwencji zdarzeń i zweryfikowania ewentualnych kontaktów międzynarodowych. Ostateczna kwalifikacja czynów może ulec zmianie wraz z postępem postępowania.
Informacja o zatrzymaniach ma szczególne znaczenie po niedawnym ataku w Krakowie, jednak nie jest dowodem na istnienie związku organizacyjnego między tymi zdarzeniami. Również wcześniejszy atak w szkole w Ostrołęce pozostaje osobną historią. Właściwe instytucje powinny oddzielać ustalone fakty od spekulacji, a osoby posiadające konkretne informacje o groźbach mogą przekazywać je policji, zamiast rozpowszechniać w sieci niezweryfikowane oskarżenia.
Źródła informacji
Reuters, Radio dla Ciebie